Trung tâm tài chính Đà Nẵng phải được xây bằng niềm tin thể chế

Sáng 30/6, tại TP. Đà Nẵng, Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance (Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam - VFCA) phối hợp với Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN) tổ chức Hội thảo: “VIFC-DN: Kiến tạo thể chế - Định hình dòng vốn thế hệ mới”.

VIFC-DN là một mắt xích chiến lược trong mục tiêu phát triển đất nước

Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS. Lê Minh Nghĩa, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA) cho biết, với mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 đạt từ 11% trở lên, đây là áp lực lớn, nhưng cũng là cơ hội lớn cho TP. Đà Nẵng.

Chiến lược Tài chính đến năm 2030 vừa được điều chỉnh đã xác định rõ: Trung tâm tài chính quốc tế và khu thương mại tự do là công cụ then chốt để Đà Nẵng tăng tốc thu hút các dòng vốn đầu tư gián tiếp, các quỹ đầu tư quốc tế, cũng như phát triển thị trường tín chỉ carbon và các sản phẩm tài chính hiện đại...

Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Đà Nẵng không chỉ là một dự án chiến lược trọng điểm của Đà Nẵng mà còn là một mắt xích chiến lược trong mục tiêu phát triển của cả đất nước.

Theo TS. Lê Minh Nghĩa, từ kinh nghiệm của các Trung tâm tài chính quốc tế cho thấy, thể chế đi trước, dòng vốn đi sau. Bên cạnh đó, từ thực tiễn cũng cho thấy khoảng cách từ chủ trương đến kết quả thực tế luôn là thách thức lớn nhất, đặc biệt với những mô hình đột phá chưa có tiền lệ.

Do đó, Hội thảo “VIFC-DN: Kiến tạo thể chế - Định hình dòng vốn thế hệ mới” sẽ thảo luận chuyên sâu về định hướng phát triển sản phẩm chủ lực tại VIFC-DN, thiết kế thể chế vượt trội và vai trò của cơ chế sandbox trong phát triển fintech; thảo luận kiến tạo thể chế, định hình dòng vốn thế hệ mới và các kiến nghị chính sách cụ thể.

Theo ông Trần Chí Cường, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng, khung pháp lý cho trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam dù đã được định hình tại Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội khóa XV và các nghị định định hướng của Chính phủ nhưng vẫn còn những khoảng trống cần tiếp tục được lấp đầy, cần những góc nhìn đa chiều từ các chuyên gia và doanh nghiệp.

Mặt khác, ưu tiên hàng đầu của Đà Nẵng hiện nay là khơi thông dòng vốn quốc tế luân chuyển thông qua trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại thành phố Đà Nẵng vào nền kinh tế, phát triển các dự án hạ tầng, dự án quy mô vốn lớn của cả khu vực tư nhân và khu vực công.

“Thông qua Hội thảo, TP. Đà Nẵng mong muốn tiếp tục tiếp thu được các ý kiến tư vấn, phản biện có giá trị từ các chuyên gia, nhà khoa học, các định chế tài chính và cộng đồng doanh nghiệp nhằm định hình và phát triển các sản phẩm chủ lực của trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng. Đây sẽ là những động lực quan trọng để thu hút các dòng vốn thế hệ mới, góp phần tạo dư địa phát triển mới cho nền kinh tế và phục vụ mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn mới”, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Trần Chí Cường nói.

Xây dựng niềm tin thể chế

Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cần tiếp cận hướng phát triển VIFC-DN không phải dựa trên ưu đãi, mà phải dựa trên việc được trao quyền vận hành thể chế, gồm: Kiến trúc vận hành thống nhất; có sự khác biệt hóa sản phẩm có kiểm soát; cạnh tranh bằng thể chế, tốc độ, ngạch. PGS.TS Trần Đình Thiên cho rằng, VIFC-DN không được xây bằng bê tông hay thuế suất, mà phải được xây bằng niềm tin thể chế với 6 điều kiện cốt lõi: Uy tín thể chế, chắc chắn pháp lý, chất lượng điều tiết, độ sâu thị trường, nhân lực và dịch vụ, kết nối xuyên biên và dữ liệu.

Đối với mô hình phát triển, học tập kinh nghiệm quốc tế nhưng không sao chép mô hình quốc tế, Đà Nẵng cần thiết kế thể chế khớp với lợi thế riêng. PGS.TS Trần Đình Thiên khuyến nghị TP. Đà Nẵng nên nghiên cứu đòn bẩy thể chế đặc trưng từ IFC Thượng Hải là gắn Trung tâm tài chính với thương mại, dòng vốn xuyên biên giới, và IFC Busan là chuyên biệt hóa ngách, tài chính hàng hải và logistics. Chiếu với lợi thế TP. Đà Nẵng, VIFC-DN cần gắn với khu thương mại tự do Đà Nẵng và cảng Liên Chiểu; và chọn ngách là chuỗi cung ứng, hàng hải và thúc đẩy tài chính xanh.

PGS.TS Trần Đình Thiên cũng chỉ ra 8 năng lực mà VIFC-DN cần hoàn thiện để vận hành hiệu quả đó là: Độ sâu thị trường tài chính, định chế tài chính neo quốc tế, nhân lực tài chính quốc tế, sandbox thử nghiệm thực chất, cơ chế ngoại hối và thanh toán xuyên biên, trọng tài và tòa án chuyên biệt, phòng dữ liệu điều tiết (data room), dữ liệu đo đếm carbon (MRV).

Sản phẩm từ VIFC-DN phải đi ra từ lợi thế thật của Đà Nẵng đó là: Sandbox tài chính số; tài sản số và token hóa có kiểm soát; tài chính xanh, chuyển đổi và carbon; tài trợ thương mại và chuỗi cung ứng gắn với FTZ Đà Nẵng; tài chính hàng hải, hàng không, logistics và dịch vụ pháp lý.

“VIFC-DN không chỉ là dự án của Đà Nẵng. Đây là bài kiểm tra năng lực thiết kế thể chế của Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhận định.

Hội thảo “VIFC-DN: Kiến tạo thể chế - Định hình dòng vốn thế hệ mới” nhằm góp phần hoàn thiện thể chế, trao đổi về những định hướng chiến lược và cơ chế đột phá để phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Đà Nẵng, đưa Đà Nẵng trở thành cực tăng trưởng tài chính mới, kết nối dòng vốn toàn cầu với nền kinh tế Việt Nam và khu vực châu Á – Thái Bình Dương.