Vượt rào cản phòng vệ thương mại trong đại dịch Covid-19

Cùng với xu thế bảo hộ, dịch bệnh Covid-19 đang khiến thị trường tiêu thụ hàng hóa bị thu hẹp, vì vậy buộc các quốc gia đẩy mạnh hơn nữa công cụ phòng vệ thương mại nhằm bảo vệ ngành sản xuất trong nước.

Gia tăng tần suất các vụ việc

Gần đây, tần suất các cuộc điều tra chống bán phá giá của nước ngoài với hàng hóa Việt Nam liên tục gia tăng đã gây khó khăn, làm ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Như, nhiều doanh nghiệp trong nước đã tiếp nhận được từ cơ quan chức năng thông báo các Bộ Thương mại và Công nghiệp Ấn Độ, Bộ Thương mại Mỹ khởi xướng điều tra chống bán phá giá mặt hàng pin năng lượng mặt trời, mật ong hay Ủy ban Chống bán phá giá Australia gia hạn điều tra chống bán phá giá với ống thép...

Còn theo số liệu từ Cục Phòng vệ thương mại (PVTM), Bộ Công Thương - cho thấy, hết quý I/2021, đã có 203 vụ việc PVTM do 21 quốc gia/ vùng lãnh thổ khởi xướng điều tra đối với hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam. Trong đó, số lượng vụ việc năm 2020 là 39 vụ, cao gấp hơn 2,5 lần tổng số vụ việc trong cả năm 2019.

Vượt rào cản phòng vệ thương mại trong đại dịch Covid-19
Khó khăn do đại dịch Covid-19 đang khiến cho nhiều quốc gia gia tăng sử dụng các biện pháp PVTM để bảo vệ ngành sản xuất trong nước

Tình trạng gia tăng vụ việc PVTM, theo Cục PVTM là do xuất khẩu của Việt Nam tăng nhanh trong thời gian vừa qua. Đồng thời, tác động của việc tham gia các Hiệp định thương mại tự do (FTA), nhiều mặt hàng đã tạo ra sức ép cạnh tranh lớn tại thị trường nhập khẩu khiến ngành sản xuất nước này phải đề nghị Chính phủ điều tra áp dụng các biện pháp PVTM. Đặc biệt, đại dịch Covid-19 cũng khiến nhiều ngành phải thu hẹp sản xuất, sa thải công nhân và xu thế bảo hộ xuất hiện tại một số nước, khu vực.

Ở chiều ngược lại, tính đến hết quý 1/2021, Bộ Công Thương đã điều tra 23 vụ việc PVTM, gồm 15 vụ việc chống bán phá giá, 1 vụ việc chống trợ cấp, 6 vụ việc tự vệ và 1 vụ việc chống lẩn tránh biện pháp tự vệ với các sản phẩm thép, kính nổi, dầu ăn, bột ngọt, phân bón, màng BOPP, nhôm, ván gỗ, sợi, đường… Trong số đó, Bộ Công Thương đã ban hành quyết định áp dụng 7 biện pháp PVTM, 5 biện pháp tự vệ và 01 biện pháp chống lẩn tránh biện pháp tự vệ.

Ông Chu Thắng Trung – Phó Cục trưởng Cục PVTM, Bộ Công Thương - nhấn mạnh, nhờ có các biện pháp PVTM, các ngành sản xuất trong nước được bảo vệ trước những hành vi cạnh tranh không bình đẳng của hàng nhập khẩu, từ đó có điều kiện để phát triển, tạo thêm việc làm và giá trị gia tăng cho nền kinh tế. Ở góc độ tiêu dùng, các biện pháp PVTM trong dài hạn giúp cho nền kinh tế không bị phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu, đem lại sự ổn định và bền vững hơn trước các tác động và cú sốc từ bên ngoài.

Ngoài ra, các biện pháp PVTM được triển khai được nhận định là đã bảo vệ công ăn việc làm của gần 150.000 người lao động trong các lĩnh vực liên quan. Theo tính toán, những ngành sản xuất này ước tính đang đóng góp khoảng gần 6% GDP của cả nước (theo GDP Việt Nam năm 2019). Với việc tăng thuế nhập khẩu, các biện pháp PVTM được áp dụng cũng đã góp phần tăng nguồn thu cho ngân sách Nhà nước với mức thuế thu được ước tính lên tới hàng nghìn tỷ đồng. "Nhờ công cụ PVTM, một số doanh nghiệp đã cải thiện đáng kể tình hình sản xuất kinh doanh, thoát khỏi thua lỗ và từng bước ổn định sản xuất", ông Chu Thắng Trung nhận định.

Chủ động mạnh mẽ

Cho đến nay, trước xu thế kiện PVTM từ các thị trường xuất khẩu, nhiều doanh nghiệp trong nước đã bắt đầu quen và chủ động trong việc đưa ra các giải pháp ứng phó kịp thời. Đặc biệt, trải qua nhiều vụ kiện phòng vệ, nhiều doanh nghiệp đã tự tích lũy cho mình những kinh nghiệm để ứng phó.

Điển hình phải kể đến các doanh nghiệp ngành thép. Theo ông Nghiêm Xuân Đa - Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam, thép Hòa Phát là đơn vị luôn chủ động phối hợp với cơ quan điều tra trong việc trả lời và cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu theo yêu cầu, phản biện các lập luận của nguyên đơn; đồng thời, doanh nghiệp này đặc biệt chủ động áp dụng công nghệ trong sản xuất để nâng cao chất lượng sản phẩm, rõ ràng về xuất xứ điều này giúp tập đoàn nâng năng lực cạnh tranh và giảm thiểu việc “dính” tới những cáo buộc lẩn tránh thuế, chống bán phá giá từ các thị trường xuất khẩu. “Sự chủ động của doanh nghiệp là rất quan trọng, ngoài chủ động trong nhận thức về nguy cơ bị khiếu kiện, điều tra, doanh nghiệp cần chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng để ngăn chặn hành vi gian lận thương mại” - ông Đa cho hay.

Vượt rào cản phòng vệ thương mại trong đại dịch Covid-19
Doanh nghiệp cần quan tâm và chủ động ứng phó trước xu thế kiện PVTM từ các thị trường xuất khẩu

Theo thống kê, năm 2013 có tới 16% doanh nghiệp được khảo sát không biết thông tin về PVTM, 19,8% có tìm hiểu sơ qua, gần 65% có nghe nói nhưng không hiểu và chỉ có gần 2% là đã tìm hiểu kỹ và đã từng tham gia vụ việc. Đến năm 2019 chỉ còn 11% doanh nghiệp không biết; 36% có nghe nhưng không hiểu sâu; 36% đã tìm hiểu về biện pháp và 17% đã tìm hiểu kỹ và là bên liên quan.

Dù vậy, đại diện Cục PVTM - cho rằng, hiện còn nhiều doanh nghiệp vẫn chưa chủ động và thậm chí lơ là trong việc triển khai các biện pháp ứng phó; còn một số doanh nghiệp nhỏ và vừa chưa nhận thức được tầm quan trọng của công cụ PVTM và cho rằng các biện pháp này không trực tiếp tác động tới hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Khuyến cáo từ Cục PVTM, trong bối cảnh tự do hóa thương mại, xu hướng bảo hộ của một số thị trường cũng như ảnh hưởng từ tình hình kinh tế thế giới vẫn gặp nhiều khó khăn do dịch Covid-19, số lượng các vụ việc điều tra PVTM ở cả hai chiều xuất khẩu và nhập khẩu của Việt Nam dự kiến cũng sẽ lớn hơn trong giai đoạn sắp tới. Các biện pháp PVTM là một thực tế phổ biến trên thế giới, nhất là các doanh nghiệp, nhiều khả năng sẽ phải đối diện. Điều này sẽ khiến các ngành hàng sản xuất trong nước đứng trước những thách thức, khó khăn mới, nhất là khi thực hiện các cam kết từ nhiều FTA quan trọng như Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện Khu vực (RCEP).

Vì vậy, ông Lê Triệu Dũng – Cục trưởng Cục PVTM - khuyến nghị, doanh nghiệp phải có nhận thức về các biện pháp PVTM và nâng cao qua việc tìm hiểu kỹ quy định về PVTM của các nước nhập khẩu, nhất là các thị trường lớn như Hoa Kỳ, Canada, Liên minh châu Âu… và thậm chí cả các nước ASEAN. Các doanh nghiệp cần tính tới các phương án dự phòng trong chiến lược phát triển sản xuất và xuất khẩu để ứng phó với PVTM từ các nước nhập khẩu.

Đặc biệt, khi có nguy cơ bị điều tra áp dụng biện pháp PVTM, ông Lê Triệu Dũng - nhấn mạnh: doanh nghiệp phải phối hợp với Bộ Công Thương cũng như cơ quan điều tra của nước ngoài. Kinh nghiệm cũng như thực tiễn cho thấy sự phối hợp, cung cấp thông tin của doanh nghiệp, ngành sản xuất trong quá trình ứng phó với điều tra của nước ngoài là yếu tố quyết định có giảm thiểu tác động bất lợi của biện pháp PVTM hay không. Ngoài ra, doanh nghiệp không tham gia, tiếp tay cho các hành vi gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp. Bởi nếu phát hiện các hành vi này, nước nhập khẩu sẽ áp dụng chế tài “trừng phạt” rất nặng, trong nhiều trường hợp doanh nghiệp sẽ mất toàn bộ thị trường xuất khẩu liên quan.

Nhằm bảo vệ nền sản xuất trong nước cũng như tạo đà cho xuất khẩu bền vững, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 2074/QĐ-BCT về Chương trình hành động thực hiện Quyết định số 316/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Xây dựng và vận hành hiệu quả Hệ thống cảnh báo sớm về phòng vệ thương mại” để hỗ trợ doanh nghiệp trong việc chủ động sử dụng biện pháp PVTM cũng như ứng phó kịp thời với các biện pháp PVTM do nước ngoài áp dụng.

Hiện tại, theo Cục PVTM, việc thực hiện về cảnh báo sớm đối với nhiều ngành hàng, sản phẩm có nguy cơ bị kiện PVTM tại nhiều thị trường khác nhau đang được các đơn vị của Bộ Công Thương, trong đó có Cục PVTM cập nhật danh sách ngành hàng, sản phẩm và có các điều chỉnh xuất khẩu phù hợp để hạn chế bị kiện trên trang web www.trav.gov.vn. Cùng với đó, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục đẩy nhanh hoàn thành các vụ việc điều tra PVTM đang diễn ra nhằm kịp thời có các biện pháp để bảo vệ ngành sản xuất trong nước.

Bài tuyên truyền thực hiện Nghị quyết số 84/NQ-CP ngày 29/5/2020 của Chính phủ.

Hoa Quỳnh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Lạng Sơn: Khôi phục thông quan tại cặp cửa khẩu Cốc Nam – Lũng Nghịu từ 26/9

Lạng Sơn: Khôi phục thông quan tại cặp cửa khẩu Cốc Nam – Lũng Nghịu từ 26/9

Từ ngày 26/9/2022, chính thức khôi phục thông quan hàng hóa tại cặp cửa khẩu Cốc Nam (Việt Nam) - Lũng Nghịu (Trung Quốc).
Điện thoại và linh kiện thu nhiều tỷ USD từ xuất khẩu sang Hoa Kỳ, Trung Quốc

Điện thoại và linh kiện thu nhiều tỷ USD từ xuất khẩu sang Hoa Kỳ, Trung Quốc

Trong 8 tháng đầu năm 2022, xuất khẩu mặt hàng điện thoại các loại và linh kiện đạt 40 tỷ USD, trong đó chủ yếu xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ và Trung Quốc.
8 tháng đầu năm, xuất khẩu phân bón tăng 167,9% kim ngạch

8 tháng đầu năm, xuất khẩu phân bón tăng 167,9% kim ngạch

8 tháng đầu năm 2022, cả nước xuất khẩu trên 1,23 triệu tấn phân bón các loại, tương đương 791,97 triệu USD.
Triển lãm Thương mại quốc tế Chiết Giang sẽ diễn ra tại Hà Nội

Triển lãm Thương mại quốc tế Chiết Giang sẽ diễn ra tại Hà Nội

Triển lãm Thương mại quốc tế Chiết Giang 2022 và Hội chợ Xuất khẩu Chiết Giang lần thứ 10 tại Việt Nam diễn ra tại Hà Nội, từ ngày 28-30/9/2022.
Bài 4: Kinh nghiệm quản lý quốc tế Việt Nam cần tham khảo

Bài 4: Kinh nghiệm quản lý quốc tế Việt Nam cần tham khảo

Để lấp những “lỗ hổng” trong phát triển thương mại điện tử, Việt Nam cần tham khảo kinh nghiệm quốc tế với nhiều giải pháp hay và mạnh mẽ.

Tin cùng chuyên mục

Thừa Thiên Huế: Các mặt hàng xuất khẩu có mặt tại 46 thị trường trên thế giới

Thừa Thiên Huế: Các mặt hàng xuất khẩu có mặt tại 46 thị trường trên thế giới

Sở Công Thương Thừa Thiên Huế cho biết, đến tháng 9/2022 các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của tỉnh Thừa Thiên Huế có mặt tại 46 thị trường trên thế giới.
Bài 3: "Lỗ hổng" không thể xem nhẹ

Bài 3: "Lỗ hổng" không thể xem nhẹ

Thương mại điện tử dự báo sẽ tạo xung lực cho tăng trưởng kinh tế, song hoạt động này đang đặt ra nhiều thách thức khi còn nhiều lỗ hổng không thể xem nhẹ
Bộ Công Thương tổ chức thành công Phiên đấu giá nhập khẩu 109.000 tấn đường năm 2022

Bộ Công Thương tổ chức thành công Phiên đấu giá nhập khẩu 109.000 tấn đường năm 2022

Bộ Công Thương vừa tổ chức thành công Phiên phân giao hạn ngạch thuế quan nhập khẩu đối với mặt hàng đường theo phương thức đấu giá năm 2022.
Doanh nghiệp Hàn Quốc đánh giá cao thị trường Việt Nam

Doanh nghiệp Hàn Quốc đánh giá cao thị trường Việt Nam

Kết thúc 2 ngày giao thương trực tiếp (21,22/9), doanh nghiệp Hàn Quốc nhận định Việt Nam là thị trường tiềm năng và còn nhiều cơ hội hợp tác.
Chuyên gia hiến kế thương mại, dịch vụ nhân dịp Tổng Bí thư thăm, làm việc với TP. Hồ Chí Minh

Chuyên gia hiến kế thương mại, dịch vụ nhân dịp Tổng Bí thư thăm, làm việc với TP. Hồ Chí Minh

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng có chuyến thăm và làm việc với Thành ủy TP Hồ Chí Minh hôm nay 23/9. Báo Công Thương ghi nhận ý kiến một số chuyên gia kinh tế.
8 tháng đầu năm, xuất khẩu sắt thép giảm cả về lượng và kim ngạch

8 tháng đầu năm, xuất khẩu sắt thép giảm cả về lượng và kim ngạch

8 tháng đầu năm, thị trường ghi nhận xuất khẩu sắt thép giảm cả về lượng và kim ngạch.
Hội thảo Kiểm định chất lượng xuất nhập khẩu ngành dệt may: Chú trọng chất lượng và tuân thủ nguyên tắc

Hội thảo Kiểm định chất lượng xuất nhập khẩu ngành dệt may: Chú trọng chất lượng và tuân thủ nguyên tắc

Ngày 22/9, Hiệp hội Dệt may Việt Nam đã phối hợp với HQST Việt Nam tổ chức Hội thảo Kiểm định chất lượng xuất nhập khẩu ngành dệt may.
Bộ Ngoại giao thông tin về việc Việt Nam hợp tác với Thái Lan để tăng giá gạo

Bộ Ngoại giao thông tin về việc Việt Nam hợp tác với Thái Lan để tăng giá gạo

Trước thông tin này, Bộ Ngoại giao khẳng định Việt Nam luôn tôn trọng quy tắc thị trường và các hiệp định quốc tế.
Tọa đàm Giải pháp thúc đẩy ngành logistics tận dụng cơ hội từ EVFTA

Tọa đàm Giải pháp thúc đẩy ngành logistics tận dụng cơ hội từ EVFTA

Ngày 22/9, Tạp chí Công Thương đã tổ chức Tọa đàm “Giải pháp thúc đẩy ngành logistics tận dụng cơ hội từ EVFTA”.
Triển lãm quốc tế ngành Lương thực thực phẩm TP. Hồ Chí Minh thu hút hơn 300 doanh nghiệp

Triển lãm quốc tế ngành Lương thực thực phẩm TP. Hồ Chí Minh thu hút hơn 300 doanh nghiệp

Từ ngày 19-22/10/2022, sẽ diễn ra Triển lãm Quốc tế ngành Lương thực thực phẩm TP. Hồ Chí Minh 2022 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn – SECC.
8 tháng đầu năm 2022, phân bón nhập khẩu giảm lượng, tăng giá

8 tháng đầu năm 2022, phân bón nhập khẩu giảm lượng, tăng giá

8 tháng đầu năm 2022, nhập khẩu phân bón từ đa số các thị trường tăng mạnh về kim ngạch so với cùng kỳ năm 2021.
Khôi phục hoạt động giao thương tại 100% cửa khẩu Việt - Lào

Khôi phục hoạt động giao thương tại 100% cửa khẩu Việt - Lào

Tỉnh Nghệ An vừa thông báo, Chính phủ Lào đã cho phép mở lại các cửa khẩu chính và cửa khẩu phụ trên tuyến biên giới phục vụ hoạt động xuất, nhập cảnh.
Ngày 21/9, tỉnh Thái Bình tổ chức Hội nghị Kết nối cung cầu, đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm tiêu biểu

Ngày 21/9, tỉnh Thái Bình tổ chức Hội nghị Kết nối cung cầu, đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm tiêu biểu

Sáng ngày 21/9, UBND tỉnh Thái Bình sẽ tổ chức Hội nghị Kết nối cung cầu đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, công nghiệp tiêu biểu tỉnh Thái Bình năm 2022.
Đến nửa đầu tháng 9, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa vượt 526 tỷ USD

Đến nửa đầu tháng 9, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa vượt 526 tỷ USD

Đến nửa đầu tháng 9, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa cả nước đã vượt 526 tỷ USD; xuất siêu 4,64 tỷ USD.
Bài 2: “Chảy máu” tỷ đô từ những nền tảng xuyên biên giới

Bài 2: “Chảy máu” tỷ đô từ những nền tảng xuyên biên giới

Suốt thời gian dài, thương mại điện tử trở thành "miếng bánh màu mỡ" cho các nền tảng xuyên biên giới tại Việt Nam, song việc thu thuế vẫn không ít gian nan.
Bộ Công Thương tổ chức hội thảo xúc tiến thương mại Việt Nam- Italia tại Rome

Bộ Công Thương tổ chức hội thảo xúc tiến thương mại Việt Nam- Italia tại Rome

Nằm trong Chương trình cấp Quốc gia về xúc tiến thương mại 2022, ngày 29/9, Hội thảo xúc tiến thương mại Việt Nam – Italia đã được tổ chức tại Rome, Italia.
Trang bị kỹ năng kinh doanh trên nền tảng số cho hợp tác xã

Trang bị kỹ năng kinh doanh trên nền tảng số cho hợp tác xã

Ngày 20/9, Cục Xúc tiến thương mại đã phối hợp tổ chức “Khóa tập huấn kỹ năng kinh doanh trên nền tảng số, phát triển kinh tế tập thể và hợp tác xã”.
Kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2022 có thể vượt 700 tỷ USD

Kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2022 có thể vượt 700 tỷ USD

Với tốc độ tăng trưởng ấn tượng như thời gian vừa qua, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa cả năm 2022 có thể vượt 700 tỷ USD.
Thái Bình trước thềm hội nghị kết nối cung cầu: “Chuông” gì mang đánh xứ người?

Thái Bình trước thềm hội nghị kết nối cung cầu: “Chuông” gì mang đánh xứ người?

Tỉnh Thái Bình sẽ tổ chức hội nghị kết nối cung cầu, đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, công nghiệp tiêu biểu vào sáng 21/9 tới.
Xu hướng toàn cầu và Việt Nam: Quan điểm từ chiến lược xuất khẩu quốc gia

Xu hướng toàn cầu và Việt Nam: Quan điểm từ chiến lược xuất khẩu quốc gia

Ngày 19/9, đã diễn ra Hội thảo “Xu hướng toàn cầu và Việt Nam: Quan điểm từ chiến lược xuất khẩu quốc gia” tại Hà Nội.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động