Tin Khu Vực
Tọa đàm "Nghị quyết 10: Phát triển hệ sinh thái FDI chất lượng cao" do Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ tổ chức vừa qua tập trung trao đổi về định hướng mới trong thu hút và phát huy hiệu quả nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), trong đó nhấn mạnh yêu cầu tăng liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước.
FDI hướng tới cam kết dài hạn
Chia sẻ tại toạ đàm, ông Binu Jacob, Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam, cho rằng chủ trương của Đảng, bản lĩnh và tầm nhìn của Chính phủ là những yếu tố tạo nên thành công của Việt Nam.
Ông Binu Jacob, Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam. Ảnh: Lê An
"Như chúng ta đã thấy, không có nhiều quốc gia trên thế giới có thể đi được chặng đường phát triển xa và đạt được những thành tựu vượt bậc như Việt Nam. Tôi cho rằng chỉ có hai quốc gia đạt được thành tích ấn tượng như vậy, trong đó có Việt Nam", ông Binu Jacob nhận định.
Việt Nam đã xác định lộ trình phát triển với những mục tiêu chiến lược đến năm 2045 được hoạch định và công bố rõ ràng. Theo ông Binu Jacob, nhiều công ty FDI và tập đoàn đa quốc gia hướng tới Việt Nam không chỉ vì tốc độ tăng trưởng kinh tế hay quy mô thị trường, mà còn hướng tới những giá trị dài hạn.
Vị lãnh đạo doanh nghiệp cho rằng giai đoạn thu hút đầu tư ban đầu, với mục tiêu giải quyết việc làm và gia tăng nguồn thu ngân sách từ thuế, đã qua. Giai đoạn phát triển tiếp theo sẽ gắn với những cam kết đầu tư dài hạn, bền vững và bao trùm hơn.
Là doanh nghiệp đã đầu tư và gắn bó với Việt Nam trong 30 năm, Nestlé khẳng định cam kết với các hoạt động đầu tư tại Việt Nam. Theo ông Binu Jacob, định hướng của Nghị quyết số 10-NQ/TW tương thích với phương thức Nestlé tiến hành hoạt động kinh doanh.
Bên cạnh hướng tới tối đa hóa lợi nhuận, Nestlé gia tăng giá trị cho toàn bộ chuỗi cung ứng, gồm đối tác kinh doanh, cộng đồng địa phương, người tiêu dùng và các nhà cung ứng hàng hóa, dịch vụ.
Ông Binu Jacob cũng đánh giá cao tinh thần chia sẻ trách nhiệm và tăng cường quan hệ hợp tác đối tác bình đẳng, chặt chẽ trong Nghị quyết số 10-NQ/TW. Theo ông, trước đây việc phân định trách nhiệm trong một số vấn đề như nâng cao năng lực, kỹ năng và đào tạo cho người nông dân đôi khi chưa thực sự rõ ràng. Hiện nay, vai trò và trách nhiệm của mỗi bên đã cụ thể hơn.
Theo ông Binu Jacob, tín hiệu quan trọng mà Nghị quyết số 10-NQ/TW gửi tới cộng đồng doanh nghiệp FDI là Việt Nam không chỉ hướng tới những nhà đầu tư tìm kiếm lợi ích ngắn hạn, mà chào đón các nhà đầu tư đến hợp tác, đồng hành và xây dựng các giá trị bền vững trong dài hạn.
Thực tiễn của Nestlé được ông Binu Jacob dẫn chứng qua một đơn vị vận tải nội địa khi doanh nghiệp mới bắt đầu hoạt động. Nestlé đã chia sẻ phương pháp quản trị, quy trình kiểm soát chất lượng, bảo vệ môi trường và kỹ năng, kỹ thuật như chuẩn hóa kệ hàng (pallet hóa) nhằm tối ưu hóa tải trọng và năng lực vận chuyển. Từ quy mô ban đầu chỉ có 1 đầu xe, đơn vị này đến nay đã có đội xe 50 chiếc và mở rộng hợp tác với 5 doanh nghiệp lớn khác.
Gỡ điểm nghẽn liên kết FDI - doanh nghiệp Việt
Theo ông Phan Đức Hiếu, Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài Chính của Quốc hội, liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước là một trong những vấn đề cốt lõi. Đây không phải lần đầu Việt Nam đề cập bài toán này. Trong thời gian qua, nhiều thể chế và chính sách đã được ban hành nhưng kết quả vẫn chưa đáp ứng mục tiêu và kỳ vọng.
Ông Phan Đức Hiếu, Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài Chính. Ảnh: Lê An
Theo ông Phan Đức Hiếu, sự liên kết trước hết xuất phát từ yếu tố tự nguyện giữa các bên. Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào tự nguyện thì chưa đủ, do đó cần sự tác động mang tính kích thích từ Chính phủ thông qua các công cụ chính sách.
Với doanh nghiệp FDI, ông Phan Đức Hiếu cho rằng cần bổ sung các chính sách khuyến khích, kích thích. Trường hợp Nestlé chủ động tìm kiếm đối tác nội địa cho thấy doanh nghiệp có thể thực hiện việc này trên cơ sở tự nguyện, nhưng để định hướng này lan tỏa rộng hơn cần có cơ chế kích thích phù hợp.
Theo ông Phan Đức Hiếu, các hiệp hội doanh nghiệp có thể đảm nhận vai trò kết nối. Chính quyền địa phương cũng có thể tham gia thông qua việc đồng hành, xác nhận và giám sát thực hiện cam kết. Ông cũng dẫn mô hình Trung tâm kết nối doanh nghiệp (Corporate Synergy Development Center - CSD) tại Đài Loan (Trung Quốc). Theo mô hình được ông đề cập, cơ quan này do chính quyền thành lập để kết nối doanh nghiệp, bảo chứng niềm tin và giám sát thực hiện cam kết trong giai đoạn đầu. Khi các bên đã thiết lập được sự tin cậy và vận hành ổn định, cơ quan trung gian rút dần để thị trường tự điều tiết.
Về góc nhìn của địa phương, ông Lê Quang Hoà, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên, cho biết Nghị quyết 10-NQ/TW đặt mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ nội địa hóa trung bình trong các ngành công nghiệp chủ lực đạt 45-50% và có trên 10.000 doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng toàn cầu. Hưng Yên đặt mục tiêu có trên 270 doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI.
Tỉnh Hưng Yên hiện cũng có khoảng 4.200 doanh nghiệp đang hoạt động đầu tư, trong đó có 975 doanh nghiệp FDI. Tỉnh Hưng Yên định hướng phát triển các khu công nghiệp mới theo hướng xây dựng hệ sinh thái gồm cả doanh nghiệp nước ngoài và doanh nghiệp trong nước cùng lĩnh vực, cùng tính chất ngành nghề.
Ông Lê Quang Hòa cho biết tại Khu công nghiệp Thăng Long 2, có doanh nghiệp Nhật Bản chỉ có khoảng 3-5 quản lý là người Nhật, còn lại toàn bộ là người Việt Nam. Các doanh nghiệp Nhật Bản và Hàn Quốc sẵn sàng chuyển giao kỹ năng quản lý và kỹ thuật.
Tỉnh Hưng Yên xác định các nhóm giải pháp gồm khuyến khích doanh nghiệp FDI cam kết về đào tạo nhân lực, công nghệ, nghiên cứu và phát triển, hỗ trợ doanh nghiệp nội địa nâng cao năng lực quản trị, đổi mới công nghệ, tiêu chuẩn chất lượng, tiếp cận tài chính và liên doanh, liên kết; đồng thời xây dựng cơ chế kết nối giữa nhà đầu tư trong nước và nước ngoài.
Ông Lê Quang Hoà, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên. Ảnh: Lê An
"Vấn đề quan trọng nhất vẫn là chính sách cấp Trung ương để tạo dựng và nâng cao năng lực sản xuất cho doanh nghiệp trong nước. Vai trò của địa phương là thực thi và tạo môi trường tốt nhất cho các nhà đầu tư. Với tốc độ phát triển nhanh của hạ tầng công nghiệp tại tỉnh Hưng Yên hiện nay, để đạt được mục tiêu Đảng và Nhà nước đề ra, nhất định phải có những chính sách vượt trội", ông Lê Quang Hòa bày tỏ kỳ vọng.
Giai đoạn mới đặt ra yêu cầu không chỉ thu hút FDI mà còn nâng cao chất lượng đầu tư, tăng liên kết với doanh nghiệp trong nước. Cùng với nâng cao năng lực doanh nghiệp, cần chính sách khuyến khích và cơ chế kết nối phù hợp để thúc đẩy sự tham gia sâu hơn của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng toàn cầu.