Ngày 2/4/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Công văn số 3154/BNNMT-MT yêu cầu Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng cường rà soát, kiểm tra, giám sát các hệ thống quan trắc tự động, liên tục đối với nước thải và khí thải trên địa bàn.

Các thiết bị công an thu giữ trong vụ án. Ảnh: VTV
Động thái này được đưa ra trong bối cảnh thời gian qua, một số phương tiện thông tin đại chúng phản ánh tình trạng can thiệp, làm sai lệch số liệu quan trắc tại một số doanh nghiệp, gây ảnh hưởng đến tính minh bạch và hiệu quả quản lý môi trường.
Theo đó, Bộ đề nghị các địa phương chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các đơn vị liên quan khẩn trương kiểm tra, đánh giá toàn diện hệ thống quan trắc. Các cơ sở phải thực hiện kiểm tra bằng chất chuẩn còn hạn sử dụng, đánh giá độ chính xác của thiết bị, ghi nhận sai số và xử lý theo đúng quy định.
Đáng chú ý, việc kiểm soát chất lượng và đánh giá độ chính xác tương đối (RA) được yêu cầu thực hiện chặt chẽ, đặc biệt với các cơ sở quy mô lớn, có nguy cơ ô nhiễm cao. Trường hợp phát hiện sai lệch vượt ngưỡng, cơ quan chức năng sẽ tạm dừng công nhận dữ liệu, yêu cầu hiệu chỉnh toàn bộ hệ thống trước khi tiếp tục vận hành.
Bộ cũng nhấn mạnh việc kiểm tra nhật ký vận hành, nhật ký thiết bị nhằm phát hiện các thay đổi bất thường, làm rõ ranh giới giữa hiệu chỉnh kỹ thuật và hành vi cố ý can thiệp để làm sai lệch dữ liệu.
Cùng với đó, các địa phương phải kiểm soát chặt quyền quản trị và bảo mật hệ thống thu nhận, truyền dữ liệu (data logger), trong đó cơ quan quản lý trực tiếp nắm giữ tài khoản quản trị cao nhất để đảm bảo tính minh bạch và an toàn dữ liệu.
Về hạ tầng giám sát, Bộ yêu cầu tăng cường niêm phong thiết bị, kiểm tra hệ thống camera tại trạm quan trắc, bảo đảm dữ liệu hình ảnh được lưu trữ tối thiểu 3 tháng và truyền về cơ quan quản lý để phục vụ đối chiếu khi cần thiết.
Ngoài ra, việc kiểm tra thực địa các đường ống thải, ống dẫn mẫu cũng được siết chặt nhằm phát hiện và xử lý những hành vi gian lận như pha loãng mẫu, lắp đặt hệ thống bypass hoặc đường ống ngầm trái quy định.
Trong trường hợp cần thiết, cơ quan chức năng có thể phối hợp với các đơn vị kiểm định, hiệu chuẩn để kiểm tra chuyên sâu thiết bị, bảo đảm không xảy ra việc can thiệp kỹ thuật như bơm khí trơ hoặc chất khác vào buồng phân tích để làm sai lệch kết quả đo.
Việc tăng cường kiểm tra, giám sát lần này được kỳ vọng sẽ siết chặt kỷ cương trong hoạt động quan trắc môi trường, nâng cao tính minh bạch của dữ liệu, qua đó góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Trường hợp phát hiện dấu hiệu tội phạm, hồ sơ sẽ được chuyển sang cơ quan công an để điều tra, xử lý theo quy định pháp luật.



