Việt Nam - Singapore: Hình mẫu hợp tác thành công trong Đông Nam Á

Nhận lời mời của Tổng thống Singapore Tharman Shanmugaratnam và Phu nhân, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước tới Singapore từ ngày 29 - 31/5.

Đây là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên tới Singapore của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đồng thời là lần đầu tiên lãnh đạo cấp cao nhất của Việt Nam phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La, diễn đàn an ninh, quốc phòng hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương. 

Trước thềm chuyến thăm, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Cao Xuân Thắng, Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Singapore về những dấu ấn nổi bật trong quan hệ kinh tế - thương mại song phương cũng như các động lực hợp tác mới giữa hai nước.

Bước phát triển mạnh mẽ

- Ông đánh giá như thế nào về những bước phát triển nổi bật của quan hệ kinh tế - thương mại Việt Nam - Singapore hơn nửa thế kỷ qua và những lĩnh vực hợp tác mang tính chiến lược giữa 2 nước?

Ông Cao Xuân Thắng: Trong hơn nửa thế kỷ qua, quan hệ kinh tế - thương mại giữa Việt Nam và  Singapore đã có những bước phát triển mạnh mẽ, trở thành một trong những hình mẫu hợp tác thành công tiêu biểu tại khu vực Đông Nam Á.

Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1973, hai nước không ngừng mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực như thương mại, đầu tư, tài chính, logistics, công nghệ và phát triển bền vững. Quan hệ song phương ngày càng đi vào chiều sâu, phát huy hiệu quả tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế.

Về thương mại, kim ngạch song phương duy trì tốc độ tăng trưởng rất tích cực. Theo số liệu của Cơ quan quản lý doanh nghiệp Singapore (ESG), năm 2024, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - Singapore đạt 31,67 tỷ SGD, tăng 26,7% so với năm 2023. Năm 2025, tổng kim ngạch thương mại hai chiều tiếp tục lập kỷ lục mới, đạt gần 40 tỷ SGD, tăng khoảng 28,7% so với năm 2024. Việt Nam tiếp tục là đối tác thương mại lớn thứ 10 của Singapore.

Đáng chú ý, hai nền kinh tế có tính bổ trợ rất cao. Singapore là trung tâm tài chính, logistics và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực, trong khi Việt Nam là thị trường năng động với tốc độ tăng trưởng cao, lực lượng lao động trẻ và khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Singapore hiện là nhà đầu tư ASEAN lớn nhất tại Việt Nam với hơn 4.463 dự án và tổng vốn đăng ký vượt 91,6 tỷ USD. Riêng năm 2024, Singapore là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam với dòng vốn hơn 10 tỷ USD. 

Trong giai đoạn phát triển mới, hai nước định hướng mở rộng hợp tác theo chiều sâu chiến lược, tập trung vào kinh tế số, kinh tế xanh, năng lượng tái tạo, đổi mới sáng tạo và chuỗi cung ứng công nghệ cao, trong đó mô hình Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) được xem là biểu tượng thành công tiêu biểu của quan hệ song phương.

Đến cuối năm 2025, mạng lưới VSIP đã phát triển với 22 dự án tại 15 tỉnh, thành phố của Việt Nam, thu hút trên 1.000 khách hàng quốc tế và tạo gần 300.000 việc làm.

Sau khi nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện năm 2025, hai bên thúc đẩy nhiều sáng kiến như VSIP phát thải thấp, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Singapore (VSIC), hợp tác AI, fintech, dữ liệu lớn, thương mại điện tử và chuyển đổi năng lượng sạch.

Định hướng đến năm 2030, Việt Nam và Singapore đặt mục tiêu xây dựng mô hình hợp tác kiểu mẫu trong ASEAN về phát triển bền vững, kết nối chuỗi cung ứng khu vực và trung tâm đổi mới sáng tạo xanh - số của châu Á.

- Ông kỳ vọng chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Singapore sẽ mở ra những cơ chế hợp tác mới nào giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước?

Ông Cao Xuân Thắng: Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Singapore được kỳ vọng tạo thêm động lực cho giai đoạn hợp tác kinh tế sâu rộng, thực chất và chất lượng cao hơn giữa Việt Nam - Singapore, nhất là sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện.

Trọng tâm hiện nay là các cơ chế hợp tác mới trong lĩnh vực kinh tế số, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh. Hai bên còn nhiều dư địa phát triển các khu VSIP thế hệ mới theo hướng thông minh, phát thải thấp, tích hợp trung tâm dữ liệu, logistics xanh và năng lượng tái tạo.

Các lĩnh vực công nghệ cao như AI, fintech, bán dẫn, an ninh mạng, thương mại điện tử và thanh toán xuyên biên giới cũng được dự báo sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới trong hợp tác song phương.

Cộng đồng doanh nghiệp hai nước đồng thời mong muốn thúc đẩy mạnh hơn các cơ chế tạo thuận lợi cho thương mại và đầu tư như kết nối hải quan số, hài hòa tiêu chuẩn kỹ thuật, thúc đẩy thanh toán số và hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực.

Singapore có thế mạnh về vốn, công nghệ, quản trị và mạng lưới tài chính quốc tế trong khi Việt Nam có lợi thế về thị trường, năng lực sản xuất và tốc độ tăng trưởng cao. Sự bổ trợ giữa hai nền kinh tế sẽ tiếp tục mở ra không gian hợp tác mới trong các lĩnh vực công nghệ cao, logistics, năng lượng sạch và sản xuất xanh.

Thúc đẩy hợp tác các lĩnh vực chiến lược 

- Với vai trò là cầu nối giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước, Thương vụ Việt Nam tại Singapore đã triển khai những giải pháp trọng tâm nào nhằm thúc đẩy kết nối thương mại, hợp tác song phương?

Ông Cao Xuân Thắng: Thương vụ Việt Nam tại Singapore triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trọng tâm theo chỉ đạo của Bộ Công Thương nhằm thúc đẩy kết nối thương mại, đầu tư và mở rộng thị trường cho hàng hóa Việt Nam tại Singapore.

Trước hết, Thương vụ tập trung cập nhật cơ chế, chính sách mới, theo dõi, đánh giá biến động thị trường, kịp thời cảnh báo thay đổi chính sách tại địa bàn. Đồng thời, đề xuất các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp và khuyến nghị các lưu ý khi kinh doanh tại Singapore.

Công tác hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận hệ thống phân phối hiện đại, thương mại điện tử và các tiêu chuẩn chất lượng cao của Singapore được chú trọng; thường xuyên cung cấp thông tin thị trường, cảnh báo quy định kỹ thuật, xu hướng tiêu dùng và cơ hội ngành hàng tiềm năng.

Thương vụ đẩy mạnh xúc tiến thương mại chuyên sâu thông qua tổ chức hội nghị, hội thảo, diễn đàn doanh nghiệp, chương trình kết nối giao thương (B2B), tuần hàng Việt Nam, festival ngành hàng và hỗ trợ doanh nghiệp tham gia hội chợ, triển lãm quốc tế tại Singapore.

Trong giai đoạn 2025 - 2026, nhiều diễn đàn về logistics, đổi mới sáng tạo và thương mại bền vững Việt Nam - Singapore được phối hợp tổ chức, thu hút hàng trăm doanh nghiệp hai nước tham dự, qua đó tăng cường kết nối thương mại và đầu tư.

Một trọng tâm khác là mở rộng kết nối với các hiệp hội ngành hàng, phòng thương mại và công nghiệp, liên đoàn doanh nghiệp tại Singapore và các tập đoàn phân phối lớn, nhằm hình thành mạng lưới hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực.

Thương vụ cũng tổ chức các đoàn doanh nghiệp Singapore sang Việt Nam kết nối giao thương, thúc đẩy phát triển kênh phân phối hàng Việt Nam. Đồng thời, huy động cộng đồng người Việt Nam tham gia giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm và phát triển hệ thống phân phối tại Singapore.

Nhờ các giải pháp đồng bộ, kim ngạch thương mại song phương năm 2025 đạt gần 40 tỷ SGD, tăng hơn 28% so với năm 2024, đánh dấu mức tăng trưởng kỷ lục trong quan hệ kinh tế Việt Nam - Singapore.

Xin cảm ơn những chia sẻ của ông!

Ông Cao Xuân Thắng, Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Singapore khuyến nghị, doanh nghiệp Việt Nam cần tận dụng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tài chính và logistics của Singapore để mở rộng thị trường khu vực và quốc tế. Đồng thời tăng cường kết nối với các hiệp hội ngành hàng, đối tác phân phối và nhà đầu tư nhằm tìm kiếm cơ hội hợp tác chiến lược, dài hạn.