TP. Hồ Chí Minh - Nghệ An: Từ nền tảng nghĩa tình đến liên kết phát triển thực chất

Mối quan hệ gắn bó đặc biệt

Hội nghị tổng kết Thỏa thuận hợp tác phát triển kinh tế - xã hội giữa TP. Hồ Chí Minh với một số địa phương phía Bắc và Bắc Trung Bộ giai đoạn 2023 - 2025 là dịp để các địa phương cùng nhìn lại một chặng đường hợp tác, đánh giá về những kết quả đã đạt được, những vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ, đồng thời mở ra những hướng đi mới. Với Nghệ An và TP. Hồ Chí Minh, đây còn là sự tiếp nối một mối quan hệ đặc biệt giữa thành phố mang tên Bác và quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh.

TP. Hồ Chí Minh và Nghệ An có mối quan hệ gắn bó đặc biệt, được vun đắp qua nhiều thế hệ. Thành phố mang tên Bác và quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành cho nhau sự quan tâm, sẻ chia và đồng hành trên nhiều lĩnh vực. Từ chương trình hợp tác phát triển kinh tế - xã hội được ký kết và triển khai chính thức từ năm 2003, mối quan hệ giữa hai địa phương ngày càng được cụ thể hóa bằng những hoạt động thiết thực trong đầu tư, thương mại, du lịch, y tế, văn hóa, an sinh xã hội và nhiều lĩnh vực khác.

Trong lĩnh vực đầu tư, mối quan hệ hợp tác giữa Nghệ An và TP. Hồ Chí Minh ngày càng đi vào chiều sâu, được minh chứng bằng sự tham gia của nhiều doanh nghiệp, nhà đầu tư đến từ TP. Hồ Chí Minh vào các dự án sản xuất, kinh doanh trên địa bàn Nghệ An. Đây là nguồn lực quan trọng, góp phần mở rộng không gian liên kết, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và tạo thêm động lực cho quá trình phát triển của Nghệ An.

Trên lĩnh vực thương mại và du lịch, sự kết nối giữa hai địa phương cũng ngày càng rõ nét. Nhiều sản phẩm nông, lâm, thủy sản, sản phẩm đặc sản và OCOP của Nghệ An đã được đưa vào tiêu thụ tại thị trường TP. Hồ Chí Minh. Ở chiều ngược lại, giống, vật tư nông nghiệp, máy móc, thiết bị và nhiều sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao của các doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh đã được đưa vào thị trường Nghệ An. Lượng khách du lịch từ TP. Hồ Chí Minh đến Nghệ An hằng năm cũng tăng khoảng 8 - 10%.

Đó là những dòng chảy hợp tác theo cả hai chiều. Nghệ An có thêm thị trường, thêm cơ hội quảng bá sản phẩm và thu hút đầu tư; TP. Hồ Chí Minh có thêm không gian liên kết về nguyên liệu, sản phẩm, du lịch và đầu tư. Mỗi địa phương phát huy một thế mạnh, bổ trợ cho nhau và cùng hưởng lợi. Chính sự tương hỗ ấy tạo nên nền tảng quan trọng để mối quan hệ hợp tác không chỉ được duy trì mà ngày càng có thể đi xa hơn.

Đáng trân trọng hơn là những kết quả trong các lĩnh vực văn hóa, y tế và an sinh xã hội. Từ năm 2023, ngành Y tế hai địa phương đã triển khai nhiều hoạt động trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, hợp tác và hỗ trợ chuyên môn. TP. Hồ Chí Minh cũng đã hỗ trợ Khu Di tích Kim Liên cải tạo, sửa chữa nhà Bái đường, nâng cấp phòng trưng bày, thực hiện hạng mục thuyết minh tự động bằng công nghệ số phục vụ khách tham quan và triển khai nhiều hoạt động an sinh xã hội tại Nghệ An.

Những việc làm ấy không chỉ mang lại giá trị thiết thực, mà còn cho thấy chiều sâu của mối quan hệ giữa hai địa phương. Ở đó, hợp tác không chỉ được đo bằng những con số về đầu tư, thương mại hay du lịch, mà còn được vun đắp từ sự sẻ chia, đồng hành và những tình cảm dành cho nhau.

Cùng nhau tạo ra giá trị lớn hơn

Hội nghị tổng kết thỏa thuận hợp tác lần này hai địa phương xác định phải hướng đến mục tiêu “làm cùng nhau nhiều hơn và tạo ra giá trị lớn hơn”, đưa doanh nghiệp thực sự trở thành chủ thể trung tâm và người thụ hưởng của liên kết. Khẳng định khoảng cách địa lý chính là dư địa to lớn để phát triển logistics, du lịch và chuyển giao công nghệ, TP. Hồ Chí Minh cam kết vận hành cơ chế phối hợp linh hoạt theo phương châm “việc gì làm được thì chủ động làm ngay, việc gì còn vướng thì cùng nhau tháo gỡ, việc gì vượt thẩm quyền thì cùng kiến nghị”, hiện thực hóa thông điệp: “kết nối sâu hơn, hành động nhanh hơn và cùng nhau tạo ra nhiều giá trị hơn” vì sự phát triển thịnh vượng của hai địa phương

Đối với Nghệ An, TP. Hồ Chí Minh là một đối tác có nhiều lợi thế. Đây là thị trường lớn, đồng thời là trung tâm kinh tế, thương mại, dịch vụ, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong khi đó, Nghệ An có thế mạnh về đất đai, nguồn nhân lực, nông nghiệp, công nghiệp, du lịch, vị trí kết nối Bắc Trung Bộ và những tiềm năng mới đang được mở ra. Những lợi thế ấy có tính bổ sung, tạo dư địa để hai địa phương mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác.

Việc hợp tác trong giai đoạn 2026 - 2030 giữa TP. Hồ Chí Minh và Nghệ An được đặt trên tinh thần thực chất, rõ việc và xác định cụ thể hơn trách nhiệm của từng bên.

Trước hết trong hợp tác thu hút đầu tư, Nghệ An cần tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh nghiên cứu, triển khai những dự án phù hợp với định hướng phát triển của tỉnh, nhất là trong các lĩnh vực hạ tầng khu công nghiệp, logistics, công nghiệp chế biến, dịch vụ và những dự án có quy mô, sức lan tỏa. Đây cũng là một trong những nội dung được lãnh đạo Nghệ An xác định trong định hướng hợp tác đến năm 2030.

Cùng với thu hút đầu tư là kết nối thị trường. Mối liên kết không chỉ dừng lại ở việc đưa sản phẩm của Nghệ An vào TP. Hồ Chí Minh, mà cần hướng tới hình thành những chuỗi liên kết ổn định từ sản xuất, chế biến đến phân phối. Những sản phẩm đặc trưng của xứ Nghệ sẽ có thêm giá trị khi tiếp cận được hệ thống phân phối hiện đại; đồng thời, doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh cũng có thêm nguồn cung ổn định, đa dạng và phù hợp với nhu cầu thị trường.

Du lịch cũng là một không gian hợp tác nhiều triển vọng, TP. Hồ Chí Minh có thị trường khách lớn, kinh nghiệm tổ chức, quảng bá và kết nối các sản phẩm du lịch. Nghệ An có Khu Di tích Kim Liên, biển Cửa Lò, miền Tây Nghệ An và các điểm du lịch tâm linh thu hút đông du khách mỗi năm như: Đền Quang Trung, đền Ông Hoàng Mười, đền Cờn, đền Quả, đền Bạch Mã, đền Cuông, chùa Cần Linh, chùa Đại Tuệ... cùng những giá trị văn hóa, lịch sử, thiên nhiên đặc sắc. Việc kết nối hai điểm đến không chỉ dừng ở việc đưa khách từ nơi này đến nơi khác, mà cần hướng tới xây dựng những sản phẩm, hành trình và trải nghiệm đủ sức hấp dẫn để du khách muốn khám phá và quay trở lại.

Khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, y tế và đào tạo nguồn nhân lực cũng cần được xác định là những lĩnh vực hợp tác có chiều sâu. TP. Hồ Chí Minh có thế mạnh về nguồn nhân lực chất lượng cao, các cơ sở đào tạo, nghiên cứu, y tế và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Trong khi đó, Nghệ An có nhu cầu lớn về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, ứng dụng công nghệ vào sản xuất, nông nghiệp, y tế và quản trị. Khoảng cách địa lý trong những lĩnh vực này ngày càng có thể được rút ngắn bằng công nghệ và những phương thức hợp tác mới.

Sau hội nghị, những nội dung đã được thống nhất sẽ tiếp tục được theo dõi, đánh giá và cụ thể hóa bằng từng chương trình, dự án, đầu mối chịu trách nhiệm và những kết quả có thể đo đếm được.

Nghệ An đang khẳng định lợi thế đặc biệt

Nghệ An là tỉnh có nhiều tiềm năng và dư địa phát triển lớn của khu vực Bắc Trung Bộ. Không chỉ sở hữu vị trí đặc biệt, không gian phát triển rộng, nguồn nhân lực dồi dào, Nghệ An còn nhận được sự quan tâm, định hướng và hỗ trợ mạnh mẽ từ Trung ương.

Nghị quyết số 39-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển tỉnh Nghệ An đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác định những định hướng lớn, mục tiêu và nhiệm vụ trọng tâm nhằm đưa Nghệ An phát triển nhanh, bền vững, trở thành một trong những tỉnh khá của cả nước, trung tâm của khu vực Bắc Trung Bộ về công nghiệp, thương mại, logistics, y tế, giáo dục - đào tạo và khoa học - công nghệ.

Là tỉnh nằm ở trung tâm khu vực Bắc Trung Bộ, Nghệ An giữ vai trò quan trọng trong kết nối giao thông Bắc - Nam và Đông - Tây; kết nối vùng Đông Bắc Thái Lan, Lào với Biển Đông, đồng thời là cửa ngõ giao thương quan trọng của khu vực.

Nghệ An có Sân bay Quốc tế Vinh, Ga Vinh, Cảng Cửa Lò, Cảng Đông Hồi, Cao tốc Bắc - Nam, tuyến đường ven biển và các dự án trọng điểm khác đang được đẩy nhanh tiến độ như: Cao tốc Vinh – Thanh Thuỷ, Cảng nước sâu Cửa Lò, Nhà máy nhiệt điện LNG Quỳnh Lập, đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam. Hệ thống logistics cũng đang từng bước được đầu tư xây dựng, góp phần giảm chi phí vận chuyển, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp. Năm 2028, Cảng nước sâu Cửa Lò đi vào hoạt động sẽ tiếp đón được các tàu trên 200 nghìn tấn.

Một điểm sáng trong bức tranh phát triển kinh tế Nghệ An những năm gần đây là sự hình thành và mở rộng nhanh của hệ thống khu công nghiệp. Các khu công nghiệp như VSIP Nghệ An, WHA Industrial Zone, Hoàng Mai I, Đông Hồi được đầu tư theo hướng hiện đại, đồng bộ, tạo mặt bằng sạch, nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo môi trường đầu tư hấp dẫn.

Một điều đặc biệt của Nghệ An là lực lượng lao động dồi dào, người dân có truyền thống hiếu học, cần cù, khả năng thích ứng tốt, đáp ứng nhu cầu lao động cho quá trình công nghiệp hóa và xây dựng mạng lưới kết nối tri thức, thương mại, đầu tư và thị trường.

Phát huy tốt lợi thế nội tại, Nghệ An đang sẵn sàng mở rộng liên kết, hợp tác với các tỉnh, thành trong cả nước theo hướng toàn diện, thực chất và hiệu quả. Đặc biệt, sự hợp tác với Thành phố Hồ Chí Minh - một trung tâm kinh tế, thương mại, tài chính lớn của cả nước sẽ mở ra thêm nhiều dư địa để Nghệ An kết nối thị trường, thu hút đầu tư, phát triển thương mại và đưa sản phẩm, hàng hóa của địa phương đến thị trường rộng lớn.

Từ thành phố mang tên Bác đến quê hương Bác, hơn hai thập kỷ hợp tác đã tạo dựng một nền tảng vững chắc để hai địa phương bước sang một chặng đường mới. Những thỏa thuận đang hướng tới sẽ tạo ra giá trị thiết thực cho người dân, doanh nghiệp và sự phát triển của mỗi địa phương.

Tin tưởng rằng, hợp tác giữa Nghệ An và TP. Hồ Chí Minh sẽ ngày càng đi vào chiều sâu, lan tỏa, tạo điểm nhấn rõ nét và tạo nên điểm sáng trong công tác phối hợp giữa các địa phương và liên vùng.