Việt Nam nỗ lực thúc đẩy phát triển thị trường vốn trong ASEAN

Trước đó vào năm 2025, một loại chỉ tiêu thị trường chứng khoán đã tăng trưởng vượt bậc. Bên cạnh nỗ lực nội tại, thành tựu trên còn là kết quả của sự tăng cường hợp tác quốc tế trong đó có ASEAN.

ACMF: Bàn tròn cốt lõi của hợp tác

Diễn đàn Thị trường Vốn ASEAN (ACMF) thành lập năm 2004 dưới sự bảo trợ của các Bộ trưởng Tài chính ASEAN, có nhiệm vụ phát triển một thị trường vốn khu vực sâu, có thanh khoản và liên kết. Diễn đàn quy tụ cơ quan quản lý của 10 nước ASEAN, trong đó có Ủy ban chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) Việt Nam. Đến thời điểm hiện tại, Việt Nam đã thể hiện là thành viên tích cực với nhiều sáng kiến đáng ghi nhận.

Năm 2020, Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ACMF, UBCKNN đã ưu tiên thúc đẩy sáng kiến "Tài chính bền vững". Tại Hội nghị, lãnh đạo các cơ quan quản lý thị trường vốn ASEAN hoan nghênh các nỗ lực của Việt Nam trong việc thúc đẩy thực hiện các mục tiêu hội nhập thị trường vốn trong khu vực ASEAN, làm sâu sắc hơn sự gắn kết của khu vực với cộng đồng quốc tế vì phát triển bền vững, đồng thời nâng cao khả năng thích ứng và năng lực thể chế của ASEAN.

Ngày 21/10/2024, Diễn đàn Thị trường vốn ASEAN (ACMF) đã tổ chức thành công Hội nghị Chủ tịch lần thứ 41 tại Viêng Chăn, Lào. Phát biểu tại Hội nghị, Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương đã chia sẻ về hành trình phát triển thị trường vốn của Việt Nam. Khởi đầu với một vài công ty niêm yết, nhưng trong hơn 20 năm qua thị trường đã phát triển đáng kể, đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Bà Vũ Thị Chân Phương tin tưởng: “Bằng cách hợp tác thông qua ACMF, chúng ta có thể xây dựng các thị trường mạnh mẽ và kết nối hơn trong khu vực ASEAN và trở thành những người dẫn đầu về tài chính bền vững”.

Tháng 8/2025, tại Hà Nội, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đăng cai tổ chức Hội thảo của Diễn đàn Thị trường Vốn ASEAN (ACMF) về giám sát và thực thi trong lĩnh vực tài sản mã hóa tại ASEAN. Mặc dù cơ chế quản lý và giám sát, điều kiện và đặc tính thị trường của từng nước có sự khác biệt, các đại biểu nhất trí rằng các hành động tăng cường hợp tác và việc không ngừng chia sẻ kiến thức chuyên môn giữa các thành viên ACMF giúp đặt nền móng cho một hệ sinh thái tài sản số tại ASEAN không chỉ sáng tạo và năng động mà còn an toàn và bền vững.

Ở góc độ sở Giao dịch, từ ngày 30/9/2022, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) đã trở thành thành viên của Hiệp hội các Sở Giao dịch Chứng khoán khu vực ASEAN (ASEAN Exchanges). ASEAN Exchanges được thành lập dựa trên cơ sở hợp tác đa phương giữa các sở giao dịch chứng khoán từ 6 quốc gia trong khu vực ASEAN, bao gồm: Việt Nam, Malaysia, Indonesia, Thái Lan, Philippines và Singapore. Mục tiêu của Hiệp hội nhằm xúc tiến các hoạt động nghiên cứu, trao đổi, quảng bá để tăng cường sự hiện diện chung của các Sở Giao dịch Chứng khoán ASEAN trên trường quốc tế. Tham gia ASEAN Exchanges, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam có cơ hội chia sẻ trao đổi thông tin, kinh nghiệm quản lý thị trường chứng khoán, thể chế hóa hợp tác khu vực, thúc đẩy hội nhập các thị trường chứng khoán của khu vực ASEAN.

Dưới góc độ hội nghề nghiệp, Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Việt Nam (VASB) cũng tích cực tham gia các diễn đàn do ASEAN tổ chức. Trong khuôn khổ ASEAN, VASB đã có những hoạt động hợp tác cụ thể với các đối tác trong khu vực.

Nhiều hợp tác song phương phát huy hiệu quả

Hợp tác phát triển thị trường vốn giữa Việt Nam với các nước trong khu vực đã để lại nhiều dấu ấn. Ngày 5/8/2024, VNX và Singapore Exchange (SGX Group) ký MoU, cam kết chia sẻ thông tin về cấu trúc thị trường, kinh nghiệm giám sát và khung pháp lý cho hoạt động niêm yết chéo. Bước ngoặt tiếp theo diễn ra vào ngày 12/3/2025 khi Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore (MAS) và UBCKNN ký Ý định thư hợp tác. Hai cơ quan đã thống nhất hợp tác về nâng cao năng lực trong việc quản lý, giám sát thị trường vốn và tài sản số, đồng thời thúc đẩy kết nối thị trường vốn hai nước.

Đối với Indonesia, tháng 3/2025, Việt Nam trở thành Đối tác Chiến lược Toàn diện đầu tiên của Indonesia trong ASEAN, mở không gian hợp tác sâu hơn trong lĩnh vực thị trường vốn khi Indonesia là thị trường ASEAN dẫn đầu về phát hành trái phiếu xanh tích lũy. Đối với, Thái Lan, Trung tâm Nghiên cứu Khoa học và Đào tạo Chứng khoán thuộc UBCKNN đã tổ chức nhiều đoàn khảo sát kinh nghiệm phát triển của Sở Giao dịch Chứng khoán Thái Lan.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Thanh Kỳ, Chủ tịch VASB cho biết, thị trường chứng khoán Việt Nam được thành lập sau so với nhiều nước trong khu vực ASEAN. Tuy nhiên đến nay, cùng với việc mở rộng quy mô nền kinh tế, thị trường chứng khoán Việt Nam đã có sự phát triển vượt bậc trên nhiều phương diện: vốn hóa, chất lượng hàng hóa, quản trị doanh nghiệp, cơ sở nhà đầu tư. Đóng góp vào kết quả dó có sự tham gia thị trường của không ít định chế tài chính cũng như sự hỗ trợ về kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm từ các nước trong khu vực ASEAN.

Theo ông Nguyễn Thanh Kỳ, nhìn lại quá trình hội nhập, hợp tác với các nước ASEAN trong lĩnh vực thị trường vốn, Việt Nam đã thể hiện rõ nét là thành viên có trách nhiệm, đồng thời tích cực chia sẻ kinh nghiệm với các thị trường mới. Đơn cử, ở góc độ Hiệp hội, ngày 3/7/2025, VASB đã làm việc với đoàn công tác Ủy ban Chứng khoán Lào (LSCO), giới thiệu chi tiết cơ cấu tổ chức Hiệp hội, Bộ Quy tắc đạo đức nghề nghiệp ngành chứng khoán cùng hệ thống đào tạo người hành nghề chứng khoán tại Việt Nam. Đây là một trong những minh chứng cho thấy Việt Nam tích cực, chủ động trong việc phát triển thị trường vốn trong cộng đồng ASEAN.

Bước sang giai đoạn phát triển mới, ngành chứng khoán Việt Nam xác định tiếp tục đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong đó có các nước ASEAN, nhằm tiếp nhận thông lệ tốt, chia sẻ kinh nghiệm và xây dựng chính sách phù hợp với bối cảnh quốc tế và quy mô thị trường. 

Ngày 8/4/2026, FTSE Russell đã công bố kết quả rà soát giữa kỳ trong khuôn khổ kỳ đánh giá phân loại thị trường chứng khoán tháng 3/2026. Theo đó, FTSE Russell đã xác nhận lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam. Đây là dấu mốc quan trọng, thể hiện nỗ lực cải cách và minh bạch hóa thị trường đồng thời góp phần nâng cao uy tín thị trường vốn của các nước trong khối ASEAN.