Trách nhiệm của truyền thông với nguy cơ an toàn thực phẩm

Công chúng có nhu cầu cao thông tin về an toàn thực phẩm, cách lựa chọn thực phẩm an toàn, song thông tin đưa ra bằng chứng khoa học lại ít.

Sáng ngày 7/6 đã diễn ra tọa đàm “Chuyển tải thông điệp an toàn thực phẩm tới công chúng thông qua tăng cường hợp tác giữa nghiên cứu và báo chí - trường hợp thực phẩm có nguồn gốc động vật”.

Trách nhiệm của truyền thông với nguy cơ an toàn thực phẩm
Nhà báo Đồng Mạnh Hùng – Trưởng ban Ban Thư ký biên tập, Đài tiếng nói Việt Nam chia sẻ tại buổi tọa đàm

Tọa đàm nằm trong khuôn khổ dự án “Các phương pháp dựa vào thị trường nhằm cải thiện mức độ an toàn của thịt lợn tại Việt Nam” (gọi tắt là SafePORK), do Trung tâm Nghiên cứu nông nghiệp quốc tế Úc (ACIAR) tài trợ, và được đồng tổ chức bởi Trường đại học Y tế Công cộng (HUPH), Hội Nhà báo Việt Nam và Viện Nghiên cứu chăn nuôi quốc tế (ILRI).

Ở Việt Nam, nói về vấn đề an toàn thực phẩm công chúng quan tâm nhiều đến ô nhiễm hóa chất trong thực phẩm. Tuy nhiên, TS. Fred Unger - Trưởng dự án SafePORK, Trưởng đại diện ILRI tại Đông Nam Á - cho biết: Các nghiên cứu gần đây cho thấy những bằng chứng rõ ràng về ô nhiễm vi sinh trên thịt lợn, thịt gà và thịt bò. Lãnh đạo các cơ quan quản lý về an toàn thực phẩm và nhà báo cũng có xu hướng dễ hiểu lầm (về nguy cơ ô nhiễm hóa chất).

Các nghiên cứu cũng chỉ ra, công chúng có nhu cầu cao đối với thông tin về an toàn thực phẩm, cách thức để lựa chọn thực phẩm an toàn. Tuy nhiên, thông tin hiện nay thường tập trung theo hướng phản ánh thông điệp mang tính tiêu cực, thay vì đưa ra những bằng chứng khoa học giúp người tiêu dùng bảo vệ bản thân, gia đình phòng tránh những thực phẩm không an toàn. Vì vậy, người tiêu dùng nhiều khi chưa hiểu đúng, hiểu đủ về vấn đề.

PGS. TS. Nguyễn Thị Dương Nga - Học viện Nông nghiệp Việt Nam - dẫn chứng số liệu dựa trên 553 quan sát các chuỗi giá trị thịt lợn tại các tỉnh phía Bắc, 92% số người được hỏi tin thịt lợn không an toàn có thể phát hiện qua quan sát bằng mắt thường; 41% số người được hỏi cho rằng thịt lợn được nấu kỹ sẽ an toàn. Không chỉ vậy, 37% số người được hỏi cho rằng trách nhiệm đảm bảo an toàn thực phẩm là của Chính phủ. 10% số người trong khảo sát vẫn sử dụng chung thớt cho tất cả các loại thực phẩm.

"Đây đều là những nguy cơ dẫn đến mất vệ sinh, an toàn thực phẩm. Nhiều người có thể không biết, rằng vi sinh vật vẫn giải phóng ra những độc chất, ảnh hưởng đến sức khỏe con người, ngay cả khi được nấu sôi", bà Nga nhấn mạnh.

Chính vì vậy, TS. Phạm Đức Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu y tế công cộng và hệ sinh thái (CENPHER), Trường đại học Y tế Công cộng nêu ý kiến: "Cần có giải pháp kết nối nhà nghiên cứu và cơ quan truyền thông, báo chí, nhằm hỗ trợ, thúc đẩy công tác truyền thông nguy cơ an toàn thực phẩm hiệu quả hơn, đáp ứng được những nhu cầu thông tin của công chúng".

Đồng quan điểm với các ý kiến nêu trên, ông Trần Thái Sơn - Phó Trưởng Ban nghiệp vụ, Hội Nhà báo Việt Nam cho hay, những năm gần đây, người dân có nhu cầu lớn về thông tin an toàn thực phẩm, cũng như cách thức lựa chọn thực phẩm an toàn. Tuy nhiên, các thông điệp hiện nay chủ yếu mang tính tiêu cực, thay vì đưa ra những bằng chứng khoa học, giúp người tiêu dùng bảo vệ bản thân và gia đình.

"Chúng ta cần nâng cao hơn nữa vai trò của báo chí, truyền thông trong việc định hướng thông tin một cách khoa học và có trách nhiệm tới cộng đồng về các vấn đề sức khỏe con người", ông Sơn nói.

Tại buổi tọa đàm, đại diện khu vực tư nhân cũng đã chia sẻ những thách thức và kiến nghị trong truyền thông nguy cơ về an toàn thực phẩm. Ông Trần Mạnh Chiến - CEO Bác Tôm - kiến nghị: Truyền thông tập trung thông tin vào dinh dưỡng sản phẩm cần được đo đếm ở các giai đoạn tiêu dùng khác nhau, với các kênh hàng khác nhau; tăng cường truyền thông tích cực về những đơn vị làm tốt thay vì chỉ tuyên truyền các vụ việc tiêu cực; phát triển từng chuỗi, từng kênh để làm điển hình…

Các nhà báo cũng có cơ hội trao đổi với một số chuyên gia đến từ Cục An toàn thực phẩm, nhóm công tác về an toàn thực phẩm tại Việt Nam, Tổ chức Y tế thế giới, Trường đại học Y tế Công cộng và khu vực tư nhân để hiểu rõ hơn về các khái niệm, định nghĩa về an toàn thực phẩm, cách thức truyền tải các bằng chứng khoa học trên phương tiện thông tin đại chúng, sử dụng những kênh và chiến lược phù hợp.

Chia sẻ góc độ báo chí, nhà báo Đồng Mạnh Hùng - Trưởng ban Ban Thư ký biên tập, Đài tiếng nói Việt Nam - quay trở lại câu chuyện những năm 2007-2008 thời điểm dịch lợn tai xanh bùng phát. Khi đó, truyền thông đã vào cuộc tuyên truyền mạnh mẽ về vấn đề này. Thông tin chủ yếu là giúp người dân nhận biết về dịch lợn tai xanh là gì? tình hình lây lan tại các địa phương? cách xử lý lợn bệnh như thế nào?

Tuy nhiên, sau một thời gian tuyên truyền mạnh mẽ, báo chí lại phát hiện việc rất nhiều người dân vẫn tiêu thụ thịt lợn nhiễm bệnh tai xanh, thậm chí còn phát hiện nhiều hố chôn lợn chết vì bệnh tai xanh vẫn được đào lên để làm thực phẩm... Vậy vấn đề ở đây là gì?

Khi đi tìm hiểu, phóng viên đã phát hiện ra một điều, các thông điệp trên báo chí chủ yếu phản ánh về tình hình dịch bệnh, cách xử lý lợn dịch, cảnh khốn khó của người nông dân khi có lợn nhiễm bệnh... mà thông tin về tác hại của thịt nhiễm bệnh đến con người ít được đề cập, hoặc bị lướt qua...

Theo nhà báo Đồng Mạnh Hùng, có lẽ báo chí đã không lường trước quan niệm “Lợn bệnh, gà toi cứ cho vào nồi, đun sôi, nấu kỹ là ăn được hết” vẫn tồn tại trong nhân dân... Sau đó, với sự vào cuộc mạnh mẽ của báo chí, truyền thông người dân đã hiểu ra và không sử dụng thịt lợn chết hoặc đang mắc bệnh tai xanh nữa.

"Rõ ràng, quá trình truyền thông, báo chí cần phải lắng nghe phản hồi, điều chỉnh kịp thời để định hướng truyền thông mới đem lại hiệu quả tốt nhất", nhà báo Đồng Mạnh Hùng nói.

Nhận định của các chuyên gia, những khuyến nghị và kết quả từ tọa đàm “Chuyển tải thông điệp an toàn thực phẩm tới công chúng thông qua tăng cường hợp tác giữa nghiên cứu và báo chí - trường hợp thực phẩm có nguồn gốc động vật” đóng vai trò quan trọng cho những nỗ lực chung giữa nhà nghiên cứu và các nhà báo nhằm cải thiện công tác truyền thông những kết quả nghiên cứu về an toàn thực phẩm tới công chúng.

Thanh Tâm
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Cần quan tâm đầu tư nguồn lực cho công tác bảo đảm an toàn thực phẩm

Cần quan tâm đầu tư nguồn lực cho công tác bảo đảm an toàn thực phẩm

Việc quản lý an toàn thực phẩm vẫn còn gặp khó khăn, do đầu tư nguồn lực cho công tác bảo đảm an toàn thực phẩm còn hạn chế cả về nhân lực và cơ sở vật chất.
26,6% dân số Việt Nam chưa quan tâm thoả đáng chế độ ăn lành mạnh

26,6% dân số Việt Nam chưa quan tâm thoả đáng chế độ ăn lành mạnh

Đây là con số được đưa ra tại Hội thảo khởi động sáng kiến “Chế độ ăn lành mạnh bền vững thông qua chuyển đổi hệ thống thực phẩm” (ShiFT) diễn ra sáng 24/6.
Bộ Công Thương nỗ lực thúc đẩy EU gỡ bỏ biện pháp kiểm soát Etylen oxit với mỳ ăn liền xuất khẩu

Bộ Công Thương nỗ lực thúc đẩy EU gỡ bỏ biện pháp kiểm soát Etylen oxit với mỳ ăn liền xuất khẩu

Bộ Công Thương đã nỗ lực thúc đẩy việc EU gỡ bỏ biện pháp kiểm soát Etylen oxit đối với các sản phẩm mì ăn liền xuất khẩu của Việt Nam.

Tin cùng chuyên mục

Thu hồi 5 sản phẩm giảm cân, bổ dương không đảm bảo an toàn

Thu hồi 5 sản phẩm giảm cân, bổ dương không đảm bảo an toàn

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa ra quyết định thu hồi 5 sản phẩm thực phẩm giảm cân, bổ thận tráng dương không đảm bảo an toàn.
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Hạ Khiết Vương quảng cáo sai sự thật

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Hạ Khiết Vương quảng cáo sai sự thật

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa cảnh báo, thực phẩm bảo vệ sức khỏe Hạ Khiết Vương quảng cáo không đúng bản chất, vi phạm Luật Quảng cáo.
Đoàn kiểm tra liên ngành Trung ương ghi nhận nỗ lực của Đà Nẵng về bảo đảm an toàn thực phẩm

Đoàn kiểm tra liên ngành Trung ương ghi nhận nỗ lực của Đà Nẵng về bảo đảm an toàn thực phẩm

Làm việc tại Đà Nẵng, Đoàn kiểm tra liên ngành Trung ương số 05 do Bộ Công Thương chủ trì ghi nhận nỗ lực của địa phương về công tác bảo đảm an toàn thực phẩm.
Đoàn Kiểm tra liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm làm việc tại tỉnh Quảng Nam

Đoàn Kiểm tra liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm làm việc tại tỉnh Quảng Nam

Đoàn Kiểm tra liên ngành Trung ương số 05 do Bộ Công Thương chủ trì vừa kiểm tra công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại tỉnh Quảng Nam.
Tập huấn an toàn thực phẩm và chuyển đổi số cho tiểu thương

Tập huấn an toàn thực phẩm và chuyển đổi số cho tiểu thương

Gần 100 tiểu thương chợ truyền thống tại TP. Hồ Chí Minh vừa được tập huấn an toàn vệ sinh thực phẩm và chuyển đổi số.
Quảng Ngãi phấn đấu 75% cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm nông thuỷ sản an toàn

Quảng Ngãi phấn đấu 75% cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm nông thuỷ sản an toàn

Nhằm nâng cao chất lượng nông lâm thủy sản, góp phần bảo vệ sức khỏe và quyền lợi của nhân dân, đáp ứng yêu cầu tiêu dùng trong nước và thúc đẩy xuất khẩu, mới đây, UBND tỉnh Quảng Ngãi ban hành Kế hoạch quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm trong lĩnh vực nông nghiệp trên địa bàn tỉnh năm 2022.
Công ty cổ phần Dược phẩm và sinh học y tế sản xuất thuốc kém chất lượng

Công ty cổ phần Dược phẩm và sinh học y tế sản xuất thuốc kém chất lượng

Thời gian gần đây các cơ quan chuyên môn liên tục đình chỉ lưu hành, thu hồi nhiều loại mỹ phẩm, thuốc... Ngày 25/04 vừa qua, Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) vừa ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty CP Dược phẩm và sinh học y tế (Mebiphar) buộc thu hồi 3 sản phẩm thuốc do không đảm bảo chất lượng mức độ 2. Tuy nhiên, điều khiến mọi người lo lắng là đến khi sản phẩm kém chất lượng bị phát hiện xử lý thì sản phẩm đã được người tiêu dùng sử dụng.
Cục QLTT Quảng Nam tăng cường kiểm tra các cơ sở kinh doanh thực phẩm

Cục QLTT Quảng Nam tăng cường kiểm tra các cơ sở kinh doanh thực phẩm

Triển khai Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2022 theo chủ đề “Tiếp tục nâng cao vai trò, trách nhiệm của người sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng nông sản thực phẩm trong tình hình mới”, Cục Quản lí thị trường (QLTT) tỉnh Quảng Nam đã tăng cường công tác kiểm tra kiểm soát hàng hoá tại địa phương.
Lực lượng quản lý thị trường: Cao điểm kiểm tra xử lý vi phạm về an toàn thực phẩm

Lực lượng quản lý thị trường: Cao điểm kiểm tra xử lý vi phạm về an toàn thực phẩm

Triển khai Tháng hành động vì an toàn thực phẩm (ATTP) năm 2022 (từ ngày 15/4 - 15/5), lực lượng quản lý thị trường (QLTT) nhiều tỉnh, thành phố đã đồng loạt ra quân, tăng cường kiểm tra, kiểm soát lĩnh vực này và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Thực phẩm giảm cân không rõ nguồn gốc: "Thần dược" hay "độc dược"?

Thực phẩm giảm cân không rõ nguồn gốc: "Thần dược" hay "độc dược"?

Chỉ vì quá tin vào những lời quảng cáo, nhiều người đã tìm mua thực phẩm giảm cân trôi nổi, không rõ nguồn gốc để sử dụng mà không lường trước hậu quả.
Đảm bảo an toàn thực phẩm: Không để chỉ dừng ở khẩu hiệu

Đảm bảo an toàn thực phẩm: Không để chỉ dừng ở khẩu hiệu

Nhiều vi phạm an toàn thực phẩm đã được cơ quan chức năng thông tin trước ngày phát động "Tháng hành động vì an toàn thực phẩm" năm 2022 (15/4 - 15/5) khiến dư luận hết sức lo lắng. Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm bên cạnh việc tăng cường trách nhiệm hơn nữa của các địa phương, đơn vị chức năng, thì công tác thanh tra, kiểm tra cần được triển khai hiệu quả, tránh hình thức.
Bộ Công Thương khuyến cáo người tiêu dùng thận trọng khi sử dụng kẹo thạch sữa trái cây

Bộ Công Thương khuyến cáo người tiêu dùng thận trọng khi sử dụng kẹo thạch sữa trái cây

Bộ Công Thương khuyến cáo người tiêu dùng thận trọng khi sử dụng sản phẩm kẹo thạch sữa trái cây (XZL Milk Fruit Jelly School Bags) do có nguy cơ gây nghẹt thở vật lý khi sử dụng.
Bộ Công Thương đề nghị thu hồi kẹo socola nhãn hiệu Kinder

Bộ Công Thương đề nghị thu hồi kẹo socola nhãn hiệu Kinder

Ngày 13/4/2022, Bộ Công Thương đã có công văn số 1887/BCT-TTTN gửi tới Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam; Hiệp hội Phát triển chợ Việt Nam; các doanh nghiệp kinh doanh phân phối thực phẩm về việc cung cấp thông tin các sản phẩm thực phẩm không bảo đảm an toàn thực phẩm.
Bát nháo quảng cáo thực phẩm chức năng

Bát nháo quảng cáo thực phẩm chức năng

Trước tình trạng loạn quảng cáo trên các phương tiện truyền thông, mạng xã hội về công dụng của thực phẩm chức năng, Bộ Y tế đã có công văn về việc tăng cường phối hợp quản lý hoạt động quảng cáo đối với loại sản phẩm này.
Hà Nội: Tăng cường xử lý vi phạm về quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe

Hà Nội: Tăng cường xử lý vi phạm về quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe

Hà Nội sẽ tăng cường xử lý vi phạm về quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm bổ sung, thực phẩm dinh dưỡng trên các báo đài, Internet và môi trường mạng.
Rà soát, kiểm tra các sản phẩm nhập khẩu nghi nhiễm khuẩn Salmonella

Rà soát, kiểm tra các sản phẩm nhập khẩu nghi nhiễm khuẩn Salmonella

Bộ Công Thương đã chỉ đạo mạng lưới các cơ quan kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm rà soát, kiểm tra các sản phẩm nhập khẩu nghi nhiễm khuẩn Salmonella.
TP. Hồ Chí Minh phát hiện 535 cơ sở vi phạm về an toàn thực phẩm

TP. Hồ Chí Minh phát hiện 535 cơ sở vi phạm về an toàn thực phẩm

Trong 3 tháng đầu năm 2022, TP. Hồ Chí Minh đã kiểm tra 7.177 cơ sở, phát hiện 535 cơ sở vi phạm về an toàn thực phẩm, xử phạt 52 cơ sở với tổng số tiền là 905.138.000 đồng.
Đà Nẵng: Nhân rộng mô hình chợ an toàn thực phẩm

Đà Nẵng: Nhân rộng mô hình chợ an toàn thực phẩm

Trên địa bàn TP. Đà Nẵng hiện có 15/74 chợ đảm bảo các tiêu chí và được công nhận là chợ an toàn thực phẩm. Để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng sạch của người dân và cạnh tranh được với các trung tâm thương mại, siêu thị, cửa hàng tiện lợi thì việc nhân rộng các chợ an toàn thực phẩm là việc làm cần thực hiện ngay.
Quảng Ninh: Bắt giữ 20 tấn nội tạng động vật không rõ nguồn gốc

Quảng Ninh: Bắt giữ 20 tấn nội tạng động vật không rõ nguồn gốc

Lực lượng chức năng tỉnh Quảng Ninh vừa phát hiện, bắt giữ 1 phương tiện vận chuyển trái phép lượng lớn nội tạng động vật không rõ nguồn gốc, xuất xứ.
Đảm bảo an toàn thực phẩm: Khó khăn từ thực tiễn

Đảm bảo an toàn thực phẩm: Khó khăn từ thực tiễn

Vấn đề an toàn thực phẩm (ATTP) thời gian qua luôn được các cấp, ngành, đặc biệt là ngành Công Thương quan tâm chỉ đạo thực hiện quyết liệt với nhiều giải pháp. Tuy nhiên, vẫn còn một số vấn đề khó khăn trong quá trình thực hiện và cần có hướng tháo gỡ.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động