Israel: Nền kinh tế thần kỳ

Phóng viên báo Công Thương đã có buổi trò chuyện với bà Meirav Eilon Shahar- Đại sứ Israel tại Việt Nam- xung quanh những câu chuyện về nền kinh tế thần kỳ của quốc gia này cùng những chia sẻ của bà trong nhiều lĩnh vực hợp tác giữa Việt Nam và Israel.
Thủ đô Tel Aviv

Thủ đô Tel Aviv

CôngThương - Israel có số dân vỏn vẹn 8 triệu người, nhiều năm liên tục nằm trong chiến tranh. Văn hào Mỹ Mark Twain từng miêu tả Israel là “một xứ sở tiêu điều... một dải đất thê lương và câm lặng”. Nhưng hiện nay Israel đã trở thành một trong những vườm ươm công nghệ năng động và phát triển bậc nhất thế giới.

Mở đầu câu chuyện, bà Meirav Eilon Shahar trải lòng: “Israel xuất phát từ một quốc gia nghèo. Nhìn lại quá khứ của Israel, khi những năm còn rất nhỏ, tôi còn nhớ chúng tôi phải nhận từng mũi tiêm phòng vắc-xin hỗ trợ từ Unicef. Nhưng giờ đây, chỉ sau một vài thập kỷ, Israel đã chuyển đổi thành công từ một nền kinh tế lạc hậu theo đường lối bán tập trung để trở thành một siêu cường về công nghệ cao. Và trong giai đoạn nền kinh tế toàn cầu khủng hoảng vừa qua, nền kinh tế Israel cũng chỉ bị chòng chành chút ít”.

Bà Meirav Eilon Shahar cho biết, sức mạnh của nền kinh tế Israel xuất phát từ tinh thần khởi nghiệp. Israel có nhiều công ty khởi nghiệp hơn các quốc gia lớn, an bình và ổn định khác như: Nhật, Trung Quốc, Hàn Quốc, Canada, Anh... Điều khiến thế giới “ngả mũ” là những công ty khởi nghiệp đó đều dựa trên các sáng kiến, phát minh của chính công ty. Tinh thần sáng tạo và tinh thần doanh nhân là lời giải thích cho thành công về kinh tế của Israel. Tinh thần đó được thể hiện ở tư duy sáng tạo, thái độ dũng cảm, táo bạo, dám nghĩ, dám làm và phải làm cho xong. “Người Israel được khuyến khích nghĩ khác ngay từ khi còn là đứa trẻ. Chúng tôi được học rằng, tính quyết đoán là điều bình thường, tính trầm lặng là nguy cơ bị tụt lại phía sau”- bà Meirav Eilon Shahar nói.

Năm 1993, Israel đã thiết lập quỹ đầu tư mạo hiểm có nguồn vốn lên tới 100 triệu USD do nhà nước sở hữu, trong đó, một phần tiền từ quỹ được đầu tư trực tiếp cho các doanh nghiệp khởi nghiệp.

Liên hệ với Việt Nam, bà Meirav Eilon Shahar cho rằng, Việt Nam cũng có tinh thần khởi nghiệp rất gần với Israel. Tới Việt Nam từ năm 1991, nhận định đầu tiên của bà về Việt Nam là khả năng tận dụng mọi cơ hội có được, luôn luôn đón nhận những cái mới. Theo bà Meirav Eilon Shahar, Việt Nam hoàn toàn có cơ sở vững chắc để tạo nên một thương hiệu quốc gia khởi nghiệp như Israel. Chính những ấn tượng ban đầu “rất gần với Israel” này đã trở thành yếu tố cho quyết định quay lại Việt Nam trên cương vị Đại sứ của bà Meirav Eilon Shahar. Và sau hơn 10 năm quay lại, bà Meirav Eilon Shahar đã hoàn toàn bất ngờ trước những thay đổi đến ngạc nhiên của Việt Nam với những tòa nhà cao tầng hiện đại, mức sống của người dân tăng lên đáng kể...

Bà cho rằng, Việt Nam cũng nên chăng áp dụng chính sách như Chính phủ Israel đã từng làm. Đó là tạo quỹ đầu tư mạo hiểm dành cho riêng cho các doanh nghiệp khởi nghiệp. Năm 1993, Israel đã thiết lập quỹ đầu tư mạo hiểm có nguồn vốn lên tới 100 triệu USD do nhà nước sở hữu, trong đó, một phần tiền từ quỹ được đầu tư trực tiếp cho các doanh nghiệp khởi nghiệp. Bên cạnh đó, chính phủ Israel cũng là cầu nối giới thiệu các doanh nghiệp khởi nghiệp đến với nhà đầu tư, tạo nên những quan hệ đối tác và những chương trình hỗ trợ cho các công ty mới. Nhờ vậy, Israel đã tạo ra được tiền đề phù hợp để tới năm 2000, thị trường đầu tư mạo hiểm phát triển một cách độc lập đầy năng động, là bệ phóng cho hàng trăm doanh nghiệp khởi nghiệp mỗi năm.

 Kỳ II: Vườn ươm công nghệ

Hoa Lê - Nguyễn Hương