Tin Khu Vực 
Thực tế trên được các chuyên gia, cơ quan quản lý cảnh báo tại hội thảo “Liên kết để bảo vệ - Hành động để duy trì niềm tin” do Bộ Tài chính chủ trì, diễn ra trong khuôn khổ diễn đàn Digital Trust in Finance 2026 vào ngày 12/5 tại Hà Nội.
Hội thảo có sự tham dự của ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (Bộ Tài chính); ông Tô Trần Hòa, Phó Trưởng ban thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (Bộ Tài chính) cùng đại diện các cơ quan quản lý, tổ chức tài chính - ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ, đơn vị tư vấn đầu tư và chuyên gia an ninh mạng.
Hội thảo “Liên kết để bảo vệ - Hành động để duy trì niềm tin”. Ảnh: Phương Hà
Niềm tin số là nền tảng của thị trường
Phát biểu khai mạc, ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Bộ Tài chính nhấn mạnh, trong bối cảnh các mô hình tài chính số và tài sản mã hóa phát triển nhanh, niềm tin trở thành yếu tố nền tảng quyết định sự bền vững của thị trường.
Theo ông Bùi Hoàng Hải, những rủi ro phát sinh từ các mô hình tài chính mới có thể tác động trực tiếp tới quyền lợi người dùng, nhà đầu tư và niềm tin chung vào thị trường. Trong môi trường số, niềm tin vừa được xây dựng từ uy tín định chế tài chính, khung pháp lý hay hoạt động giám sát của cơ quan quản lý, vừa phụ thuộc vào độ an toàn của hệ thống công nghệ, khả năng bảo vệ dữ liệu, tính minh bạch trong vận hành và năng lực quản trị rủi ro.
“Bảo vệ người tiêu dùng trong hệ sinh thái tài chính số không thể là nỗ lực đơn lẻ của bất kỳ tổ chức nào. Đây là quá trình liên kết đa bên, trong đó cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ, đơn vị bảo mật, hiệp hội nghề nghiệp và người dùng cùng tham gia, cùng chia sẻ trách nhiệm và cùng hành động”, ông Hải nhấn mạnh.
Lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng cho rằng phát triển tài chính số và tài sản mã hóa là xu hướng tất yếu, song cần được nghiên cứu, quản lý và định hướng chủ động, phù hợp thực tiễn, thay vì chạy theo mục tiêu tăng trưởng bằng mọi giá.
“Chúng ta cần xây dựng môi trường phát triển vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo, vừa bảo đảm nhận diện sớm, kiểm soát hiệu quả và xử lý kịp thời các rủi ro”, ông Bùi Hoàng Hải nói.
Giải pháp bảo vệ người dùng
Dưới góc độ thực thi pháp luật, Đại tá, TS Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Phó Chủ tịch Liên minh Niềm tin số, cảnh báo tốc độ phát triển nhanh của tài chính số đang đi kèm rủi ro ngày càng lớn từ gian lận và tội phạm mạng.
Đại tá, TS Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: Phương Hà
Ông Quân cho biết, dịch vụ tài chính số tại Việt Nam phát triển mạnh trong những năm gần đây, cho phép người dân mở tài khoản, chuyển tiền, thanh toán, đầu tư, vay tiêu dùng, mua bảo hiểm hay giao dịch chứng khoán chỉ bằng vài thao tác trực tuyến.
Tuy nhiên, đi cùng sự tiện lợi là các hình thức lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng ngày càng tinh vi và có tổ chức.
“Riêng năm 2025, thiệt hại do lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam ước tính khoảng 8.000 tỷ đồng. Con số thực tế có thể còn lớn hơn nhiều do không ít nạn nhân không trình báo với cơ quan chức năng”, ông Quân cho biết.
Theo ông, hậu quả của mỗi vụ lừa đảo không dừng ở tổn thất tài chính trực tiếp. Một vụ lừa đảo có thể khiến người dùng mất niềm tin vào dịch vụ số, tổ chức tài chính chịu áp lực xử lý khủng hoảng, đồng thời khiến toàn bộ hệ sinh thái đối mặt tâm lý e ngại, dè dặt.
“Mất tiền là thiệt hại trực tiếp, nhưng mất niềm tin còn nguy hại hơn rất nhiều”, ông Quân nhấn mạnh.
Đáng chú ý, tội phạm mạng hiện không còn tấn công đơn lẻ mà hoạt động theo chuỗi, với quy trình bài bản từ tiếp cận người dùng qua mạng xã hội, quảng cáo trực tuyến đến xây dựng kịch bản lừa đảo bám sát từng xu hướng mới của thị trường.
“Chỉ cần xuất hiện một dịch vụ mới hoặc xu hướng đầu tư mới, gần như ngay lập tức sẽ có kịch bản lừa đảo tương ứng”, ông Quân cảnh báo.
Để bảo vệ niềm tin số trong tài chính, đại diện Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đề xuất 5 nhóm giải pháp trọng tâm.
Thứ nhất, xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu và cảnh báo sớm trong toàn hệ sinh thái tài chính. Khi xảy ra sự cố, thông tin phải nhanh chóng được đưa vào hệ thống cảnh báo chung để các bên cùng nhận diện và phối hợp xử lý.
Thứ hai, tăng cường xác thực định danh và bảo vệ các kênh giao tiếp chính thống, giúp người dùng phân biệt ứng dụng thật - giả, tư vấn hợp pháp - lừa đảo.
Thứ ba, coi bảo vệ dữ liệu cá nhân là trụ cột của niềm tin tài chính số. Khi dữ liệu được bảo vệ tốt, tội phạm sẽ khó cá thể hóa các kịch bản lừa đảo.
Thứ tư, thúc đẩy truyền thông có trách nhiệm, đặc biệt là trách nhiệm của những người có ảnh hưởng trong lĩnh vực tài chính. Đồng thời nghiên cứu cơ chế “bảo chứng niềm tin” nhằm xác thực thông tin đúng - sai trên môi trường số.
Thứ năm, xây dựng “năng lực miễn dịch số” cho người dùng thông qua phổ cập kỹ năng an toàn cơ bản như không cung cấp OTP, mật khẩu hay dữ liệu cá nhân cho người lạ.
Tóm lại, trong bối cảnh tài chính số, AI và tài sản mã hóa đang tái định hình thị trường, niềm tin ngày càng trở thành yếu tố cốt lõi quyết định mức độ chấp nhận của người dùng và sự phát triển bền vững của hệ sinh thái. Việc nâng cao nhận thức, kỹ năng an toàn số cho người dùng sẽ là “lá chắn” quan trọng để giảm thiểu rủi ro, củng cố niềm tin và thúc đẩy tài chính số phát triển lành mạnh.
Hội thảo “Liên kết để bảo vệ - Hành động để duy trì niềm tin” diễn ra trong khuôn khổ diễn đàn Digital Trust in Finance 2026 do Liên minh Niềm tin số tổ chức, phối hợp chuyên môn cùng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia; dưới sự bảo trợ của Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Tài chính.