Tin Khu Vực
ASEAN trước yêu cầu chuyển cam kết thành hành động
Những biến động của kinh tế thế giới, cạnh tranh chiến lược và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng đang đặt ra yêu cầu ngày càng lớn đối với khả năng thích ứng và tự cường của ASEAN. Không chỉ củng cố đoàn kết nội khối, Hiệp hội cần tạo chuyển biến thực chất trong liên kết kinh tế, nâng cao hiệu quả thực hiện các cam kết, qua đó duy trì động lực tăng trưởng và phát triển bền vững.
Đây là một trong những trọng tâm được đặt ra tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị Cấp cao liên quan, dự kiến diễn ra từ ngày 14 - 17/11/2026 tại Manila, Philippines.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang
Trao đổi với báo chí trước thềm hội nghị, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang cho biết, sự kiện lần này có ý nghĩa quan trọng khi các nhà lãnh đạo ASEAN cùng nhìn lại năm Chủ tịch ASEAN 2026 của Philippines, đánh giá kết quả năm đầu triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và xác định những định hướng hợp tác trong giai đoạn tiếp theo.
Theo Thứ trưởng, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, với những bất ổn kinh tế và thách thức xuyên biên giới ngày càng gia tăng. Thực tế này đòi hỏi ASEAN không chỉ nâng cao năng lực ứng phó với những vấn đề trước mắt mà còn phải củng cố nền tảng phát triển dài hạn.
Sau một năm triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, Hiệp hội đã tiếp tục thúc đẩy liên kết nội khối, hình thành các khuôn khổ hợp tác kinh tế mới và mở rộng quan hệ với các đối tác. Tuy nhiên, những kết quả đạt được cũng đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả phối hợp, khắc phục các điểm nghẽn trong thực hiện cam kết, bảo đảm thành quả hợp tác mang lại lợi ích cụ thể cho người dân và doanh nghiệp.
Đáng chú ý, tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 ở Cebu, lãnh đạo các nước đã thống nhất nhiều biện pháp nhằm tăng cường khả năng ứng phó chung, tập trung vào những vấn đề có tác động trực tiếp đến ổn định và phát triển của khu vực như an ninh năng lượng, an ninh lương thực, ổn định chuỗi cung ứng và hỗ trợ công dân.
Trên nền tảng đó, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 được kỳ vọng tiếp tục thúc đẩy quá trình hiện thực hóa các quyết sách, tạo chuyển biến từ cam kết chính trị sang kết quả hợp tác cụ thể.
Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang cho biết, các hội nghị lần này dự kiến tập trung vào ba định hướng lớn, xuyên suốt từ củng cố đoàn kết, nâng cao năng lực tự cường đến thúc đẩy liên kết và phát huy vai trò trung tâm của ASEAN.
Trong đó, ưu tiên trước hết là tăng cường tham vấn, phối hợp và hỗ trợ lẫn nhau nhằm ứng phó hiệu quả với các thách thức, giữ vững môi trường hòa bình, an ninh và ổn định, tạo nền tảng cho phát triển.
Cùng với đó, ASEAN sẽ đẩy mạnh triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, tăng cường tính gắn kết giữa các sáng kiến và trụ cột hợp tác. Trọng tâm là thúc đẩy liên kết kinh tế, kết nối khu vực, khai thác các động lực tăng trưởng mới và phối hợp xử lý những vấn đề liên ngành, xuyên biên giới.
Ở bình diện đối ngoại, Hiệp hội tiếp tục củng cố vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực, mở rộng hợp tác với các đối tác trên tinh thần bình đẳng, cùng có lợi; đồng thời phát huy tiếng nói chung trong thúc đẩy đối thoại, hợp tác và đề cao luật pháp quốc tế.
Song hành với các hoạt động cấp cao ASEAN, Phiên đối thoại lần thứ 15 giữa các nhà lãnh đạo ASEAN và Đại hội đồng liên Nghị viện ASEAN, cùng Đại hội đồng liên Nghị viện các nước ASEAN lần thứ 47 (AIPA-47), sẽ góp phần tăng cường sự gắn kết giữa hợp tác liên chính phủ và hợp tác liên nghị viện, hỗ trợ đưa các cam kết khu vực vào thực tiễn.
Việt Nam thúc đẩy liên kết thực chất, tháo gỡ rào cản nội khối
Trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, Việt Nam tiếp tục xác định tăng cường đoàn kết, thúc đẩy liên kết và nâng cao hiệu quả hợp tác là những ưu tiên xuyên suốt. Quan điểm này sẽ được thể hiện tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 thông qua các đề xuất hướng tới củng cố sức mạnh chung và tạo động lực phát triển cho khu vực.
Nhận lời mời của Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự hội nghị và các hoạt động liên quan tại Manila.
Theo Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang, chuyến công tác tiếp tục khẳng định ASEAN là ưu tiên chiến lược hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam, đồng thời cụ thể hóa đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, đa phương hóa, đa dạng hóa theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng.
Tiếp nối những đóng góp tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48, Việt Nam sẽ tập trung thúc đẩy thực hiện các cam kết, tháo gỡ điểm nghẽn trong hợp tác và nâng cao hiệu quả liên kết khu vực. Tinh thần xuyên suốt là củng cố đoàn kết để tăng cường sức mạnh chung, thúc đẩy liên kết để nâng cao khả năng tự cường, lấy lợi ích của người dân và doanh nghiệp làm thước đo kết quả.
Một trong những ưu tiên hàng đầu của Việt Nam là cùng các nước thành viên duy trì môi trường hòa bình, an ninh và ổn định, tạo nền tảng chiến lược cho việc xây dựng Cộng đồng ASEAN 2045 tự cường, sáng tạo, năng động và lấy người dân làm trung tâm.
Việt Nam sẽ tiếp tục thúc đẩy đồng thuận, thu hẹp khác biệt, đề cao các nguyên tắc nền tảng của ASEAN và luật pháp quốc tế, đồng thời phát huy hiệu quả các cơ chế đối thoại do ASEAN dẫn dắt.
Đặc biệt, trên phương diện kinh tế, Việt Nam đặt trọng tâm vào việc tạo chuyển biến thực chất trong liên kết, nâng cao sức cạnh tranh và khả năng tự cường của khu vực.
Theo đó, các nội dung được Việt Nam ưu tiên thúc đẩy bao gồm tăng cường kết nối kinh tế, thương mại, hạ tầng và chuỗi cung ứng; tháo gỡ rào cản nội khối; phát triển các động lực tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Đây là những lĩnh vực có ý nghĩa quan trọng đối với việc củng cố nền tảng tăng trưởng của ASEAN, nhất là khi khu vực đang đứng trước yêu cầu nâng cao khả năng thích ứng với biến động kinh tế và những thách thức đối với chuỗi cung ứng.
Bên cạnh thúc đẩy liên kết kinh tế, Việt Nam cũng chú trọng tăng cường phối hợp bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực và an ninh con người. Những nội dung này không chỉ gắn với yêu cầu ứng phó trước mắt mà còn có ý nghĩa đối với mục tiêu phát triển bền vững của toàn khu vực.
Ở phương diện hợp tác đối ngoại, Việt Nam sẽ tiếp tục thúc đẩy làm sâu sắc quan hệ giữa ASEAN với các đối tác, phát huy hiệu quả các nguồn lực phục vụ phát triển.
Trong khuôn khổ hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ đồng chủ trì Hội nghị Cấp cao Mê Công - Nhật Bản với Thủ tướng Nhật Bản, qua đó thúc đẩy kết nối, phát triển bền vững và thu hẹp khoảng cách phát triển.
Cùng với hoạt động đa phương, các cuộc tiếp xúc song phương giữa Thủ tướng Chính phủ với lãnh đạo các nước và tổ chức quốc tế được kỳ vọng góp phần tăng cường tin cậy chính trị, thúc đẩy thực hiện các thỏa thuận, tháo gỡ vướng mắc và mở rộng cơ hội hợp tác, huy động thêm nguồn lực phục vụ phát triển đất nước.
Một điểm đáng chú ý trong các hoạt động đối ngoại lần này là sự tham dự của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam tại AIPA-47.
Sự hiện diện đồng thời của hai đoàn công tác cấp cao tạo điều kiện tăng cường phối hợp giữa ngoại giao nhà nước và ngoại giao nghị viện, gắn các định hướng hợp tác khu vực với hoạt động lập pháp, giám sát và thực hiện cam kết.
Với những ưu tiên được xác định, sự tham dự của Việt Nam tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 tiếp tục thể hiện tinh thần chủ động, trách nhiệm trong thúc đẩy hợp tác khu vực, hướng tới một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường và phát triển bền vững.
Thông điệp Việt Nam chuyển tải tại các hoạt động ASEAN và AIPA lần này, theo Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang, là “chủ động đề xuất, trách nhiệm trong cam kết, thực chất trong hành động”, cùng xây dựng một ASEAN đoàn kết, tự cường và phát triển vì người dân.
Việt Nam sẽ tập trung vào ba ưu tiên lớn: Giữ vững môi trường hòa bình, an ninh và ổn định; thúc đẩy liên kết kinh tế, thương mại, hạ tầng và chuỗi cung ứng, đồng thời tháo gỡ rào cản nội khối; làm sâu sắc hợp tác với các đối tác, huy động nguồn lực phục vụ phát triển bền vững và thu hẹp khoảng cách phát triển trong khu vực.