Tầm nhìn chiến lược
Trong lịch sử dân tộc Việt Nam hiện đại, ngày 5/6/1911 là một mốc son đặc biệt. Từ Bến Nhà Rồng, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã bắt đầu cuộc hành trình vượt đại dương với khát vọng cháy bỏng tìm con đường giải phóng dân tộc khỏi ách nô lệ. Sự lựa chọn lịch sử này đã làm thay đổi cả vận mệnh dân tộc, thể hiện tầm nhìn chiến lược và khát vọng cứu nước của một lãnh tụ thiên tài. Sau nhiều năm bôn ba, Nguyễn Ái Quốc đã tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam, đó là con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Thành công của hành trình ấy đã làm thay đổi vận mệnh dân tộc, mở ra thời đại Hồ Chí Minh trong lịch sử Việt Nam.
Bến Nhà Rồng ngày nay. Ảnh: Thông Hải
Ngày nay, trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn và yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, những giá trị tư tưởng và thực tiễn từ hành trình tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn mang ý nghĩa thời sự sâu sắc. Đặc biệt, đối với lĩnh vực công nghiệp, thương mại và hội nhập, những bài học về tư duy đổi mới, hội nhập quốc tế, phát huy nội lực và tranh thủ ngoại lực tiếp tục là nguồn cảm hứng và kim chỉ nam cho sự phát triển đất nước.
Động lực của ngành Công Thương
Sau 40 năm đổi mới, Việt Nam đã trở thành một trong những nền kinh tế năng động của khu vực. Tuy nhiên, quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa vẫn đứng trước nhiều thách thức: năng suất lao động còn thấp, công nghiệp hỗ trợ phát triển chưa tương xứng, mức độ làm chủ công nghệ còn hạn chế và nguy cơ tụt hậu trong cạnh tranh quốc tế. Trong bối cảnh đó, ý nghĩa và tinh thần của hành trình tìm đường cứu nước của Hồ Chí Minh cần được vận dụng mạnh mẽ vào phát triển ngành Công Thương.
Trước hết, cần tiếp tục đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Song song với đó, cần đẩy mạnh phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, công nghệ cao, công nghiệp xanh và công nghiệp số, vốn là những lĩnh vực quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia trong tương lai.
Thứ hai, đẩy mạnh phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp xanh và công nghiệp số. Đây là những lĩnh vực quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia trong tương lai.
Thứ ba, xây dựng đội ngũ doanh nhân Việt Nam có bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng cống hiến. Tinh thần yêu nước trong thời đại mới không chỉ thể hiện ở bảo vệ Tổ quốc mà còn ở việc tạo ra sản phẩm, thương hiệu và giá trị gia tăng cho nền kinh tế quốc gia.
Thứ tư, thúc đẩy phát triển thương mại hiện đại, thương mại điện tử, logistics và hạ tầng số nhằm nâng cao hiệu quả kết nối thị trường trong nước và quốc tế.
Sau 40 năm đổi mới, Việt Nam đã trở thành một trong những nền kinh tế năng động của khu vực.
Khẳng định vai trò của hội nhập
Nếu hành trình năm 1911 là cuộc hội nhập đầu tiên của Bác với thế giới để mở con đường phát triển cho dân tộc, thì ngày nay, hội nhập quốc tế tiếp tục là động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Việt Nam hiện là một trong những nền kinh tế có độ mở cao trên thế giới, tham gia nhiều Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (FTA) và duy trì quan hệ kinh tế với hầu hết các quốc gia, vùng lãnh thổ.
Việt Nam hiện là một trong những nền kinh tế có độ mở cao trên thế giới, tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và duy trì quan hệ kinh tế với hầu hết các quốc gia, vùng lãnh thổ. Trong bối cảnh đó, bài học từ hành trình tìm đường cứu nước vẫn còn nguyên giá trị, đó là:
Kiên định nguyên tắc độc lập, tự chủ trong quan hệ kinh tế quốc tế. Hội nhập phải phục vụ lợi ích quốc gia - dân tộc và nâng cao năng lực tự cường của nền kinh tế.
Chủ động nắm bắt các xu thế phát triển mới của thế giới. Giống như Hồ Chí Minh đã trực tiếp tìm hiểu các quốc gia tiên tiến để học hỏi kinh nghiệm, Việt Nam cần tích cực tham gia các lĩnh vực mới như kinh tế số, kinh tế xanh, trí tuệ nhân tạo, năng lượng tái tạo và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nâng cao chất lượng thu hút đầu tư nước ngoài theo hướng chọn lọc, ưu tiên công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.
Xây dựng thương hiệu quốc gia mạnh, nâng cao vị thế hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Phát huy vai trò của ngoại giao kinh tế trong việc mở rộng thị trường, thu hút nguồn lực phát triển và nâng cao vị thế quốc gia.
Công trường chế tạo chân đế điện gió ngoài khơi của Petrovietnam.
Khát vọng phát triển đất nước hùng cường
Điểm đặc biệt làm nên giá trị trường tồn của sự kiện ngày 5/6/1911 chính là khát vọng dân tộc mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khơi dậy.
Giá trị lịch sử lớn nhất của sự kiện này là mở ra bước ngoặt căn bản trong tiến trình phát triển dân tộc. Đó là sự chuyển biến từ khủng hoảng đường lối sang xác lập con đường cách mạng đúng đắn; từ thân phận thuộc địa đến độc lập dân tộc; từ một đất nước bị áp bức trở thành quốc gia có vị thế ngày càng cao trên trường quốc tế. Những thành tựu phát triển kinh tế, xã hội và hội nhập quốc tế của Việt Nam hiện nay có nguồn gốc sâu xa từ quyết định lịch sử của Nguyễn Tất Thành năm 1911 và con đường cách mạng mà Người đã lựa chọn cho dân tộc.
Ngày nay, khát vọng ấy được tiếp nối bằng mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào giữa thế kỷ XXI. Nếu độc lập dân tộc là điều kiện tiên quyết thì phát triển kinh tế, nâng cao đời sống Nhân dân và khẳng định vị thế quốc gia chính là minh chứng của độc lập dân tộc trong thời đại mới. Cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ doanh nhân, nhà khoa học, công nhân, người lao động và các lực lượng tham gia phát triển công thương nghiệp chính là những chủ thể trực tiếp hiện thực hóa khát vọng đó.
Kỷ niệm 115 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước là dịp để nhìn lại một sự kiện lịch sử có ý nghĩa quyết định đối với vận mệnh dân tộc. Những giá trị lịch sử, văn hóa, chính trị của sự kiện này tiếp tục soi sáng con đường phát triển đất nước, thôi thúc toàn dân tộc phấn đấu đưa Việt Nam phồn vinh, văn minh và hạnh phúc trong thế kỷ XXI.
Tinh thần yêu nước, tư duy đổi mới, ý chí tự lực tự cường, khát vọng hội nhập và phát triển mà Chủ tịch Hồ Chí Minh lựa chọn chính là nguồn lực tinh thần vô giá đối với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay. Vận dụng sáng tạo những giá trị ấy vào phát triển công nghiệp, thương mại và kinh tế đối ngoại sẽ góp phần xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, hội nhập hiệu quả, nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế và hiện thực hóa khát vọng đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc trong thế kỷ XXI.
Thiếu tướng, PGS.TS Nguyễn Văn Sáu
Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam