Tin Khu Vực
Đại biểu Quốc hội ghi nhận năm 2026 giá điện không tăng, nguồn điện được bảo đảm. Chính phủ chỉ đạo giảm giá điện từ 1/11/2026. Ngành Công Thương vừa giữ đủ điện cho tăng trưởng trên 9%, vừa để giá điện ở nhóm thấp nhất thế giới.
Trong 9 tháng năm 2026, hệ thống điện cơ bản đáp ứng nhu cầu sản xuất và đời sống dù phụ tải liên tiếp lập kỷ lục mới. Giá bán lẻ điện bình quân vẫn giữ ở mức 2.204,0655 đồng/kWh, chưa gồm thuế giá trị gia tăng, áp dụng từ ngày 10/5/2025. Theo dữ liệu tháng 3/2026 của GlobalPetrolPrices, giá điện hộ gia đình Việt Nam bằng khoảng 45% bình quân thế giới.
Giá thành sản xuất, kinh doanh điện năm 2025 của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đạt 2.092,70 đồng/kWh, thấp hơn mức giá bán lẻ bình quân hiện hành khoảng 111,37 đồng/kWh. Ngày 27/10, Chính phủ yêu cầu EVN rà soát chi phí, xây dựng phương án giảm giá điện áp dụng từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027.
Đại biểu Quốc hội ghi nhận, kỳ vọng vào cải cách
Tại phiên thảo luận tổ sáng 18/10/2026, Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh (Tổ 13) ghi nhận an ninh năng lượng tiếp tục được giữ vững, nguồn cung điện và xăng dầu được bảo đảm, giá điện không tăng. Cùng ngày, tại Tổ 7, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) nhấn mạnh bảo đảm đủ điện và xăng dầu là điều kiện tiên quyết để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số; đề nghị tháo gỡ vướng mắc về cơ chế đầu tư dự án điện, hợp đồng mua bán điện, giá điện, thu xếp vốn và giải phóng mặt bằng, đồng thời phát triển đồng bộ nguồn điện và lưới điện.
Vận hành an toàn, linh hoạt hệ thống điện góp phần duy trì nguồn cung ổn định khi nhu cầu tiêu thụ tăng cao.
Chiều 20/10/2026, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực được cả 16 Tổ thảo luận, các Tổ tán thành mục tiêu thể chế hóa Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đại biểu Triệu Thị Ngọc Diễm (Đoàn Cần Thơ, Tổ 8) gọi việc luật hóa chứng chỉ năng lượng tái tạo là đột phá. Đại biểu Hoàng Xuân Tân (Tổ 4) hoan nghênh quy định lấy giá trúng thầu làm giá hợp đồng; đại biểu Phạm Văn Thịnh (Đoàn Bắc Ninh, Tổ 7) ủng hộ tách giá công suất với giá điện năng; đại biểu Hà Thị Anh Thư (Tổ 11) nêu kinh doanh điện đã có lãi.
Về giá điện, nhiều đại biểu đề nghị làm rõ phạm vi, lộ trình xóa bỏ bù chéo; phân định chính sách an sinh với cơ chế giá, thực hiện hỗ trợ trực tiếp cho các đối tượng cần trợ giúp từ ngân sách hoặc nguồn hợp pháp khác. Tại Tổ 10, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) đề nghị kiểm toán, giám sát độc lập việc xác định giá thành, tránh đưa chi phí đầu tư, quản lý kém hiệu quả vào giá điện.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh không chuyển toàn bộ rủi ro đầu tư, kinh doanh sang Nhà nước, người dân và doanh nghiệp; yêu cầu đánh giá tác động theo các kịch bản cụ thể khi xây dựng lộ trình xóa bỏ bù chéo và áp dụng giá điện sinh hoạt theo giờ, làm rõ ảnh hưởng đến hóa đơn từng nhóm hộ và chi phí sản xuất, kinh doanh.
Chính phủ chỉ đạo: Giữ giá, đủ điện, rồi giảm giá
Phát biểu tại Tổ 3 chiều 18/10/2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, nhu cầu điện năm nay tăng cao nhất từ trước tới nay, có thời điểm việc bảo đảm cung ứng rất khó khăn nhưng vẫn đáp ứng được, giữ giá điện không tăng. Cùng với kiểm soát chặt giá các mặt hàng khác, việc này góp phần giữ lạm phát 9 tháng ở mức 4,52%. Thủ tướng đánh giá đây là cố gắng rất lớn trong điều hành vĩ mô, đồng thời yêu cầu cơ cấu lại hệ thống điện, các doanh nghiệp trong lĩnh vực điện để giảm khâu trung gian.
Cán bộ điều độ tại Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO).
Chỉ đạo của Chính phủ đi theo ba bước nối nhau trong năm 2026.
Các chỉ đạo, quy định lớn về điện năm 2026. Nguồn: Chính phủ, Bộ Công Thương.
Nghị định 278/2026/NĐ-CP bổ sung cơ chế giám sát việc điều chỉnh giá điện. Khi giá bán lẻ điện bình quân tính toán giảm từ 1% trở lên so với mức hiện hành, EVN phải lập phương án, báo cáo Bộ Công Thương kiểm tra, rà soát và cho ý kiến. Nếu thuộc trường hợp cần giảm mà EVN chưa thực hiện, Bộ Công Thương yêu cầu bằng văn bản; EVN phải chấp hành trong 5 ngày làm việc kể từ khi nhận yêu cầu. Ngưỡng giảm giá là 1%, còn ngưỡng tăng là 2%. Cơ chế này thể hiện vai trò điều tiết của Nhà nước, giám sát cả chiều tăng lẫn chiều giảm, bảo đảm việc điều chỉnh có căn cứ và đúng ngưỡng quy định.
Tại cuộc họp ngày 27/10/2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu EVN rà soát, cắt giảm chi phí, xây dựng phương án giảm giá áp dụng từ ngày 1/11/2026 tới ngày 31/3/2027, nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, bảo đảm an sinh xã hội. Mức giảm cụ thể theo phương án của EVN, ý kiến của Bộ Công Thương.
Ngành Công Thương: Minh bạch giá thành, đổi cách tính tiền điện
Công khai giá thành là một cơ sở để kiểm chứng chi phí và tăng cường giám sát giá điện. Ngày 8/9/2026, EVN công bố giá thành sản xuất, kinh doanh điện năm 2025, chi tiết theo từng khâu, trên cơ sở số liệu đã được kiểm toán độc lập.
Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng làm rõ một số vấn đề lớn của các dự án luật trong lĩnh vực Công Thương tại phiên thảo luận Tổ.
Cơ cấu giá thành sản xuất, kinh doanh điện năm 2025, đơn vị đồng/kWh. Nguồn: EVN công bố điện thương phẩm năm 2025 là 287,51 tỷ kWh, ngày 24/10/2026.
Giá thành sản xuất, kinh doanh điện năm 2025 của EVN là 2.092,70 đồng/kWh, thấp hơn mức giá bán lẻ bình quân hiện hành khoảng 111,37 đồng/kWh, tương đương 5,05%. Tuy nhiên, đây là hai số liệu khác kỳ tính toán, khoản chênh lệch này là cơ sở để xem xét dư địa giảm giá, chưa thể dùng để kết luận đã vượt ngưỡng giảm 1% theo Nghị định 278/2026/NĐ-CP về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 72/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định về cơ chế, thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân. Nghị định còn yêu cầu trước ngày 30/6 hằng năm, EVN báo cáo chi phí thực tế của năm trước để Bộ Công Thương chủ trì kiểm tra và công khai kết quả.
Một đề xuất khác đang được quan tâm là sớm áp dụng biểu giá điện sinh hoạt 5 bậc. Hiện, Bộ Công Thương đang lấy ý kiến sửa đổi Quyết định 14/2025/QĐ-TTg quy định về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện để triển khai cơ cấu giá mới ngay khi quyết định sửa đổi có hiệu lực. Theo đó, 100 kWh đầu tiên có giá bằng 90% giá bán lẻ điện bình quân; phần điện tiêu thụ từ 701 kWh trở lên bằng 180%.
Tính toán sơ bộ cho thấy nhóm khách hàng dùng dưới 777 kWh/tháng, chiếm khoảng 94% tổng số khách hàng sinh hoạt, có thể trả ít tiền điện hơn. Nhóm dùng khoảng 400 kWh/tháng được dự tính giảm nhiều nhất về số tiền. Đây vẫn là tác động dự kiến của đề xuất, chưa phải mức giảm đã áp dụng trên hóa đơn.
Biểu giá điện sinh hoạt 6 bậc hiện hành và dự thảo biểu giá 5 bậc, đơn vị đồng/kWh, chưa gồm thuế giá trị gia tăng. Đồ họa: Báo Dân trí
Yêu cầu tháo gỡ vướng mắc đầu tư đang được cụ thể hóa trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực do Bộ Công Thương chủ trì soạn thảo. Những đề xuất đáng chú ý gồm dùng giá điện trúng thầu làm cơ sở ký hợp đồng mua bán điện, hạn chế đàm phán lại giá; miễn thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư cho một số dự án; mở rộng mua bán điện trực tiếp và hoàn thiện quy định về thị trường chứng chỉ năng lượng tái tạo. Với giá điện sinh hoạt theo giờ, các ý kiến thảo luận đề nghị thí điểm, đánh giá kỹ tác động và cho khách hàng lựa chọn phương thức tính giá trong giai đoạn chuyển tiếp.
Cùng với phát triển nguồn và lưới điện, việc quản lý nhu cầu sử dụng điện cũng được chú trọng. Quyết định 963/QĐ-BCT ngày 22/4/2026 về khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia, quy định khung giờ cao điểm mới từ 17h30 đến 22h30, từ thứ Hai đến thứ Bảy. Tuy nhiên, thời điểm ban hành không đồng nghĩa với thời điểm áp dụng trên hóa đơn.
Nguồn điện ổn định, giá điện hợp lý giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh. Ảnh: Nam Nguyễn
Thông tư 64/2026/TT-BCT, có hiệu lực từ ngày 20/11/2026, quy định về việc lập kế hoạch, báo cáo thực hiện kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; áp dụng mô hình quản lý năng lượng và thực hiện kiểm toán năng lượng, quy định việc lập kế hoạch và báo cáo sử dụng năng lượng của các cơ sở trọng điểm trên hệ thống cơ sở dữ liệu sử dụng năng lượng quốc gia.
Tại địa phương, Lạng Sơn, Đắk Lắk, Bắc Ninh và Gia Lai đặt mục tiêu tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ năm 2026; Quảng Ninh đặt mục tiêu tiết kiệm 5% đối với các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập.
Kỳ tích thứ nhất: Tài chính ngành điện đảo chiều
Năm 2025, doanh thu thuần hợp nhất của EVN đạt khoảng 645.658 tỷ đồng, tăng 11,2%; lợi nhuận sau thuế gần 51.882 tỷ đồng, gấp khoảng 6,3 lần năm 2024. Kết quả này giúp EVN xóa hết khoản lỗ lũy kế hợp nhất khoảng 38.688 tỷ đồng đầu năm.
Trước đó, năm 2023, riêng hoạt động sản xuất, kinh doanh điện còn lỗ hơn 34.244 tỷ đồng, theo kết quả kiểm tra của Bộ Công Thương. Sự phục hồi tài chính tạo thêm điều kiện để xem xét giảm giá điện, chia sẻ khó khăn với người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, mức giảm vẫn phải được tính toán trên chi phí cập nhật, các nghĩa vụ tài chính và nhu cầu vốn đầu tư.
Kỳ tích thứ hai: Giá điện trong nhóm thấp nhất thế giới
Giá điện hộ gia đình, doanh nghiệp tại một số nền kinh tế, đơn vị USD/kWh, bình quân giai đoạn 2023 đến năm 2026, đã gồm thuế, phí. Nguồn: GlobalPetrolPrices.
Theo bảng so sánh của GlobalPetrolPrices, giá điện hộ gia đình tại Việt Nam xấp xỉ Trung Quốc, thấp hơn Thái Lan khoảng 38% và chỉ bằng khoảng một phần ba mức giá tại Philippines, Nhật Bản. Giá điện doanh nghiệp cũng thấp hơn đáng kể so với Thái Lan và Trung Quốc.
Phát triển đồng bộ nguồn và lưới điện là điều kiện quan trọng để đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt.
Mức giá này góp phần giảm chi phí sản xuất, hỗ trợ sức cạnh tranh và thu hút đầu tư. Việc duy trì nguồn điện ổn định với chi phí hợp lý càng có ý nghĩa khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa 9 tháng năm 2026 đạt khoảng 888 tỷ USD, tăng 30,4% so với cùng kỳ.
Kỳ tích thứ ba: Tăng trưởng cao, dùng điện thấp hơn dự kiến
Hệ số đàn hồi điện phản ánh tương quan giữa tốc độ tăng tiêu thụ điện và tăng trưởng GDP. Hệ số thấp hơn cho thấy nhu cầu điện tăng chậm hơn so với quy mô nền kinh tế.
Hệ số đàn hồi điện trên GDP của Việt Nam. Nguồn: Cục Thống kê (7/1/2026), Quy hoạch điện VIII điều chỉnh; năm 2026 tính sơ bộ từ số liệu Bộ Công Thương.
Tăng trưởng kinh tế cao đặt ra yêu cầu sử dụng điện hiệu quả hơn. Theo số liệu EVN công bố tại hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026, điện thương phẩm đạt hơn 152,5 tỷ kWh, tăng 10,2% so với cùng kỳ. Trong khi đó, mức tăng GDP 6 tháng được Cục Thống kê công bố đầu tháng 7 là 8,18%.
Tuy nhiên, để xác định chính xác hệ số đàn hồi điện, cần thống nhất kỳ thống kê, phạm vi sản lượng điện và cập nhật số liệu GDP sau rà soát. Chưa thể từ những con số khác thời điểm kết luận nền kinh tế đã dùng ít điện hơn kịch bản quy hoạch. Tiết kiệm điện và chuyển dịch cơ cấu kinh tế vẫn là những hướng cần thúc đẩy, nhưng mức đóng góp của từng yếu tố phải được đo lường cụ thể.
Yêu cầu xây dựng phương án giảm giá điện từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027 đặt ra trách nhiệm điều chỉnh giá theo biến động chi phí, chia sẻ thành quả phục hồi với người dân và doanh nghiệp. Cùng với đó là các hướng cải cách: sớm áp dụng biểu giá sinh hoạt 5 bậc; xây dựng lộ trình xóa bỏ bù chéo gắn với hỗ trợ trực tiếp cho các đối tượng cần bảo đảm an sinh; thí điểm giá điện hai thành phần đối với khách hàng sản xuất lớn; mở rộng mua bán điện trực tiếp từ nguồn năng lượng tái tạo. Nếu được thông qua, Luật Điện lực sửa đổi sẽ bổ sung cơ sở pháp lý để triển khai các chính sách này, hướng tới bảo đảm đủ điện cho tăng trưởng cao, sử dụng điện hiệu quả và duy trì chi phí hợp lý cho người dân, doanh nghiệp.
Còn nữa...