Tin Khu Vực 
Gạo là mặt hàng xuất khẩu chủ yếu sang Cuba
CôngThương - Thị trường sơ khai
Theo ông Đỗ Việt Phương, Phụ trách cơ quan đại diện thương mại Việt Nam tại Cuba, hàng hóa Việt Nam đã có mặt tại khu vực Trung Mỹ và Caribe nhưng với số lượng khá ít, chủ yếu tập trung vào hàng tiêu dùng, lương thực, may mặc, giày dép… nên kim ngạch chưa đáng kể. Thị trường mới này còn nhiều cơ hội và khoảng trống cho hàng hóa của Việt Nam. Nhiều tiềm năng lớn chưa được quan tâm nghiên cứu đầy đủ và khai thác hết.
Thị trường Cuba có dung lượng nhập khẩu lớn về mặt hàng tiêu dùng, dân số đông, nhu cầu hàng hóa cho sản xuất và tiêu thụ ở mức cao. Thị hiếu của phần lớn người tiêu dùng vẫn ưa chuộng hàng nhập khẩu, phù hợp với điều kiện sản xuất của Việt Nam.
Để đạt được mục tiêu lâu dài, đẩy mạnh xuất khẩu vào các thị trường mới, Bộ Công Thương đã lựa chọn từng mặt hàng phù hợp với nhu cầu của từng thị trường. Nhóm hàng thực phẩm, nông sản chế biến, gạo là mặt hàng quan trọng đối với thị trường Cuba. Trong năm 2012, Việt Nam đã xuất khẩu sang Cuba sản lượng gạo khá lớn, chiếm gần 69% tổng kim ngạch xuất khẩu sang Cuba.
Tuy nhiên, Thương vụ Việt Nam tại Cuba cũng lưu ý, Cuba quan tâm đến vấn đề giá cả và chi phí theo hướng giảm nhập khẩu từ các đối tác ở xa để tiết kiệm chi phí vận tải. Chẳng hạn, năm 2012, Cuba tiến hành nhập khẩu 200 ngàn tấn gạo từ Việt Nam theo hợp đồng chính phủ nhưng không sát sao với 100 ngàn tấn diện thương mại. Cuba đã chuyển hướng nhập 90 ngàn tấn từ Brazil để bù đắp lượng gạo thiếu hụt.
DN vẫn e ngại do khó thanh toán
Cuba là một trong 3 thị trường trọng điểm ở vùng Trung Mỹ và Caribe mà Việt Nam hướng tới đẩy mạnh phát triển xuất khẩu và tận dụng sức mạnh lan tỏa sang các thị trường lân cận.
Tuy nhiên, năm 2012 giao dịch thương mại giữa hai nước giảm mạnh, đạt gần 170 triệu USD, giảm 40% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó xuất khẩu Việt Nam sang Cuba đạt 166,4 triệu USD chủ yếu tập trung vào mặt hàng gạo, bánh kẹo, ngũ cốc, gạch lát nền, thiết bị vệ sinh…
Sở dĩ, giao dịch thương mại giữa hai nước giảm mạnh do những khó khăn về thanh toán của phía Cuba trước đây làm ảnh hưởng tới tâm lý của các doanh nghiệp Việt Nam khi tham gia vào thị trường. Một số thỏa thuận kinh doanh và đầu tư chậm tiến độ do những khó khăn trong cơ chế, chính sách và cách quản lý mang tính đặc thù của nước sở tại dẫn đến sự chậm trễ trong việc thúc đẩy các dự án hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư.
Doanh nghiệp của Việt Nam vẫn chưa mặn mà với thị trường Cuba, một phần do những khó khăn về thanh toán mà các doanh nghiệp mắc phải trong quá khứ. Mặt khác do phía Cuba chưa luật hóa một cách hệ thống các chính sách ưu đãi cụ thể đối với các đối tác kinh doanh và nhà đầu tư nước ngoài để thu hút sự quan tâm thực sự của doanh nghiệp.
Tình trạng quản lý tập trung, quyết định mọi vấn đề đều phải trình lên lãnh đạo cấp trên; doanh nghiệp là đối tác trực tiếp nhưng không được tự chủ, không có quyền quyết định, cũng như không có khả năng chịu trách nhiệm pháp lý liên quan tới những hợp đồng ký kết.
Đại diện doanh nghiệp xuất khẩu mặt hàng giày dép của Việt Nam bày tỏ, khoảng cách địa lý, chi phí cao, khó khăn trong vấn đề thanh toán, rào cản ngôn ngữ cũng khiến cho công ty e ngại. Vì thế, công ty cũng chỉ mới nghiên cứu và khảo sát thị trường này, chưa có lô hàng xuất cụ thể.
Thương vụ Việt Nam tại Cuba cho biết, hiện nay, chính phủ Cuba cam kết trả nợ cho các doanh nghiệp nước ngoài. Đặc biệt, sắp tới Cuba sẽ tổ chức hội chợ quốc tế La Habana từ ngày 3-9/11/2013 tại Labana, hỗ trợ 100% chi phí gian hàng, chi phí tổng thể và tuyên truyền, quảng bá. Đây cũng là cơ hội tốt để các doanh nghiệp Việt Nam mở rộng kinh doanh, truyền bá hình ảnh của mình tại thị trường này.