Triển vọng “mờ mịt” của thỏa thuận khí đốt Nga - Ukraine

Bất chấp việc Moscow tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine vào năm 2022, khí đốt của Nga vẫn được trung chuyển khắp Ukraine tới châu Âu.
Nga, Ukraine nhất trí những chi tiết chính của thỏa thuận khí đốt Hội nghị Bộ trưởng EU đạt được thỏa thuận khí đốt khẩn cấp Nga có thể ký kết thỏa thuận khí đốt 15 năm với 3 quốc gia Trung Á vào năm 2024

Thỏa thuận lịch sử

Vào cuối năm 2019 khi bình luận về việc ký kết hợp đồng trung chuyển khí đốt của Nga, đại diện Nga và Ukraine đã không giấu được sự hài lòng. Người đứng đầu Tập đoàn năng lượng Gazprom, ông Alexey Miller, nói rằng “thỏa thuận lớn đã khôi phục sự cân bằng lợi ích của các bên”.

Trong khi Tổng thống Zelensky cho rằng, hệ thống vận chuyển khí đốt của đất nước giờ đây chắc chắn sẽ được nạp đầy, điều này sẽ làm tăng an ninh năng lượng và phúc lợi của người Ukraine.

Việc thống nhất các điều khoản của thỏa thuận là rất khó khăn và cuối cùng, thỏa thuận chỉ đạt được vào đêm ngày 31/12, tức là một ngày trước khi hợp đồng trước đó kết thúc.

Nga-Ukraine
Ukraine ký thỏa thuận về việc vận chuyển khí đốt Nga qua lãnh thổ nước này tới châu Âu vào năm 2019 và sẽ kết thúc vào cuối năm nay. Ảnh: AP

Vào thời điểm đó, Gazprom không bị ép buộc đàm phán với Ukraine, nhờ vào việc vận hành “các đường ống” - các tuyến đường thay thế đến thị trường châu Âu nhanh nhất có thể. Thứ nhất là “Dòng chảy phương Bắc-2” từ Nga tới Đức chạy dọc theo đáy biển Baltic. Thứ hai là “Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ” dọc đáy Biển Đen đến phần châu Âu của Thổ Nhĩ Kỳ và xa hơn dọc theo “Dòng chảy Balkan” qua Bulgaria và Serbia đến Hungary với triển vọng mở rộng sang Áo.

Với việc Gazprom đặt cược vào “các đường ống” tức là không có các yêu cầu mang tính bắt buộc đối với các thỏa thuận với Kiev. Trong tình huống này, tuyến đường Ukraine sẽ đóng vai trò là phương án dự phòng trong trường hợp có nhu cầu cấp thiết.

Ngoài ra, một kế hoạch phù hợp với Gazprom là cơ sở cho gói năng lượng thứ ba được Liên minh châu Âu thông qua vào năm 2009. Cải cách đó ngụ ý rằng không nên có hợp đồng dài hạn, thay vào đó nhà điều hành hệ thống khí đốt nên cung cấp cho mọi người mức giá minh bạch để yêu cầu bơm nhiên liệu hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng, hàng quý hoặc trong một năm. Ukraine cuối cùng đã đưa hệ thống vận chuyển khí đốt của mình tuân thủ các quy tắc trên, nhưng điều này chỉ xảy ra vào năm 2020.

Ukraine “chốt” số phận thỏa thuận khí đốt?

Ở châu Âu, xu hướng dần dần từ bỏ nhiên liệu của Nga ngày càng trở nên rõ ràng. Vào hè năm 2021, Brussels đã công bố chương trình “Fit for 55”, với mục đích giảm 55% lượng phát thải khí nhà kính ở các nước EU vào năm 2030, chủ yếu bằng cách giảm tiêu thụ nhiên liệu đốt. Chương trình này cũng bao gồm nhu cầu đa dạng hóa các nguồn cung cấp khí đốt.

Điều này có nghĩa là nhu cầu về khí đốt của Nga ở châu Âu sẽ giảm đáng kể và cùng với đó, nhu cầu về năng lực vận chuyển quá cảnh của Gazprom cũng sẽ sụt giảm. Rõ ràng là về lâu dài, giá trị của Gazprom trên thị trường châu Âu sẽ suy giảm.

Sau đó, trong giai đoạn 2021-2022, Gazprom đã thử nghiệm chiến lược thị trường mới. Trước đó, điều quan trọng là công ty phải duy trì thị phần tại thị trường châu Âu nên đã tìm cách bán khối lượng khí đốt tối đa tại đây, bỏ xa các đối thủ cạnh tranh - nhà cung cấp khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Nhưng vào năm 2021, Gazprom bắt đầu chỉ thực hiện một cách cẩn thận các nghĩa vụ theo các hợp đồng dài hạn và không hơn thế nữa: họ không cung cấp bất kỳ loại khí đốt nào vượt quá khối lượng đã ký hợp đồng trên thị trường giao ngay.

Có một số cách giải thích cho hành vi phi thị trường này của Gazprom:

Thứ nhất, nhu cầu về khí đốt đã tăng lên ở Nga và do luật pháp yêu cầu bơm thêm nhiên liệu vào các kho lưu trữ dưới lòng đất của Nga, Moscow đã không còn khối lượng dư thừa để cung cấp cho châu Âu.

Thứ hai, Gazprom nhận ra rằng họ không mất gì cả: sự hạn chế về khối lượng cung ứng đã được bù đắp nhiều hơn bằng giá cả tăng cao.

Thứ ba, đây có thể là một “biện pháp cảnh cáo” đối với những người mua châu Âu, kích thích việc ủng hộ các hợp đồng dài hạn với mức giá công thức có thể dự đoán được. Ngoài ra, chúng ta có thể nói về việc chuẩn bị cho một cuộc chiến trong đó khí đốt dự kiến sẽ đóng vai trò chia rẽ giữa các nước châu Âu và Ukraine.

Nga-Ukraine
EU có thể sẽ nhận ít khí đốt của Nga hơn sau khi Ukraine ra tín hiệu nước này không có ý định gia hạn thỏa thuận khi hết hạn vào ngày 31/12/2024. Ảnh: Gazprom

Cuộc chiến khí đốt không bắt đầu ngay sau khi chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga ở Ukraine nổ ra vào tháng 2/2022. Nguồn cung khí đốt từ Nga sang châu Âu đã giảm dần (điều này xảy ra từ tháng 5 đến tháng 9/2022).

Đầu tiên, nguồn cung cấp qua Belarus và Ba Lan dừng lại. Sau đó, một số người tiêu dùng đã từ bỏ do Gazprom yêu cầu (theo sắc lệnh của Tổng thống Nga) thanh toán bằng đồng ruble. Sau đó, các vấn đề có thật hoặc được tưởng tượng đã bắt đầu xảy ra với đường ống Dòng chảy phương Bắc-1, nguồn cung cấp đã bị dừng ngay cả trước vụ phá hoại vào tháng 9/2022.

Nhưng giả thuyết rằng trong trường hợp xảy ra xung đột lớn, Nga sẽ ngừng hoàn toàn nguồn cung cấp qua Ukraine trong khi vẫn duy trì nguồn cung cấp qua đường ống Dòng chảy phương Bắc đã không thành hiện thực.

Từ quan điểm thực dụng, việc gia hạn hợp đồng thêm 5 năm nữa có thể sẽ có lợi cho cả Nga và Ukraine. Tuy nhiên, cả ở Moscow, Kiev và Brussels, hiện đang nói rõ rằng việc tiếp tục quá cảnh khí đốt Nga sang châu Âu là cực kỳ khó xảy ra. Nhưng vẫn còn thời gian để gia hạn hợp đồng.

Mới đây, Ukraine tuyên bố không có kế hoạch gia hạn thỏa thuận 5 năm với Tập đoàn dầu khí Gazprom của Nga về việc vận chuyển khí đốt Nga sang châu Âu hoặc ký một thỏa thuận khác. Thỏa thuận hết hạn vào cuối tháng 12/2024.

Bộ trưởng Năng lượng Ukraine German Galushchenko cho biết: “Tôi có thể xác nhận rằng, chúng tôi không có kế hoạch ký kết bất kỳ thỏa thuận bổ sung nào hoặc gia hạn thỏa thuận hiện tại này”.

Ông Galushchenko tuyên bố, cuộc kiểm tra vào năm ngoái đối với hệ thống truyền tải khí đốt và các cơ sở lưu trữ khí đốt dưới lòng đất của Ukraine đã chứng minh, hệ thống khí đốt của nước này “có thể hoạt động mà không cần vận chuyển”.

Có đủ khí điều áp trong đường ống là điều kiện tiên quyết để đảm bảo nguồn cung khí đốt và cuộc kiểm tra nhằm đảm bảo rằng, người tiêu dùng Ukraine vẫn nhận được nhiên liệu nếu không còn dòng khí nào chảy từ Nga sang châu Âu”, ông Galushchenko nói.

Trong khi đó, phía Nga cho biết, sẽ sử dụng các tuyến đường thay thế và LNG vận chuyển bằng đường biển trong trường hợp Ukraine không gia hạn thỏa thuận đường ống dẫn khí.

Thanh Bình
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Nga

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Video tàu hàng trên Biển Đỏ phát nổ do bị xuồng tự sát Houthi tập kích

Video tàu hàng trên Biển Đỏ phát nổ do bị xuồng tự sát Houthi tập kích

Lực lượng Houthi vừa đăng tải video tàu hàng Tutor treo cờ Liberia đang di chuyển trên Biển Đỏ bị xuồng tự sát (USV) của Houthi tập kích.
Chiến sự Israel-Hamas ngày 21/6/2024: Israel tuyên bố đang “chịu đựng” tấn công đạn dược từ Mỹ

Chiến sự Israel-Hamas ngày 21/6/2024: Israel tuyên bố đang “chịu đựng” tấn công đạn dược từ Mỹ

Chiến sự Israel-Hamas ngày 21/6/2024: Israel tuyên bố đang “chịu đựng” tấn công đạn dược từ Mỹ khi Tel Aviv cho rằng Washington đang trì hoãn cung cấp vũ khí.
Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 21/6/2024: Bom FAB-3000 lần đầu tiên được sử dụng tại Ukraine

Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 21/6/2024: Bom FAB-3000 lần đầu tiên được sử dụng tại Ukraine

Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 21/6/2024: Bom FAB-3000 lần đầu tiên được sử dụng tại Ukraine; Nga có thể thay đổi học thuyết hạt nhân vì các mối đe dọa mới.
Triều Tiên và Nga ký hiệp ước “thắt chặt” quan hệ quân sự

Triều Tiên và Nga ký hiệp ước “thắt chặt” quan hệ quân sự

Triều Tiên và Nga ký hiệp ước hỗ trợ quân sự ngay lập tức nếu bị xâm lược, trong chuyến thăm đầu tiên của Tổng thống Nga Putin tới Triều Tiên sau 24 năm.
Kinh tế Đông Nam Á chịu tác động đáng kể của nắng nóng gay gắt

Kinh tế Đông Nam Á chịu tác động đáng kể của nắng nóng gay gắt

Vào tháng 4 năm 2024,nắng nóng cực độ diễn ra ở Nam và Đông Nam Á, ảnh hưởng đến các quốc gia như Ấn Độ, Philippines, Bangladesh, Indonesia, Malaysia và Myanmar

Tin cùng chuyên mục

Kiev nhập khẩu điện cao kỷ lục; Tổng thống Putin nêu cơ sở thực tế nhất cho giải pháp ở Ukraine

Kiev nhập khẩu điện cao kỷ lục; Tổng thống Putin nêu cơ sở thực tế nhất cho giải pháp ở Ukraine

RIA Novosti dẫn dữ liệu từ hải quan Ukraine cho hay, tháng 5 Ukraine tăng cường nhập khẩu điện lên mức cao kỷ lục kể từ khi bắt đầu chiến dịch quân sự đặc biệt.
“Cai” khí đốt Nga, châu Âu trả giá đắt?

“Cai” khí đốt Nga, châu Âu trả giá đắt?

Nga dù hứng chịu các lệnh cấm vận nhưng vẫn xuất khẩu được một lượng lớn khí đốt cho châu Âu.
Chiến sự Nga-Ukraine 21/6/2024: Nga sẵn sàng đáp ứng đề xuất đàm phán về Ukraine ngay cả trong ngày mai

Chiến sự Nga-Ukraine 21/6/2024: Nga sẵn sàng đáp ứng đề xuất đàm phán về Ukraine ngay cả trong ngày mai

Thông tin chiến sự Nga-Ukraine 21/6/2024: Nga sẵn sàng đáp ứng đề xuất đàm phán về Ukraine ngay cả trong ngày mai; phương Tây có kế hoạch thay thế ông Zelensky.
Báo chí Nga và quốc tế đưa tin đậm nét về chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Putin

Báo chí Nga và quốc tế đưa tin đậm nét về chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Putin

Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng thống Vladimir Putin đến Việt Nam nhận được sự quan tâm lớn của báo chí Nga và quốc tế trong những ngày qua.
Chiến sự Israel-Hamas ngày 20/6/2024: Quân đội Israel tuyên bố Hamas không thể bị loại bỏ?

Chiến sự Israel-Hamas ngày 20/6/2024: Quân đội Israel tuyên bố Hamas không thể bị loại bỏ?

Chiến sự Israel-Hamas ngày 20/6/2024: Quân đội Israel tuyên bố Hamas không thể bị loại bỏ? Tuy nhiên, Tel Aviv ngay sau đó đã bác bỏ tuyên bố này của IDF.
Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 20/6/2024: Nga “hủy diệt” Lữ đoàn Tổng thống Ukraine; Kiev có thể hạ tuổi nhập ngũ

Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 20/6/2024: Nga “hủy diệt” Lữ đoàn Tổng thống Ukraine; Kiev có thể hạ tuổi nhập ngũ

Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 20/6/2024: Nga “hủy diệt” Lữ đoàn Tổng thống Ukraine; Kiev có thể hạ tuổi nhập ngũ.
Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 20/6/2024:  F-16 sẽ không sớm xuất hiện tại Ukraine

Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 20/6/2024: F-16 sẽ không sớm xuất hiện tại Ukraine

Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 19/6/2024: F-16 sẽ không sớm xuất hiện tại Ukraine; Verkhovna Rada Ukraine đưa sáng kiến hòa bình mới để giải quyết xung đột
Chiến sự Nga-Ukraine 20/6/2024: Ukraine rơi vào “ngõ cụt”; kết quả xung đột phụ thuộc vào cuộc bầu cử Mỹ

Chiến sự Nga-Ukraine 20/6/2024: Ukraine rơi vào “ngõ cụt”; kết quả xung đột phụ thuộc vào cuộc bầu cử Mỹ

Thông tin chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 20/6/2024: Ukraine rơi vào “ngõ cụt”; kết quả xung đột phụ thuộc vào cuộc bầu cử Mỹ.
Nhà Trắng hủy cuộc gặp cấp cao với Israel; Tel Aviv cảnh báo kịch bản “chiến tranh tổng lực” với Hezbollah

Nhà Trắng hủy cuộc gặp cấp cao với Israel; Tel Aviv cảnh báo kịch bản “chiến tranh tổng lực” với Hezbollah

Nhà Trắng được cho đã hủy cuộc gặp cấp cao với Israel dự kiến diễn ra vào thứ 5 do Thủ tướng Benjamin Netanyahu nhận xét về việc Mỹ từ chối cung cấp vũ khí.
Chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Putin nhằm tăng cường tương tác trên các lĩnh vực truyền thống

Chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Putin nhằm tăng cường tương tác trên các lĩnh vực truyền thống

Đại sứ Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko đã có những chia sẻ về chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng thống Nga Vladimir Putin tới Việt Nam từ ngày 19-20/6.
Chiến sự Nga-Ukraine 19/6/2024: Ukraine tố Mỹ trì hoãn đào tạo phi công F-16; Đức không muốn “phiêu lưu” trong xung đột

Chiến sự Nga-Ukraine 19/6/2024: Ukraine tố Mỹ trì hoãn đào tạo phi công F-16; Đức không muốn “phiêu lưu” trong xung đột

Thông tin chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 19/6/2024: Ukraine tố Mỹ trì hoãn đào tạo phi công F-16; Đức không muốn “phiêu lưu” trong xung đột.
Tổng thống Putin và những thay đổi cơ cấu trong phát triển nước Nga

Tổng thống Putin và những thay đổi cơ cấu trong phát triển nước Nga

Tổng thống Putin mới đây có bài phát biểu tại phiên họp Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg lần thứ 26, chủ yếu đề cập tới các vấn đề kinh tế của nước Nga.
Chiến sự Israel-Hamas ngày 18/6/2024: Israel tuyên bố

Chiến sự Israel-Hamas ngày 18/6/2024: Israel tuyên bố ''phá hủy'' Hamas ở Rafah

Chiến sự Israel-Hamas ngày 18/6/2024: Israel tuyên bố ''phá hủy'' Hamas ở Rafah khi IDF tuyên bố đã vô hiệu hóa 50% các tay súng của phong trào trong thành phố.
Tổng thống Nga thăm Việt Nam: Dấu mốc quan trọng, nâng tầm quan hệ hợp tác hai nước

Tổng thống Nga thăm Việt Nam: Dấu mốc quan trọng, nâng tầm quan hệ hợp tác hai nước

Chuyến thăm lần này của Tổng thống Putin sẽ là một dấu mốc quan trọng, đánh dấu sự phát triển mạnh mẽ, bền vững của mối quan hệ đặc biệt giữa Việt Nam và Nga.
Nguy cơ giá cước vận tải biển vượt mức 20.000 USD, tác động đến thương mại toàn cầu

Nguy cơ giá cước vận tải biển vượt mức 20.000 USD, tác động đến thương mại toàn cầu

Giá cước vận tải tăng đang là mối lo ngại mới trong chuỗi cung ứng toàn cầu với những dự báo cảnh báo rằng cước phí có thể đạt tới 20.000 USD/container 40 feet
Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 18/6/2024: Nga đang thay đổi chiến thuật tác chiến ở Ukraine

Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 18/6/2024: Nga đang thay đổi chiến thuật tác chiến ở Ukraine

Chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 18/6/2024: Nga đang thay đổi chiến thuật tác chiến ở Ukraine; đa số người Ukraine phản đối tổng động viên và hạ tuổi nhập ngũ.
Israel có thể giành toàn quyền kiểm soát Rafah; gia tăng mối đe dọa khủng bố do giao tranh ở Dải Gaza

Israel có thể giành toàn quyền kiểm soát Rafah; gia tăng mối đe dọa khủng bố do giao tranh ở Dải Gaza

Tờ Jerusalem Post đưa tin, quân đội Israel có thể giành toàn quyền kiểm soát thành phố Rafah ở phía nam Dải Gaza trong vòng hai tuần.
Chiến sự Nga-Ukraine 18/6/2024: Tư cách thành viên NATO của Ukraine sẽ loại trừ xung đột với Nga

Chiến sự Nga-Ukraine 18/6/2024: Tư cách thành viên NATO của Ukraine sẽ loại trừ xung đột với Nga

Thông tin chiến sự Nga-Ukraine hôm nay ngày 18/6/2024: Tư cách thành viên NATO của Ukraine sẽ loại trừ xung đột với Nga; Moscow cải thiện vị trí chiến thuật.
Cuộc đua bầu cử ở Pháp

Cuộc đua bầu cử ở Pháp ''căng thẳng'' trước làn sóng biểu tình chính trị

Chiến dịch bầu cử ở Pháp tiềm ẩn nhiều rủi ro khi diễn ra các cuộc biểu tình bạo lực trên khắp quốc gia, phản đối đảng cực hữu Tập hợp Quốc gia (RN).
Phương Tây chưa sẵn sàng đàm phán về hòa bình ở Ukraine với Nga

Phương Tây chưa sẵn sàng đàm phán về hòa bình ở Ukraine với Nga

Chính trị gia, nhà báo người Thụy Sĩ Guy Mettan nhận định, Phương Tây vẫn chưa sẵn sàng đàm phán về hòa bình ở Ukraine với Nga.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động