Sáng 28/3, tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai tổ chức Hội nghị Xúc tiến đầu tư năm 2026 với chủ đề “Gia Lai - Chuyển đổi mô hình tăng trưởng trong kỷ nguyên số”. Tại hội nghị, Tiến sĩ (TS) Trần Du Lịch, thành viên hội đồng tư vấn tài chính tiền tệ quốc gia, đã có những phân tích sâu sắc, gợi mở giá trị cho định hướng phát triển của tỉnh Gia Lai trong giai đoạn tới.
Không đổi mô hình, khó có tăng trưởng 2 con số
Trong bối cảnh dư địa tăng trưởng theo mô hình cũ dần cạn kiệt, TS. Trần Du Lịch cho rằng, Gia Lai đang đứng trước “cơ hội cuối cùng” để vượt bẫy thu nhập trung bình. Muốn đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, địa phương không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chuyển đổi mạnh mẽ mô hình phát triển, lấy năng suất, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm nền tảng.
Tiến sĩ Trần Du Lịch, thành viên hội đồng tư vấn tài chính tiền tệ quốc gia gợi mở định hướng phát triển của tỉnh Gia Lai trong giai đoạn tới.
Theo TS Trần Du Lịch, giai đoạn 2016-2025, Gia Lai (sau sáp nhập) duy trì mức tăng trưởng GRDP bình quân khoảng 7,2%/năm, cao hơn mức trung bình cả nước. Tuy nhiên, đây vẫn là mức tăng trưởng dựa chủ yếu vào vốn và lao động giá rẻ. “Không thể có bước nhảy vọt lên 10-10,5%/năm nếu vẫn đi theo mô hình cũ”, ông nhấn mạnh.
Trong khi đó, “cửa sổ dân số vàng” chỉ còn khoảng 10 - 15 năm, đồng nghĩa với việc Gia Lai chỉ còn một khoảng thời gian hữu hạn để tăng tốc, trước khi bước vào giai đoạn già hóa dân số. Nếu không tận dụng được giai đoạn này, nguy cơ “chưa giàu đã già” là hiện hữu.
Chính vì vậy, yêu cầu cấp thiết đặt ra là chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ dựa vào vốn sang dựa vào tri thức, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
TS. Trần Du Lịch đánh giá, Gia Lai có nhiều lợi thế vượt trội để thực hiện chuyển đổi, từ không gian phát triển rộng lớn, hệ sinh thái đa dạng “rừng - biển - cao nguyên”, đến hệ thống logistics kết nối cửa khẩu, cảng biển.
Hội nghị Xúc tiến đầu tư tỉnh Gia Lai năm 2026 có sự tham dự của nhiều doanh nghiệp tầm cỡ.
Từ đó, tỉnh có thể hình thành 5 trụ cột tăng trưởng gồm: công nghiệp chế biến - chế tạo; du lịch; dịch vụ cảng - logistics; nông nghiệp công nghệ cao và phát triển đô thị, bất động sản. Tuy nhiên, để các trụ cột này phát huy hiệu quả, mô hình tăng trưởng mới phải dựa trên 3 nền tảng cốt lõi.
Thứ nhất, tăng trưởng dựa vào năng suất và công nghệ, với trọng tâm là chuyển đổi số toàn diện, đặc biệt trong nông nghiệp theo hướng “nông nghiệp chính xác”.
Thứ hai, chuyển từ xuất khẩu nguyên liệu thô sang tham gia sâu vào chuỗi giá trị, thông qua phát triển công nghiệp chế biến sâu và xây dựng thương hiệu nông sản.
Thứ ba, phát triển kinh tế xanh và bền vững, tận dụng lợi thế về rừng, năng lượng tái tạo và cảnh quan sinh thái để phát triển du lịch sinh thái và thích ứng biến đổi khí hậu.
“Chìa khóa” để tận dụng cơ hội 15 năm
Theo TS. Trần Du Lịch, để hiện thực hóa kịch bản tăng trưởng hai con số và vượt bẫy thu nhập trung bình vào khoảng năm 2040, Gia Lai cần tập trung vào 4 định hướng lớn.
Trước hết, xây dựng nền công vụ kiến tạo phát triển, tiến tới số hóa 100% dịch vụ hành chính công, tạo môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi.
Thứ hai, tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, với trọng tâm là nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến sâu và kinh tế dịch vụ.
Thứ ba, đầu tư mạnh vào hạ tầng chiến lược và kết nối vùng, đặc biệt là giao thông, logistics và hạ tầng số, nhằm mở rộng thị trường và giảm chi phí cho doanh nghiệp.
Cuối cùng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, coi đây là yếu tố quyết định cho quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng.
"Thoát khỏi bẩy thu nhập trung bình là khát vọng và cơ hội là cuối cùng trong 15 năm, trước khi bước vào thời kỳ dân số già. Gia Lai hoàn toàn có thể đạt được khát vọng này vào năm 2040 nếu duy trì được tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 10%/năm trong vòng 15 năm tới", TS. Trần Du Lịch nhấn mạnh.
Năm 2025, tốc độ tăng trưởng GRDP của Gia Lai tăng 7,2% (xếp thứ 28/34 địa phương cả nước và thứ 3/6 địa phương vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên). Quy mô nền kinh tế đạt khoảng 271.000 tỷ đồng (xếp thứ 18/34 địa phương cả nước và thứ 3/6 trong khu vực). Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực: Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm 28,84%, công nghiệp và xây dựng chiếm 28,62%, dịch vụ chiếm 38,6%, thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm chiếm 3,93%. Thu ngân sách năm 2025 đạt trên 28.500 tỷ đồng, vượt trên 20% dự toán Trung ương giao và tăng trên 24% so với cùng kỳ năm trước.




