Vai trò thiết yếu của thị trường giao dịch hàng hóa trong phát triển nền kinh tế bền vững

Thị trường giao dịch hàng hóa qua Sở Giao dịch hàng hóa là một cấu phần quan trọng của thị trường tài chính nói riêng và nền kinh tế của các quốc gia nói riêng.
Thị trường giao dịch hàng hóa tại Việt Nam: 14 năm chuyển mình mạnh mẽ Hành lang pháp lý đầy đủ - Nền móng vững chắc cho thị trường giao dịch hàng hóa

Giao dịch hàng hóa qua Sở Giao dịch hàng hóa cho phép các đối tượng tham gia thị trường chủ động sử dụng các công cụ để bảo hiểm giá trước các biến động khó lường, mặt khác tạo ra cơ chế tham chiếu minh bạch, hiện đại và toàn diện cho việc giao dịch các hàng hóa chính yếu, bảo đảm tính ổn định và phát triển bền vững của kinh tế vĩ mô...

Minh bạch giá cả, điều tiết cung cầu

Hàng hóa thiết yếu có quy mô giao dịch rất lớn và sự biến động của nhóm hàng hóa này có tác động sâu rộng đến các chủ thể kinh tế, các lĩnh vực công nghiệp và nông nghiệp, cũng như toàn bộ nền kinh tế. Bên cạnh các yếu tố tác động cung cầu thông thường hoặc yếu tố mùa vụ có thể dự đoán được thì vẫn tồn tại các yếu tố bất thường khó dự đoán như thời tiết, thiên tai, hoặc biến động địa chính trị, có thể gây ra những xáo trộn và thay đổi lớn về cung cầu, đứt gãy chuỗi cung ứng.

Do đó, thách thức là rất lớn đối với việc quản lý hiệu quả các nhóm hàng nguyên liệu đầu vào quan trọng hiện đang tham gia vào tất cả các chuỗi cung ứng toàn cầu. Rõ ràng, cần phải có giải pháp đồng bộ và có tính chiến lược, và câu trả lời cho câu hỏi này chính là lịch sử tồn tại lâu đời và phát triển mạnh mẽ của giao dịch hàng hóa qua Sở Giao dịch hàng hóa.

Vai trò thiết yếu của thị trường giao dịch hàng hóa trong phát triển nền kinh tế bền vững
Giao dịch hàng hóa qua Sở Giao dịch hàng hóa. Ảnh: Nguồn Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam (MXV)

Đơn cử như thị trường năng lượng, với vị trí là thị trường giao dịch lớn nhất thế giới, giá dầu thô là một biến số quan trọng đối với nền kinh tế toàn cầu. Các biến động giá dầu thô, do những yếu tố như tình hình chính trị tại các quốc gia sản xuất dầu chính hoặc nhu cầu tăng lên từ các nước công nghiệp hóa, có thể tạo ra tác động lan tỏa đến nhiều lĩnh vực khác trong nền kinh tế. Khi giá dầu thô tăng, giá các sản phẩm xăng dầu thành phẩm và các chế phẩm khác cũng tăng, đương nhiên chi phí vận chuyển và sản xuất tăng theo, dẫn đến lạm phát trong các mặt hàng tiêu dùng, và ngược lại.

Tuy nhiên, hiện nay giá các mặt hàng dầu thô thực tế được phản ánh trực tuyến theo thời gian thực trên các hệ thống công nghệ thông tin có sử dụng nguồn dữ liệu tập trung từ các Sở Giao dịch hàng hóa. Nhờ đó, các chủ thể kinh tế hoàn toàn có thể chủ động phương án kinh doanh, tìm kiếm các cơ hội nguồn cung thay thế, dự trữ chiến lược hoặc bảo hiểm giá mà cần rất ít sự hỗ trợ của Chính phủ.

Với ngành nông nghiệp tạo ra các hàng hóa an ninh lương thực, chiến lược, thì việc điều tiết cung cầu qua thị trường giao dịch hàng hóa đặc biệt quan trọng. Sự biến động về sản lượng nông sản, do các yếu tố như biến đổi khí hậu, sâu bệnh, hay thay đổi trong chu kỳ mùa vụ, có thể tạo ra sự thiếu hụt hoặc dư thừa tạm thời trên thị trường.

Cụ thể, trong những năm thời tiết thuận lợi, sản lượng ngũ cốc có thể tăng mạnh, khiến giá giảm, tạo điều kiện thuận lợi cho các quốc gia nhập khẩu lương thực. Tuy nhiên, trong các năm thời tiết khắc nghiệt, việc thiếu hụt nguồn cung có thể dẫn đến giá lương thực leo thang, gây ra lạm phát và khủng hoảng lương thực ở một số quốc gia. Thị trường giao dịch hàng hóa cho phép các quốc gia và doanh nghiệp dự đoán trước được các tình huống này thông qua các chỉ số giá và điều chỉnh chính sách kịp thời.

Chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cho biết “Việc hình thành giá cả minh bạch trên thị trường giao dịch hàng hóa giúp các doanh nghiệp và các cơ quan quản lý nhà nước có thông tin rõ ràng để đưa ra các quyết định kinh doanh và chính sách phù hợp. Giá hàng hóa được niêm yết trên thị trường là giá tham chiếu đối với các hợp đồng xuất nhập khẩu hàng vật chất mà các doanh nghiệp trong nước áp dụng. Bất kỳ biến động nào của giá trên thị trường giao dịch hàng hóa, cũng ảnh hưởng trực tiếp tới kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh trong nước”.

Ngoài ra, ở một số nước, việc giao dịch các mặt hàng xuất nhập khẩu hoặc có giá trị lớn đều bắt buộc phải thực hiện qua Sở Giao dịch hàng hóa, một mặt để đảm bảo tối ưu tiêu chuẩn chất lượng quốc gia cho mỗi sản phẩm, mặt khác có nguồn dữ liệu chất lượng và tin cậy của hàng hóa đó, giúp Chính phủ và các cơ quan bộ ban ngành có thể đưa ra những giải pháp chính xác và giảm trừ sự lũng đoạn, thao túng giá hoặc gian lận cùng các vấn đề tiêu cực khác.

Quản lý rủi ro, bảo hiểm giá nguyên liệu đầu vào

Bên cạnh việc điều tiết cung cầu và minh bạch giá cả, thị trường giao dịch hàng hóa còn đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý rủi ro, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững của các ngành kinh tế. Thị trường giao dịch hàng hóa là thị trường rộng lớn có sự tham gia của rất nhiều nước trên thế giới do đó sự biến thiên của giá là vô cùng, đặc biệt trong những lúc xảy ra xung đột chính trị hoặc thảm họa thiên nhiên.

Việt Nam là quốc gia xuất khẩu hàng đầu các loại hàng hóa nguyên liệu như gạo, cà phê, cao su, hạt điều… Tuy nhiên, giá của những hàng hóa này thường chịu ảnh hưởng lớn từ biến động giá trên thị trường quốc tế. Bằng cách sử dụng các công cụ phái sinh mà thị trường giao dịch hàng hóa cung cấp như hợp đồng kỳ hạn tiêu chuẩn, quyền chọn,… các doanh nghiệp có thể chủ động các phương án bảo hiểm giá hiệu quả, từ đó ổn định kế hoạch sản xuất kinh doanh, tăng cường năng lực cạnh tranh.

Thị trường giao dịch hàng hóa thực tế được coi là một trong những hoạch định chiến lược quan trọng của các quốc gia. Thông qua việc giao dịch tại Sở Giao dịch hàng hóa, năng lực kiểm soát và thực thi pháp luật của Chính phủ với các đối tượng mua bán hàng hóa có hiệu quả rõ rệt, đảm bảo thị trường phát triển bền vững và an toàn. Bằng cách tạo điều kiện tối ưu cho các đối tượng tham gia, với tính thanh khoản cao, thị trường thu hút mọi nhu cầu bảo hiểm giá của doanh nghiệp, bất kể quy mô nào đi chăng nữa.

Hợp đồng kỳ hạn tiêu chuẩn (hay còn gọi là hợp đồng futures) là thỏa thuận được chuẩn hóa giữa các bên, cho phép người mua và người bán cố định giá cả của một loại hàng hóa tại một thời điểm trong tương lai. Khi đó, lãi lỗ trên thị trường giao dịch vật chất sẽ được bù đắp bởi lãi lỗ trên thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh, tổng hòa lợi ích đem lại là bảo hiểm giá thành công, dù giá có biến động ra sao cũng không bị ảnh hưởng. Hợp đồng kỳ hạn tiêu chuẩn là loại hợp đồng có tính thanh khoản cao, được giao dịch nhiều nhất trên thế giới và sử dụng rộng rãi với đa số các loại mặt hàng như ngô, lúa mì, dầu thô, đồng, bạc, bạch kim, đường, bông, cà phê…

Năm 2022, đã có thời điểm giá hợp đồng dầu thô Brent trên Sở Giao dịch liên lục địa (ICE) tăng lên sát mức 140 USD/thùng do lo ngại về nguồn cung sau các bất ổn về địa chính trị. Trước đó vào tháng 12/2021, giá dầu chỉ ở mức 65 USD/thùng. Đứng trước sự biến động khó lường, đa số các tập đoàn kinh doanh xăng dầu lớn trên thế giới đều thực hiện nghiệp vụ "bảo hiểm giá", với việc mua các hợp đồng kỳ hạn tiêu chuẩn ở vùng giá 65 - 70 USD/thùng. Có nghĩa là dù giá dầu có tăng đến 100 hay thậm chí 150 USD/thùng thì các doanh nghiệp này vẫn được hưởng lợi từ việc đã phòng vệ ở mức giá 65 - 70 USD/thùng.

Bên cạnh đó, hợp đồng quyền chọn (hay còn gọi là hợp đồng options) với khả năng kiểm soát mức rủi ro tối đa của doanh nghiệp, nhưng không giới hạn lợi nhuận cũng là một lựa chọn lý tưởng cho các doanh nghiệp trong việc bảo hiểm giá.

Cụ thể, với các quyền chọn mua hoặc quyền chọn bán, người mua ở đây là các doanh nghiệp sẽ phải bỏ ra một chi phí cố định để mua quyền (không có nghĩa vụ) thực hiện việc mua hoặc bán một khối lượng hàng hóa nhất định trong một khoảng thời gian định sẵn. Tùy vào diễn biến giá có lợi hay bất lợi sau đó, doanh nghiệp sẽ quyết định có thực hiện quyền trong hợp đồng hay không. Khi đó, mức rủi ro tối đa sẽ là phí mua quyền, trong khi lợi nhuận sẽ không bị giới hạn.

Ông Trịnh Quang Khanh, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho biết “Xu hướng giá hàng hóa thế giới biến động không ngừng, do đó bảo hiểm giá gần như là nghiệp vụ bắt buộc đối với các tập đoàn, doanh nghiệp quốc tế. Chúng ta cần học hỏi những công cụ mà thế giới đã áp dụng thành công hàng chục năm qua. Doanh nghiệp nào bắt kịp xu hướng của thế giới càng nhanh, sẽ càng tạo ra sự khác biệt và bứt phá mạnh mẽ”.

Khi các doanh nghiệp có khả năng phòng ngừa rủi ro giá cả, điều này không chỉ bảo vệ lợi nhuận của họ mà còn giảm thiểu những cú sốc tài chính cho nền kinh tế nói chung. Sự ổn định này là rất quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như thiên tai, thay đổi chính trị, hay khủng hoảng kinh tế.

Nguyễn Hường
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Bộ Công Thương giao chỉ tiêu tổng mức bán lẻ và dịch vụ cho các địa phương

Bộ Công Thương giao chỉ tiêu tổng mức bán lẻ và dịch vụ cho các địa phương

Tại Chỉ thị số 08/CT-BCT ngày 4/4/2025, Bộ Công Thương đã giao chỉ tiêu tổng mức bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2025 cho từng địa phương.
Giá dầu thô thế giới giảm sâu nhất kể từ năm 2022

Giá dầu thô thế giới giảm sâu nhất kể từ năm 2022

Kết thúc phiên giao dịch, giá dầu Brent và WTI đã lần lượt đánh mất 6,42% và 6,64% xuống mốc 70,14 USD/thùng và 66,95 USD/thùng.
Bộ Công Thương thu hồi giấy phép phân phối rượu của Công ty Caterway

Bộ Công Thương thu hồi giấy phép phân phối rượu của Công ty Caterway

Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 913/QĐ-BCT ngày 1/4/2025 thu hồi Giấy phép phân phối rượu của Công ty Caterway.
Giá vàng hôm nay

Giá vàng hôm nay 'kịch trần', dự báo sẽ còn tăng

Giá vàng hôm nay 3/4 tăng như vũ bão. Mở cửa phiên giao dịch buổi sáng, giá vàng nhẫn, giá vàng miếng được điều chỉnh tăng sát 103 triệu đồng/lượng bán ra.
Giá cà phê Robusta giảm nhẹ dưới mức 5.340 USD/tấn

Giá cà phê Robusta giảm nhẹ dưới mức 5.340 USD/tấn

Khép lại phiên giao dịch, giá cà phê Arabica hợp đồng tháng 5 giảm nhẹ 0,05%, trong khi giá cà phê Robusta chốt phiên ở mức 5.336 USD/tấn, giảm 0,11%.

Tin cùng chuyên mục

Giá xe điện VinFast 2/4: Vento Neo giảm tới 13 triệu đồng

Giá xe điện VinFast 2/4: Vento Neo giảm tới 13 triệu đồng

Giá xe điện VinFast EVO 200 kèm pin hôm nay ngày 2/4/2025, xe máy điện VinFast Motio, xe điện VinFast EVO 200 Lite kèm pin xe máy điện VinFast Feliz S kèm pin.
Giá vàng giảm nhiệt, người mua vàng thắng lớn

Giá vàng giảm nhiệt, người mua vàng thắng lớn

Giá vàng hôm nay ngày 2/4, giá vàng trong nước giảm nhiệt nhưng vẫn đang ở mức cao. Giá vàng nhẫn, giá vàng miếng giảm còn dưới 102 triệu đồng/lượng.
Lo ngại về nguồn cung, giá dầu thế giới hạ nhiệt

Lo ngại về nguồn cung, giá dầu thế giới hạ nhiệt

Kết thúc phiên ngày 1/4, giá dầu Brent giao tháng 6 giảm 0,37% xuống 74,49 USD/thùng, trong khi giá dầu WTI giảm 0,39%, chốt ở mức 71,2 USD/thùng.
Giá dầu tăng vọt sau tuyên bố của Tổng thống Donald Trump

Giá dầu tăng vọt sau tuyên bố của Tổng thống Donald Trump

Đóng cửa phiên giao dịch, giá dầu thế giới giá dầu Brent tăng 1,51% lên 74,74 USD/thùng; giá dầu WTI tăng 3,06% lên 71,48 USD/thùng.
Sốc: Giá vàng hôm nay tăng 11 triệu chỉ sau 1 tháng

Sốc: Giá vàng hôm nay tăng 11 triệu chỉ sau 1 tháng

Giá vàng hôm nay 1/4 tăng vọt. Giá vàng miếng SJC ngày 1/4 tăng mạnh vượt 102 triệu đồng/lượng bán ra. Giá vàng thế giới tăng cao kỷ lục chưa từng có.
Giá vàng hôm nay tăng vùn vụt, khoảng cách mua bán lớn

Giá vàng hôm nay tăng vùn vụt, khoảng cách mua bán lớn

Giá vàng hôm nay, giá vàng nhẫn, giá vàng miếng SJC tăng mạnh. Giá vàng nhẫn hôm nay tăng cao hơn giá vàng miếng. Giá vàng trong nước tăng theo giá thế giới.
Giá cà phê Robusta giảm sâu về mức 5.337 USD/tấn

Giá cà phê Robusta giảm sâu về mức 5.337 USD/tấn

Đóng cửa phiên giao dịch, giá cà phê Arabica giảm tới 2,93%, xuống mức 8.376 USD/tấn, trong khi giá cà phê Robusta cũng giảm sâu 3,23% về mức 5.337 USD/tấn.
Cháy hàng bánh trôi organic Tết Hàn thực - vì sao?

Cháy hàng bánh trôi organic Tết Hàn thực - vì sao?

Bánh trôi organic cháy hàng dịp Tết Hàn thực do xu hướng ăn sạch, sống xanh lan rộng, người tiêu dùng chuộng sản phẩm lành mạnh, an toàn cho sức khỏe.
Thị trường đồ gia dụng cũ: Rẻ tiền có kém bền!

Thị trường đồ gia dụng cũ: Rẻ tiền có kém bền!

Trước đây, thị trường đồ gia dụng cũ thường bị gắn mác 'rẻ tiền, kém bền'. Tuy nhiên, trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng, quan niệm này dần thay đổi.
Thị trường hàng hóa: Giá bạc tiến sát mốc 35 USD/ounce

Thị trường hàng hóa: Giá bạc tiến sát mốc 35 USD/ounce

Kết thúc phiên giao dịch ngày hôm qua, giá bạc tiếp tục bật tăng thêm 2,54% lên mức 34,9 USD/ounce, cao hơn giá hồi đầu năm tới 18%.
Giá vàng hôm nay tăng vượt 100 triệu đồng/lượng, người mua vàng lãi lớn

Giá vàng hôm nay tăng vượt 100 triệu đồng/lượng, người mua vàng lãi lớn

Giá vàng hôm nay 28/3, giá vàng nhẫn, giá vàng miếng tăng mạnh mẽ. Giá vàng tăng vượt 100 triệu đồng/lượng, nhà đầu tư và người mua vàng lãi lớn.
Giá vàng hôm nay tăng đột ngột, vàng nhẫn 100 triệu đồng/lượng

Giá vàng hôm nay tăng đột ngột, vàng nhẫn 100 triệu đồng/lượng

Giá vàng hôm nay ngày 27/3, giá vàng nhẫn, giá vàng miếng tăng mạnh chưa từng có. Giá vàng nhẫn hôm nay tăng cao, tiến sát mốc 100 triệu đồng/lượng.
Giá dầu và tình thế tiến thoái lưỡng nan của OPEC

Giá dầu và tình thế tiến thoái lưỡng nan của OPEC

Giá dầu vẫn chưa thể quay lại khoảng 90 USD/thùng đối với giá dầu Brent và 80 USD/thùng đối với giá dầu WTI như thời gian đầu năm ngoái.
Giá dầu thế giới tăng phiên thứ 6 liên tiếp

Giá dầu thế giới tăng phiên thứ 6 liên tiếp

Đóng cửa, giá dầu Brent có phiên tăng giá thứ 6 liên tiếp, ghi nhận mức tăng 1,05%, đạt 73,79 USD/thùng. Giá dầu WTI cũng tăng 0,94%, đạt mức 69,65 USD/thùng.
Thị trường hàng hóa: Giá đậu tương tiếp đà lao dốc

Thị trường hàng hóa: Giá đậu tương tiếp đà lao dốc

Khép lại phiên giao dịch, giá đậu tương tiếp tục đà giảm với mức sụt 0,55% về mức 368 USD/tấn trong phiên giao dịch hôm qua.
Giá vàng hôm nay tăng cao, có nên mua vàng đầu tư?

Giá vàng hôm nay tăng cao, có nên mua vàng đầu tư?

Giá vàng hôm nay 26/3, giá vàng nhẫn, giá vàng miếng tăng mạnh so với ngày 25/3. Giá vàng miếng hôm nay tăng 1 triệu đồng mỗi lượng, vàng nhẫn tăng cao.
Giao dịch hàng hóa sẽ bùng nổ, tạo nền tảng vững chắc cho Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam

Giao dịch hàng hóa sẽ bùng nổ, tạo nền tảng vững chắc cho Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam

Vào hai ngày 19 và 21/3/2025, Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) đã tổ chức chương trình tập huấn đặc biệt tại TP. Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.
Giá vàng hôm nay sụt giảm, người dân có nên mua vàng?

Giá vàng hôm nay sụt giảm, người dân có nên mua vàng?

Giá vàng hôm nay 25/3, giá vàng nhẫn, giá vàng miếng SJC giảm mạnh. Giá vàng miếng giảm về sát mốc 97 triệu đồng/lượng bán ra; vàng nhẫn thấp hơn vàng miếng.
Thị trường hàng hóa: Giá đậu tương giảm về mức 370 USD/tấn

Thị trường hàng hóa: Giá đậu tương giảm về mức 370 USD/tấn

Theo MXV, kết thúc phiên giao dịch ngày hôm qua, giá đậu tương giảm 0,25% về mức 370 USD/tấn, đánh dấu phiên giảm thứ 5 liên tiếp.
Giá vàng hôm nay giảm sâu nhưng sẽ tăng mạnh trong vài ngày tới

Giá vàng hôm nay giảm sâu nhưng sẽ tăng mạnh trong vài ngày tới

Giá vàng hôm nay 24/3, giá vàng nhẫn, giá vàng miếng SJC chưa dứt đà giảm. Giá vàng giảm còn 97,4 triệu đồng/lượng bán ra. Giá vàng sẽ tăng trong vài ngày tới.
Mobile VerionPhiên bản di động