Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chiều tối 10/11, tiếp tục Phiên họp thứ 8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tiếp thu, chỉnh lý nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp

Tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi trình bày báo cáo tóm tắt kết quả tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Báo cáo cho thấy, cơ quan soạn thảo đã rà soát nhiều nhóm chính sách nhằm hoàn thiện cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời bảo đảm tính thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành.

Đối với chính sách thuế, cơ quan soạn thảo chỉnh lý theo hướng quy định các nguyên tắc ưu đãi tại dự thảo luật. Những nội dung ưu đãi cụ thể được chuyển sang dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân và một số luật thuế có liên quan đang được trình Quốc hội tại kỳ họp này.

Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm các chính sách ưu đãi thuế được quy định đồng bộ trong hệ thống pháp luật về thuế, hạn chế tình trạng chồng chéo giữa các luật. Đồng thời, việc quy định nguyên tắc trong Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tạo cơ sở để triển khai chính sách hỗ trợ phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Về tiếp cận mặt bằng sản xuất, dự thảo luật đã làm rõ thẩm quyền của chính quyền địa phương trong quyết định nguyên tắc, tiêu chí, định mức chi, hỗ trợ đầu tư hạ tầng và phạm vi các khoản kinh phí được hỗ trợ. Các quy định về quản lý, sử dụng tài sản công cũng được rà soát để bảo đảm thống nhất với pháp luật có liên quan.

Đáng chú ý, dự thảo luật bổ sung yêu cầu địa phương công khai thông tin về quỹ đất, mặt bằng giá thuê trước và sau hỗ trợ. Đồng thời, khoản hỗ trợ được khấu trừ trực tiếp vào số tiền doanh nghiệp phải thanh toán. Đây là nội dung được chỉnh lý nhằm bảo đảm doanh nghiệp thụ hưởng đầy đủ chính sách, nguồn lực hỗ trợ đến đúng đối tượng, công khai và minh bạch.

Đối với mua sắm công và phát triển thị trường, cơ quan soạn thảo rà soát quy định theo hướng giao Chính phủ quy định cơ chế xử lý trong trường hợp tổng giá trị gói thầu mua sắm từ ngân sách nhà nước không đáp ứng tỷ lệ 20% dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Quy định này cũng áp dụng khi cơ quan, tổ chức không có gói thầu với giá trị không quá 20 tỷ đồng dành cho nhóm doanh nghiệp này.

Theo cơ quan soạn thảo, việc giao Chính phủ quy định cơ chế xử lý sẽ tạo sự linh hoạt trong thực tiễn, phù hợp với biến động giá, quy mô mua sắm và năng lực của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Qua đó, chính sách có thể được điều chỉnh kịp thời mà không phải sửa đổi luật.

Các chính sách hỗ trợ phát triển thị trường trong nước, thương mại điện tử, nâng cao năng lực đáp ứng yêu cầu thị trường và phát triển hệ thống phân phối cũng được rà soát, hoàn thiện. Dự thảo luật chỉ quy định những nguyên tắc cơ bản, giao Chính phủ cụ thể hóa nội dung, điều kiện và mức hỗ trợ phù hợp với tình hình thực tế, tránh trùng lặp chính sách.

Bên cạnh đó, cơ quan soạn thảo chỉnh lý kỹ thuật để làm rõ nội hàm một số khái niệm, nguyên tắc hỗ trợ, thứ tự ưu tiên hỗ trợ và các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trách nhiệm quản lý, điều khoản chuyển tiếp và hiệu lực thi hành cũng được rà soát, bổ sung.

Các chính sách phát triển chung và chính sách phát triển trọng tâm được làm rõ theo hướng xây dựng khung pháp lý, tạo cơ sở để Chính phủ hướng dẫn chi tiết. Mục tiêu là bảo đảm chính sách có khả năng thích ứng với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời đồng bộ với pháp luật chuyên ngành.

Tuy nhiên, quá trình tiếp thu, chỉnh lý vẫn còn một số nội dung cần tiếp tục giải trình. Trong đó, các ý kiến tập trung vào cơ sở điều chỉnh ngưỡng lao động, doanh thu, tổng nguồn vốn để xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa; thời điểm bắt đầu tính thời gian miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm; tính khả thi của quy định bố trí quỹ đất bình quân 20ha hoặc 5% diện tích khu công nghiệp, cụm công nghiệp và cơ sở đề xuất tỷ lệ tối thiểu 20% tổng giá trị mua sắm từ ngân sách nhà nước dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Cơ quan thẩm tra đề nghị bảo đảm tính khả thi

Trình bày ý kiến thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí với nhiều nội dung chỉnh lý. Với nội dung Chính phủ đề nghị giữ như dự thảo, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu ý kiến đại biểu, bảo đảm đồng bộ với luật chuyên ngành.

Về tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa, Chính phủ cần quy định cụ thể tại nghị định, giúp địa phương xác định đúng quy mô doanh nghiệp khi xét hỗ trợ, phòng ngừa việc chia, tách để hưởng chính sách.

Đối với chính sách thuế, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính chưa đồng tình giữ quy định về ngưỡng doanh thu được lựa chọn phương pháp tính thuế, đề nghị chuyển sang dự án sửa đổi Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp. Thời điểm miễn thuế 3 năm cần phù hợp khả năng cân đối ngân sách.

Về mặt bằng sản xuất, cơ quan thẩm tra đề nghị quy định rõ cách bố trí quỹ đất, nguồn kinh phí, mức hỗ trợ; không để chủ đầu tư tăng giá thuê. Với doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh, cần rà soát quy định về tài sản, chia sẻ dữ liệu để tiếp cận vốn, bảo vệ người lao động và chủ nợ.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị quy định rõ việc cấp, sử dụng, quyết toán phiếu hỗ trợ; rà soát các quỹ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, bảo đảm an toàn vốn nhà nước. Việc áp dụng Luật này hoặc Nghị quyết số 198 cần xác định thời hạn, phạm vi, tránh hỗ trợ trùng lặp.

Phát biểu kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, Kỳ họp thứ hai có 98 lượt đại biểu phát biểu tại tổ, 30 lượt ý kiến tại hội trường và nhiều ý kiến bằng văn bản. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Chính phủ cùng các cơ quan liên quan tiếp thu ý kiến, tiếp tục rà soát nghiên cứu tiếp thu, giải trình ý kiến của đại biểu Quốc hội và ý kiến thẩm tra, tập trung vào các nội dung trong báo cáo thẩm tra đã nêu để hoàn thiện dự án Luật trước khi trình Quốc hội thông qua.