Tỷ giá USD/VND ra sao trong năm 2026?

Áp lực dồn dập nửa đầu năm và những điểm neo cuối năm

Nhìn lại năm 2025, tỷ giá USD/VND là một trong những biến số vĩ mô chịu nhiều thử thách nhất. Ngay từ đầu năm, thị trường đã phải đối diện với áp lực tỷ giá kéo dài từ cuối năm 2024, trong bối cảnh lợi suất trái phiếu Mỹ tăng cao và đồng USD mạnh lên đáng kể trong giai đoạn bầu cử Tổng thống Mỹ. Có thời điểm, chỉ số USD Index (DXY) vọt lên mốc 109 điểm, tạo áp lực lớn lên các đồng tiền của nhóm thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam.

Trước diễn biến này, đầu tháng 1/2025, Ngân hàng Nhà nước đã sớm triển khai biện pháp bán ngoại tệ kỳ hạn, kèm điều khoản cho phép các ngân hàng thương mại hủy ngang hợp đồng trước hạn vào ngày 23/1. Việc bổ sung nguồn cung ngoại tệ kịp thời, đồng thời tháo gỡ tâm lý căng thẳng trên thị trường, đã giúp tỷ giá USD/VND nhanh chóng hạ nhiệt sau giai đoạn tăng nóng.

Tuy nhiên, sức ép tỷ giá chưa dừng lại. Sang tháng 2, USD/VND tiếp tục căng thẳng khi chịu tác động kép từ rủi ro địa chính trị và nhu cầu ngoại tệ trong nước gia tăng. Việc Mỹ gia tăng hàng rào thuế quan khiến nhiều doanh nghiệp chuyển sang trạng thái phòng thủ, tăng cường nắm giữ USD. Cùng lúc, nhập khẩu tăng mạnh đã khiến Việt Nam ghi nhận đợt thâm hụt thương mại đầu tiên sau 9 tháng, làm suy giảm nguồn cung ngoại tệ tự nhiên cho thị trường. Trong bối cảnh đó, việc Kho bạc Nhà nước xuất hiện ở phe “chào mua” càng khiến thanh khoản USD trở nên eo hẹp.

Để thích ứng, Ngân hàng Nhà nước đã chủ động điều chỉnh tăng tỷ giá trung tâm và nâng giá bán can thiệp lên mức 25.698 VND/USD vào ngày 11/2. Động thái duy trì giá bán thấp hơn trần tỷ giá 50 đồng cho thấy nhà điều hành đang chuyển dần sang cơ chế điều hành linh hoạt hơn, sẵn sàng phản ứng với các biến động bên ngoài.

Tại họp báo thông tin kết quả hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ Phạm Chí Quang cho biết, việc VND mất giá từ 2,7 - 2,8% trong giai đoạn này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó đáng chú ý là việc duy trì mặt bằng lãi suất tiền đồng ở mức thấp.

Cuối tháng 8, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục kích hoạt biện pháp bán ngoại tệ kỳ hạn 180 ngày với điều khoản hủy ngang. Giải pháp này được đánh giá là linh hoạt, giúp các ngân hàng thương mại cân đối trạng thái ngoại tệ mà không gây áp lực ngay lập tức lên dự trữ ngoại hối quốc gia. Dù vậy, đà giảm của tỷ giá sau can thiệp chỉ diễn ra trong thời gian ngắn trước khi quay đầu tăng trở lại, phản ánh những diễn biến phức tạp của thị trường ngoại hối trong giai đoạn cuối năm.

Áp lực tỷ giá chỉ bắt đầu giãn ra khi đồng USD suy yếu mạnh trên thị trường quốc tế, sau bước ngoặt chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Với tổng mức cắt giảm lãi suất đạt 0,75 điểm phần trăm trong năm 2025, chỉ số DXY có thời điểm rơi xuống vùng 96,6 điểm, mức thấp nhất trong vòng bốn năm. Trong nước, vị thế của đồng VND được củng cố khi chênh lệch lãi suất VND/USD đảo chiều từ mức âm 2,7% vào cuối tháng 8 sang trạng thái dương 0,6% vào cuối tháng 9.

Trong quý IV, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục duy trì chiến lược bán ngoại tệ kỳ hạn 180 ngày có quyền hủy ngang, tạo ra “điểm neo” tâm lý quan trọng cho thị trường với quy mô cung ứng ước tính khoảng 4,4 tỷ USD. Cùng với đó, lãi suất liên ngân hàng VND duy trì ở mức cao trên 4%, thậm chí chạm đỉnh ba năm tại 7,49% vào đầu tháng 11, đã góp phần triệt tiêu động cơ đầu cơ ngoại tệ.

Tỷ giá năm 2026 áp lực kết thúc hay chỉ chuyển pha?

Một điểm đáng chú ý trong những tháng cuối năm là diễn biến trái chiều giữa tỷ giá ngân hàng và tỷ giá USD trên thị trường tự do. Riêng trong tháng 10, tỷ giá USD tự do tăng mạnh 4,7%, lên mức 27.825 VND/USD, tương đương mức tăng 8,1% so với đầu năm, trong khi tỷ giá ngân hàng có xu hướng giảm. Sang tháng 11, tỷ giá tự do tiếp tục tăng “nóng”, có thời điểm vượt mốc 28.000 đồng/USD, đẩy chênh lệch giữa thị trường tự do và chính thức lên tới 1.658 đồng/USD.

Theo Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), mức chênh lệch hiếm thấy này cho thấy sự hạn chế trong nguồn cung USD ở cả trong và ngoài hệ thống. Bên cạnh đó, nhu cầu USD trên thị trường tự do tăng đột biến có thể phản ánh sự liên thông với thị trường vàng, trong bối cảnh chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới nới rộng trong tháng 10.

Trước diễn biến đó, ngày 24/10, Ngân hàng Nhà nước đã có văn bản gửi Bộ Công an, Bộ Công Thương và Thanh tra Chính phủ, đề nghị tăng cường phối hợp kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong hoạt động cung ứng dịch vụ ngoại hối.

Bước sang năm 2026, các tổ chức phân tích đưa ra những đánh giá khác nhau về triển vọng tỷ giá. Theo ông Ngô Hoàng Long, Giám đốc Trung tâm Phân tích Chứng khoán VPBank (VPBankS), quyết định cắt giảm lãi suất của Fed vào tháng 12/2025 có ý nghĩa rất lớn đối với Việt Nam, khi chênh lệch lãi suất giữa Việt Nam và Mỹ được đẩy sang trạng thái dương ngay từ đầu năm 2026. Theo VPBankS, sự ổn định và cải thiện của tỷ giá trong giai đoạn đầu năm 2026 là điều kiện then chốt để xóa bỏ tâm lý thận trọng kéo dài sau bốn năm liên tiếp USD/VND chịu áp lực.

Trong khi đó, các chuyên gia của Ngân hàng UOB Việt Nam duy trì quan điểm đồng USD sẽ tiếp tục suy yếu, với động lực chính đến từ kỳ vọng Fed tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ. UOB dự báo chỉ số DXY lần lượt ở mức 98,2 trong quý I/2026, 97,3 trong quý II, 96,5 trong quý III và 95,7 vào quý IV/2026. Tuy nhiên, tổ chức này vẫn giữ quan điểm thận trọng đối với VND, với dự báo tỷ giá USD/VND ở mức 26.300 trong quý I, giảm dần về 25.900 vào cuối năm 2026.

Ở góc nhìn khác, nhóm phân tích Techcombank dự báo tỷ giá USD/VND sẽ tăng nhẹ từ 2,2 -2,6% trong năm 2026. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc xuất khẩu của khối doanh nghiệp nội địa phục hồi chậm, trong khi nhu cầu nhập khẩu máy móc, nguyên vật liệu cho các dự án hạ tầng gia tăng. Dù vậy, việc các ngân hàng thương mại có thể thực hiện một phần các hợp đồng kỳ hạn đã mua từ Ngân hàng Nhà nước ngay trong quý I, cùng xu hướng lãi suất tiền gửi VND tăng trong khi lãi suất USD quốc tế được kỳ vọng giảm, được xem là những yếu tố giúp hạn chế áp lực tỷ giá trong năm tới.

Chốt phiên giao dịch cuối cùng trong năm 2025, tỷ giá trung tâm tiếp tục giảm xuống còn 25.121 đồng/USD. Giá USD tại các ngân hàng cũng giảm: Vietcombank giảm 3 đồng, đưa giá mua USD xuống 26.077 đồng/USD, bán ra còn 26.377 đồng/USD; ACB tiếp tục giữ nguyên chiều mua chuyển khoản 26.110 đồng/USD và giảm 3 đồng ở chiều bán ra, còn 26.377 đồng/USD…