Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố cứng rắn trước đàm phán

Mỹ “không cho phép” Iran thu phí qua Hormuz

Tờ Thổ Nhĩ Kỳ hôm nay đưa tin ngày 11/4, trong phát biểu trước khi rời Washington ngày 10/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Mỹ sẽ ngăn chặn bất kỳ nỗ lực nào nhằm áp đặt hạn chế đối với một trong những tuyến vận tải biển quan trọng nhất thế giới.

Ông Trump tuyên bố rằng Washington sẽ ngăn chặn bất kỳ nỗ lực nào của Iran nhằm áp đặt phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, qua đó thể hiện lập trường cứng rắn hơn trước các cuộc đàm phán trực tiếp với Tehran tại Islamabad.

Nhà lãnh đạo Mỹ nói: “Bây giờ chúng ta sẽ mở lại Vịnh, có hoặc không có họ… và nếu không được, chúng ta sẽ có thể kết thúc việc này bằng cách này hay cách khác. Mọi thứ đang diễn ra tốt đẹp”.

Ông nhấn mạnh Mỹ “sẽ không cho phép” Iran thu phí đối với các tàu đi qua tuyến đường thủy này, đồng thời cho biết quyền tiếp cận sẽ được khôi phục “một cách tự động”.

Tổng thống Trump cũng đề cập khả năng nhận được sự ủng hộ quốc tế, cho biết “các quốc gia khác” sẵn sàng hỗ trợ, dù không nêu cụ thể.

Hạt nhân là trọng tâm lập trường của Mỹ

Trong một diễn biến liên quan, theo Al Jazeera, các cuộc đàm phán tại Islamabad (Pakistan) diễn ra sau lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần do Pakistan làm trung gian, với sự hỗ trợ của Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Quốc, Saudi Arabia và Ai Cập, sau nhiều tuần xung đột tại Trung Đông bắt nguồn từ các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào Iran từ ngày 28/2.

Trong khuôn khổ thỏa thuận, hai bên cam kết sẽ gặp nhau tại Islamabad để thúc đẩy một nền hòa bình lâu dài.

Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu phái đoàn Mỹ tại Islamabad, cùng với các quan chức cấp cao như các Đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, trong bối cảnh các cuộc đàm phán nhằm biến lệnh ngừng bắn mong manh thành một thỏa thuận rộng lớn hơn.

Iran đã cử một phái đoàn cấp cao do Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu, cùng với Ngoại trưởng Abbas Araghchi và các quan chức hàng đầu phụ trách các lĩnh vực quân sự, kinh tế và chính trị.

Trong các phát biểu của mình, Tổng thống Trump thể hiện rõ quan điểm rằng chương trình hạt nhân của Iran vẫn là vấn đề then chốt trong đàm phán, coi đây là tiêu chuẩn cốt lõi cho bất kỳ thỏa thuận nào.

Về phía Iran, Tehran được cho là sẽ chỉ tham gia nếu các điều kiện tiên quyết của họ được đáp ứng. Các tuyên bố trước đó từ ông Ghalibaf nhấn mạnh những yêu cầu như lệnh ngừng bắn tại Liban và việc giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Iran trước khi các cuộc đàm phán chính thức bắt đầu.

Mỹ và Iran đã nhất trí mở lại eo biển Hormuz trong khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần đạt được hôm 8/4, nhưng hoạt động vận chuyển dầu qua tuyến hàng hải quan trọng này vẫn gần như bị đình trệ do thiếu sự hướng dẫn rõ ràng từ Tehran.

Dữ liệu theo dõi hàng hải thu thập hôm 9/4 cho biết chỉ có 10 tàu đi qua eo biển Hormuz, kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ở Trung Đông.

Theo thỏa thuận, Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn, nhưng tàu thuyền đi qua sẽ chịu sự giám sát của lực lượng vũ trang Iran và phải tuân thủ một số “biện pháp kỹ thuật”. Tehran cho biết sẽ hạn chế số lượng tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz xuống khoảng 10 tàu mỗi ngày.

Các bên trung gian và môi giới hàng hải cũng cho biết Iran yêu cầu tàu hàng phải thỏa thuận trước về phí quá cảnh, sau đó thanh toán bằng tiền điện tử hoặc đồng nhân dân tệ. Mức phí phụ thuộc vào kích thước tàu, bao gồm phí quá cảnh cơ bản, hộ tống an ninh và xử lý hành chính.