Nhân kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công, Quốc khánh 2/9 và 81 năm Ngày truyền thống Công an nhân dân Việt Nam, sáng 12/8, tại Di tích Nhà tù Hỏa Lò, Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò khai mạc trưng bày chuyên đề “Tâm son, chí thép”. Trưng bày tái hiện hành trình ra đời, trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân, đồng thời tôn vinh những cán bộ, chiến sĩ kiên trung, bất khuất trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc.
Trưng bày chuyên đề 'Tâm son, chí thép' tại Di tích Nhà tù Hỏa lò.
Trưng bày gồm 3 nội dung: “Sự ra đời của lực lượng Công an nhân dân”; “Tâm son, chí thép”; “Tiếp bước cha anh - Giữ vững bình yên Tổ quốc”.
Trong dòng chảy của cách mạng Việt Nam, sự ra đời và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân gắn liền với nhiệm vụ bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền cách mạng và cuộc sống bình yên của nhân dân.
Từ năm 1930, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhiều tổ chức vũ trang và bán vũ trang như Đội Tự vệ, Đội Danh dự trừ gian, Đoàn Hộ lương diệt ác, Đội Trinh sát… lần lượt ra đời, trở thành những tổ chức tiền thân của lực lượng Công an nhân dân.
Ban Tổ chức giới thiệu câu chuyện cảm động về các thế hệ chiến sĩ công an có nhiều đóng góp quan trọng đối với quá trình xây dựng, phát triển lực lượng Công an và sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ an ninh Tổ quốc.
Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, lực lượng Công an nhân dân được thành lập ở ba miền với Sở Liêm phóng ở Bắc Bộ, Sở Trinh sát ở Trung Bộ và Quốc gia tự vệ cuộc ở Nam Bộ. Ngày 21/2/1946, trước yêu cầu bảo vệ chính quyền cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 23/SL, hợp nhất các Sở Cảnh sát với các Sở Liêm phóng toàn quốc thành Việt Nam Công an vụ.
Hành trình đấu tranh và trưởng thành ấy cũng ghi dấu sự hy sinh, gian khổ của nhiều cán bộ, chiến sĩ từng bị địch bắt, giam cầm tại Hỏa Lò, Sơn La, Côn Đảo và nhiều nhà tù khác. Trưng bày bước đầu giới thiệu 9 cán bộ có nhiều đóng góp quan trọng đối với quá trình xây dựng, phát triển lực lượng Công an và sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ an ninh Tổ quốc.
Trưng bày chuyển tải thông điệp về sự tiếp nối truyền thống qua các thế hệ.
Trong đó có đồng chí Trần Quốc Hoàn - Bộ trưởng đầu tiên của Bộ Công an, từng bị thực dân Pháp bắt giam tại nhiều nơi, trong đó có Nhà tù Hỏa Lò và Nhà tù Sơn La; đồng chí Mai Chí Thọ - Đại tướng đầu tiên của Công an nhân dân Việt Nam, từng trải qua các nhà tù Nam Định, Hỏa Lò, Sơn La, Khám Lớn Sài Gòn, Côn Đảo.
Trưng bày bước đầu giới thiệu 9 cán bộ có nhiều đóng góp quan trọng đối với quá trình xây dựng, phát triển lực lượng Công an và sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ an ninh Tổ quốc.
Trưng bày cũng giới thiệu đồng chí Nguyễn Tạo - người chiến sĩ kiên trung của ngành Tình báo Công an nhân dân Việt Nam; đồng chí Hoàng Hữu Kháng - người cận vệ hơn hai thập kỷ bên Chủ tịch Hồ Chí Minh; đồng chí Lê Giản - Tổng Giám đốc đầu tiên của Nha Công an Việt Nam; đồng chí Phan Trọng Tuệ - Tư lệnh đầu tiên của lực lượng Công an nhân dân vũ trang; đồng chí Nguyễn Sỹ Huynh với những chiến công thầm lặng; đồng chí Nguyễn Đức Minh - người điệp báo ở chiến trường Khu 6.
Hiện vật được trưng bày tại triển lãm.
Đặc biệt, câu chuyện về đồng chí Trần Bình, tên khai sinh là Trần Văn Tích, để lại nhiều xúc động. Sớm giác ngộ cách mạng, năm 18 tuổi, đồng chí tình nguyện gia nhập Công an quận 6, Hà Nội và được chọn làm đội viên đội “Hành động”. Tháng 12/1947, khi thực hiện nhiệm vụ, đồng chí bị địch bắt, giam tại Nhà tù Hỏa Lò. Tháng 6/1948, tòa án thực dân kết án đồng chí hai án tử hình. Ngày 19/5/1949, đồng chí bị thực dân Pháp xử bắn tại cầu Đuống. Năm 1995, đồng chí được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Gia đình đồng chí Nguyễn Đức Minh nghe giới thiệu về ông cha tại triển lãm. Đồng chí Nguyễn Đức Minh là người điệp báo hoạt động tại chiến trường Khu 6, được vinh danh trong trưng bày lịch sử Công an nhân dân.
Không chỉ tái hiện những trang sử của lực lượng Công an nhân dân, phần thứ 3 của trưng bày với chủ đề “Tiếp bước cha anh - Giữ vững bình yên Tổ quốc” chuyển tải thông điệp về sự tiếp nối truyền thống qua các thế hệ.
Hoạt cảnh “Trần Bình - Khí phách người chiến sĩ công an trẻ tuổi”.
Thông qua những tư liệu, câu chuyện và nhân vật được giới thiệu, “Tâm son, chí thép” tôn vinh những cống hiến, hy sinh của lực lượng Công an nhân dân trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc; lan tỏa những giá trị về tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân; đồng thời góp phần bồi đắp lòng biết ơn, khơi dậy niềm tự hào, ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ hôm nay, đặc biệt là cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân.
Trưng bày diễn ra đến hết ngày 30/12/2026 tại Di tích Nhà tù Hỏa Lò.