Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật: Nhiệm vụ đặc biệt quan trọng

Đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị

Báo cáo về tình hình triển khai tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, công tác tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đã đạt nhiều kết quả bước đầu như: Ban hành tương đối đầy đủ các văn bản chỉ đạo, điều hành và hướng dẫn thực hiện; tổ chức các hội nghị tập huấn trên phạm vi toàn quốc, bảo đảm thống nhất nhận thức và cách làm…

Trong đó, Bộ Tư pháp đã chính thức vận hành Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật phiên bản mới để làm nguồn cung cấp dữ liệu quan trọng cho hoạt động tổng rà soát, đồng thời đã xây dựng hệ thống thông tin báo cáo trực tuyến, các mẫu báo cáo cũng như các hỗ trợ trực tuyến phục vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Bên cạnh đó, Bộ Ngoại giao đã công khai Danh mục các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; Bộ Tư pháp đã hoàn thành việc xây dựng và vận hành chuyên mục "Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật" tại Cổng Pháp luật Quốc gia, là kênh cung cấp thông tin chính thức của việc thực hiện tổng rà soát.

Trong thời gian tới, các bộ, ngành và địa phương sẽ tiếp tục được đôn đốc đẩy nhanh tiến độ, đồng thời tăng cường lấy ý kiến người dân, doanh nghiệp và cán bộ thực thi pháp luật để kịp thời phát hiện các bất cập, vướng mắc trong hệ thống pháp luật hiện hành.

Tại phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định bày tỏ thống nhất cao với báo cáo của cơ quan thường trực; đánh giá cao sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan trong triển khai nhiệm vụ thời gian qua.

Về nhiệm vụ thời gian tới, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục đôn đốc các cơ quan chưa ban hành kế hoạch triển khai; đồng thời lưu ý việc giao nhiệm vụ phải cụ thể, có đầu mối rõ ràng, xác định rõ người chịu trách nhiệm, tránh giao chung chung dẫn đến khó kiểm tra, đôn đốc.

Đặc biệt, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, quá trình rà soát phải bám sát tư tưởng chỉ đạo, kiên trì thực hiện chủ trương đổi mới tư duy xây dựng pháp luật. Luật phải quy định đúng những vấn đề thuộc thẩm quyền của Quốc hội, nhất là các chính sách lớn, nguyên tắc cơ bản, những vấn đề liên quan đến quyền con người, quyền công dân; không luật hóa những nội dung thuộc thẩm quyền của văn bản dưới luật, không để luật ôm đồm công việc của Chính phủ.

Phát biểu tại phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Tiến Châu nhấn mạnh, đợt tổng rà soát lần này là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, được triển khai theo kết luận của Bộ Chính trị và nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, không phải là nhiệm vụ riêng của ngành tư pháp.

Theo Phó Thủ tướng, qua báo cáo bước đầu của cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, nhiều địa phương đã hoàn thành các công việc mang tính tổ chức như xây dựng kế hoạch, thành lập tổ công tác. Tuy nhiên, vẫn còn một số bộ, ngành chậm triển khai, cho thấy sự quan tâm chưa tương xứng và chưa nhận thức đầy đủ về vai trò, ý nghĩa của đợt tổng rà soát lần này.

Phó Thủ tướng yêu cầu phải làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu. Theo đó, Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về chất lượng, tiến độ, kết quả rà soát.

Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thành việc ban hành kế hoạch tổng rà soát và thành lập tổ công tác. Kế hoạch phải xác định rõ phạm vi rà soát, đầu mối chịu trách nhiệm, thời hạn từng nhiệm vụ, sản phẩm đầu ra và cơ chế kiểm tra nội bộ.

Bước chuẩn bị chiến lược cho phát triển đất nước

Phát biểu kết luận phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Trưởng Ban Chỉ đạo ghi nhận và đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương trong việc triển khai tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm phạm luật.

Đây là công việc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là cuộc tổng rà soát có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, nhằm thực hiện Kết luận của Bộ Chính trị và chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ Nhất, phục vụ việc hoàn thiện căn cơ, đồng bộ cấu trúc hệ thống pháp luật.

Theo Chủ tịch Quốc hội, thời gian qua, các cơ quan đã triển khai khối lượng công việc rất lớn trong thời gian ngắn; ban hành tương đối đầy đủ các văn bản chỉ đạo, điều hành, hướng dẫn thực hiện; tổ chức hội nghị tập huấn trên phạm vi toàn quốc, góp phần thống nhất nhận thức và cách làm.

Bên cạnh đó, bước đầu đã hình thành hệ thống dữ liệu nền tảng công nghệ phục vụ công tác rà soát, trong đó có cơ sở dữ liệu pháp luật với hàng trăm nghìn văn bản, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tra cứu, đối chiếu, đánh giá chính xác.

Chủ tịch Quốc hội cũng đánh giá cao việc đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền, tạo sự quan tâm trong toàn hệ thống. Công tác rà soát văn bản đã được triển khai đúng hướng, thực chất hơn và từng bước đi vào chiều sâu.

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội thẳng thắn chỉ rõ một số nhiệm vụ còn chậm tiến độ, việc triển khai ở một số cơ quan, địa phương chưa đồng bộ. Đáng chú ý là nguy cơ rà soát mang tính hình thức, chỉ dừng lại ở danh mục văn bản mà chưa đi vào bản chất vấn đề.

“Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật lần này không phải là một nhiệm vụ hành chính thông thường mà là một cuộc “tổng kiểm kê thể chế”, một bước chuẩn bị chiến lược cho phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Nếu làm không nghiêm túc, thì không chỉ lãng phí nguồn lực, mà còn bỏ lỡ cơ hội cải cách thể chế, bỏ lỡ cơ hội chấn chỉnh những điểm nghẽn thể chế, vốn đang là nút thắt của nút thắt trong phát triển” - Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Về quan điểm chỉ đạo xuyên suốt, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu việc rà soát phải gắn với yêu cầu phát triển, tập trung làm rõ những quy định đang cản trở phát triển, chồng chéo, mâu thuẫn hoặc không còn phù hợp. Đồng thời, quá trình rà soát phải bảo đảm “đúng, trúng, thực chất”, tránh tình trạng báo cáo hình thức, kết quả chung chung.

Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh, cần lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, tăng cường lắng nghe thực tiễn, lấy ý kiến rộng rãi, đặc biệt từ các đối tượng chịu tác động trực tiếp, coi đây là thước đo khách quan nhất để đánh giá chất lượng pháp luật.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan không chỉ tổ chức hội thảo, tọa đàm, mà cần trực tiếp gặp gỡ người dân, doanh nghiệp để lắng nghe những khó khăn, vướng mắc trong thực thi pháp luật. Mục tiêu cuối cùng của việc hoàn thiện pháp luật là phục vụ người dân, doanh nghiệp, nâng cao chất lượng đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân.