Thủy điện Việt Nam: Quá khứ - Hiện tại và Tương lai - Kỳ 1: Vai trò và sứ mệnh

Trong sự phát triển kinh tế đất nước sau hơn 30 năm đổi mới, thủy điện đóng vai trò vô cùng to lớn. Những công trình như: Thủy điện Hòa Bình (1994), Sơn La (2012), Lai Châu (2016) như những khúc tráng ca trong bản hùng ca trị thủy sông Đà, không chỉ là niềm tự hào của ngành điện mà của cả đất nước trong quá trình hội nhập.
Thủy điện Việt Nam: Quá khứ - Hiện tại và Tương lai - Kỳ 1: Vai trò và sứ mệnh
Thủy điện hiện vẫn là một trong ba nguồn năng lượng chính đáp ứng nhu cầu điện quốc gia

Từ sự khởi đầu

Nếu loại bỏ những thủy điện siêu nhỏ của người Pháp xây dựng thời kỳ trước khi đất nước giành độc lập thì Bàn Thạch chính là thủy điện đầu tiên của Việt Nam được xây dựng năm 1957 và đưa vào hoạt động năm 1961 với sự giúp đỡ của Liên Xô. Nhưng 5 năm sau đó, Bàn Thạch đã ngừng hoạt động bởi bom đạn của máy bay Mỹ.

Dù chỉ tồn tại ngắn ngủi nhưng thủy điện Bàn Thạch đã đóng góp quan trọng trong việc cung cấp điện cho phát triển công nghiệp và nông nghiệp của tỉnh Thanh Hóa. Không những thế, đây còn là nơi đào tạo kiến thức thủy điện cho những kỹ sư Việt Nam. Theo Bộ trưởng Bộ Thủy lợi và Điện lực Dương Quốc Chính, nguồn năng lượng từ thủy điện Bàn Thạch đã đến được các xí nghiệp gang thép và xay xát lúa trên địa bàn. Cũng nhờ nguồn nước từ thủy điện này, 20.000 ha đất lúa đã cho thu hoạch 2 vụ lúa một năm.

Thực hiện nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III là xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh giải phóng miềnNamthống nhất đất nước, năm 1964, với sự giúp đỡ của Liên Xô, công trình thủy điện Thác Bà (108 MW) đã được xây dựng ở Yên Bái. Khi đi vào hoạt động sau năm 1971, nhà máy đã cung cấp sản lượng điện khoảng 400 triệu kWh/năm, đồng thời góp phần giảm cắt lũ, cung cấp nước cho sản xuất nông, lâm nghiệp cũng như sinh hoạt của nhân dân vùng hạ lưu sông Chảy, đồng bằng Trung du Bắc bộ. Cùng với các nhà máy nhiệt điện khác, sản lượng điện phát ra của thủy điện Thác Bà trong thời kỳ chiến tranh và sau khi hoà bình lập lại chiếm 70% sản lượng điện của hệ thống điện miền Bắc, góp phần quan trọng vào công cuộc phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng CNXH của miền Bắc, đấu tranh thống nhất nước nhà.

Sau ngày đất nước hoàn toàn giải phóng cho đến nay, lần lượt các nhà máy thủy điện lớn và nhỏ ở vùng Tây Bắc, miền Trung – Tây Nguyên, Nam Trung bộ như Hòa Bình, Tuyên Quang, Sơn La, Lai Châu, Huội Quảng, Bản Chát, Đa Nhim, Trị An, Yaly, sông Tranh lần lượt ra đời với khoảng trên dưới 40% sản lượng điện hàng năm, đã góp phần giữ an ninh năng lượng, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân. Đặc biệt, các nhà máy thủy điện đã giúp chúng ta vượt qua giai đoạn cực kỳ khó khăn về kinh tế trong các thập niên 80 - 90 của thế kỷ 20.

Thống kê của Bộ Công Thương cho thấy, hiện trên cả nước có 306 dự án thủy điện với tổng công suất lắp máy 15.474 MW đang vận hành phát điện; 193 dự án (5.662 MW) đang thi công xây dựng; 245 dự án 3.006 MW đang nghiên cứu đầu tư.

Theo Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011 - 2020 có xét đến năm 2030 (gọi tắt là Quy hoạch điện VII điều chỉnh) thì đến năm 2020, tổng công suất các nguồn thủy điện (bao gồm cả thủy điện vừa và nhỏ, thủy điện tích năng) đạt khoảng 21.600 MW; khoảng 24.600 MW vào năm 2025 và 27.800 MW vào năm 2030. Điện năng sản xuất từ nguồn thủy điện chiếm tỷ trọng tương ứng là 29,5% - 20,5% và 15,5%.

Trong quá trình hình thành và phát triển gần 60 năm qua, các thủy điện ở Việt Nam đã làm tốt vai trò, sứ mệnh của mình và là nhân tố thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Có thể nói, đến thời điểm hiện tại và cả tương lai gần, thủy điện vẫn là một trong ba nguồn năng lượng chính đáp ứng nhu cầu điện quốc gia.

Đến những đóng góp to lớn

Theo Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Phạm Hồng Giang - nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn - trên thế giới, không nơi nào có nguồn thủy năng mà con người không tận dụng vì đây là nguồn năng lượng sạch, có khả năng tái tạo và được ưu tiên phát triển, đặc biệt trong bối cảnh sản lượng điện từ than, dầu mỏ… đang dần cạn kiệt. Thủy điện chiếm khoảng 15-20% tổng sản lượng điện của thế giới và chiếm tới 95% tổng sản lượng năng lượng tái tạo.

Ở các tỉnh thuộc Tây Bắc, miền Trung - Tây Nguyên, sản xuất điện đóng góp trên 30-40% giá trị sản xuất công nghiệp của tỉnh và mang lại nguồn thu cho ngân sách địa phương hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm. Đơn cử như thủy điện Hòa Bìnhđã nộp ngân sách đạt 900 - 1.200 tỷ đồng/năm, xấp xỉ 50% tổng thu ngân sách của tỉnh Hòa Bình; thủy điện Sơn La đóng góp cho ngân sách địa phương trên 1.000 tỷ đồng; thủy điện Lai Châu, chỉ tính riêng năm 2016, đã đóng góp đạt 474,352 tỷ đồng, nộp quỹ dịch vụ môi trường rừng 184,75 tỷ đồng. Tương tự, các thủy điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) ở khu vực miền Trung cũng đóng góp hàng trăm tỷ đồng đến gần 1.000 tỷ cho ngân sách địa phương.

Báo cáo của EVN cũng cho biết, chỉ riêng 3 hồ thủy điện Hòa Bình, Tuyên Quang và Thác Bà đã cấp hàng tỷ m3 nước phục vụ tưới cho hơn 600.000 ha đất nông nghiệp của đồng bằng Bắc bộ và Trung du miền núi phía Bắc. Các hồ thủy điện của EVN khu vực miền Trung – Tây Nguyên như Đa Nhim, Ialy, sông Tranh, sông Bung, Đồng Nai ... cũng điều tiết hàng tỷ m3 nước cho sản xuất lúa, hoa màu, cây công nghiệp cà phê, cacao..., gần đây là việc chống hạn, đẩy mặn cho khu vực hạ lưu.

Một lợi ích khác mà thủy điện mang lại là bảo vệ môi trường, giảm phát thải. Lượng khí nhà kính mà thủy điện thải ra nhỏ hơn 10 lần so với các nhà máy tua- bin khí chu trình hỗn hợp và nhỏ hơn 25 lần so với các nhà máy nhiệt điện than. Nếu tiềm năng thủy năng thực tế còn lại được sử dụng thay cho các nhà máy nhiệt điện đốt nhiên liệu hoá thạch thì hằng năm có thể tránh được 7 tỷ tấn khí thải.

Kỳ 2: Nhìn thẳng vào sự thật

Đình Dũng
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Lai Châu

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Doanh nghiệp Việt ngày tiếp cận gần hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Doanh nghiệp Việt ngày tiếp cận gần hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Cùng với sự dịch chuyển của tập đoàn đa quốc gia về Việt Nam, các doanh nghiệp Việt cũng ngày càng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Bộ Công Thương đề xuất 3 giải pháp đối với mỏ sắt Quý Xa

Bộ Công Thương đề xuất 3 giải pháp đối với mỏ sắt Quý Xa

Tại Văn bản số 5695/BCT-CN gửi Bộ Tài nguyên và Môi trường về quản lý và sử dụng đối với quặng sắt tại mỏ sắt Quý Xa, Bộ Công Thương đề xuất 3 giải pháp.
Nhiều công nghệ, giải pháp tiết kiệm năng lượng được thảo luận tại Hội thảo Kỹ thuật ngành Giấy

Nhiều công nghệ, giải pháp tiết kiệm năng lượng được thảo luận tại Hội thảo Kỹ thuật ngành Giấy

Sáng 22/9/2022, tại Thanh Hoá, đã diễn ra Hội thảo Kỹ thuật ngành Công nghiệp Giấy Việt - sự kiện nằm trong chuỗi chuỗi hoạt động Việt Nam Paper Day 2022.
Hội nghị Ngành Công Thương 28 tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc: Tập trung phát triển chuỗi cung ứng sản phẩm

Hội nghị Ngành Công Thương 28 tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc: Tập trung phát triển chuỗi cung ứng sản phẩm

Hội nghị Ngành Công Thương 28 tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc lần thứ XVIII năm 2022 lắng nghe nhiều ý kiến tập trung phát triển chuỗi cung ứng sản phẩm.
Hội thảo khoa học Dự án mỏ sắt Thạch Khê Hà Tĩnh - Tiếp tục hay dừng khai thác?

Hội thảo khoa học Dự án mỏ sắt Thạch Khê Hà Tĩnh - Tiếp tục hay dừng khai thác?

Hội thảo khoa học “Dự án mỏ sắt Thạch Khê Hà Tĩnh: Tiếp tục hay dừng khai thác” được Hội Kinh tế môi trường Việt Nam tổ chức vào ngày 23/9 tại Hà Nội.

Tin cùng chuyên mục

Công nghiệp sản xuất chíp điện tử - cơ hội nào cho Việt Nam?

Công nghiệp sản xuất chíp điện tử - cơ hội nào cho Việt Nam?

Việt Nam đang là điểm đến của nhiều tập đoàn chip hàng đầu thế giới. Trong tương lai, ngành công nghiệp sản xuất chíp của Việt Nam sẽ có tốc độ tăng trưởng cao.
TP. Hồ Chí Minh cần bố trí quỹ đất, nguồn lực cho công nghiệp công nghệ cao

TP. Hồ Chí Minh cần bố trí quỹ đất, nguồn lực cho công nghiệp công nghệ cao

Để phát triển công nghiệp công nghệ cao, TP. Hồ Chí Minh cần bố trí quỹ đất, chuyển đổi các khu công nghiệp cũ thành khu công nghiệp công nghệ cao.
Khai mạc Hội chợ triển lãm hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu khu vực phía Bắc với hơn 400 gian hàng

Khai mạc Hội chợ triển lãm hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu khu vực phía Bắc với hơn 400 gian hàng

Bộ Công Thương phối hợp với UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức Hội chợ triển lãm hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu năm 2022, với sự tham gia của 28 tỉnh, thành.
Hội nghị Khuyến công các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc: Nhiều khuyến nghị sát thực

Hội nghị Khuyến công các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc: Nhiều khuyến nghị sát thực

Tại Hội nghị khuyến công các tỉnh, thành phố khu vực phía bắc, đã có nhiều ý kiến tham luận của các đại biểu tham dự, đại diện cho Sở Công Thương các tỉnh.
Bộ Năng lượng, Thương mại và Chiến lược công nghiệp Anh cung cấp bộ tài liệu hướng dẫn dán nhãn UKCA

Bộ Năng lượng, Thương mại và Chiến lược công nghiệp Anh cung cấp bộ tài liệu hướng dẫn dán nhãn UKCA

Bộ tài liệu hướng dẫn dán nhãn UKCA vừa được cung cấp để hỗ trợ các doanh nghiệp kịp thời chuyển đổi, áp dụng UKCA thay cho CE trước thời hạn 1/1/2023.
Hội nghị Khuyến công các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc

Hội nghị Khuyến công các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc

Chiều 22/9, Bộ Công Thương phối hợp với UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức Hội nghị khuyến công các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc lần thứ XVI, năm 2022.
Khai mạc VTG 2022 - Tạo cầu nối thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp dệt may

Khai mạc VTG 2022 - Tạo cầu nối thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp dệt may

Ngày 21/9, Triển lãm quốc tế lần thứ 20 về máy móc thiết bị công nghiệp ngành dệt và may đã khai mạc - hứa hẹn tạo cầu nối thúc đẩy sự phát triển cho ngành này.
Những kiến nghị, đề xuất về phát triển công nghiệp hỗ trợ, chuỗi cung ứng

Những kiến nghị, đề xuất về phát triển công nghiệp hỗ trợ, chuỗi cung ứng

Các doanh nghiệp FDI mong muốn Chính phủ Việt Nam có chính sách phù hợp, để cùng doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng, phát triển công nghiệp hỗ trợ.
Thanh Hóa: Sản xuất công nghiệp 9 tháng tăng 12,2%, động lực bứt phá những tháng cuối năm

Thanh Hóa: Sản xuất công nghiệp 9 tháng tăng 12,2%, động lực bứt phá những tháng cuối năm

Sản xuất công nghiệp 9 tháng tỉnh Thanh Hóa tăng 12,2% so với cùng kỳ và bằng 78,6% kế hoạch năm 2022. Đây là động lực để tỉnh Thanh Hóa bứt phá tháng cuối năm.
Phương pháp xác định nội địa hóa ô tô đã cũ, thiếu động lực để ngành công nghiệp hỗ trợ phát triển

Phương pháp xác định nội địa hóa ô tô đã cũ, thiếu động lực để ngành công nghiệp hỗ trợ phát triển

Mới đây, Bộ Tài chính đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ lùi thời hạn có hiệu lực của Thông tư 11 liên quan đến phương pháp xác định tỷ lệ nội địa hóa với ô tô.
Tập đoàn Geleximco đầu tư nhà máy lắp ráp ô tô tiêu chuẩn Châu Âu tại Thái Bình

Tập đoàn Geleximco đầu tư nhà máy lắp ráp ô tô tiêu chuẩn Châu Âu tại Thái Bình

Tập đoàn Geleximco vừa ký thỏa thuận đầu tư xây dựng Nhà máy sản xuất lắp ráp ô tô Geleximco tại Khu công nghiệp Tiền Hải với tổng số vốn gần 19.000 tỷ đồng.
Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng KCN Bình Đông, tỉnh Tiền Giang

Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng KCN Bình Đông, tỉnh Tiền Giang

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành ký Quyết định 1086/QĐ-TTg chủ trương đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng KCN Bình Đông, tỉnh Tiền Giang.
Làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm sự cố sập công trình tại Bình Định

Làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm sự cố sập công trình tại Bình Định

Thủ tướng Chính phủ vừa có Công điện số 818/CĐ-TTg ngày 16/9 về việc khắc phục hậu quả sự cố sập công trình xảy ra tại khu công nghiệp Nhơn Hòa, thị xã An Nhơn.
FDI công nghệ cao thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Việt Nam

FDI công nghệ cao thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Việt Nam

Việc thu hút nguồn đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực công nghệ cao sẽ thúc đẩy đáng kể tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong những năm tới.
Ký kết hợp tác đầu tư, phát triển công nghiệp hỗ trợ Hà Nội

Ký kết hợp tác đầu tư, phát triển công nghiệp hỗ trợ Hà Nội

Ngày 16/9, diễn ra lễ ký Hợp đồng thuê đất giữa Công ty TNHH Thương mại sản xuất và phát triển công nghệ THT và Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển N&G.
Chuyển dịch chuỗi cung ứng - cơ hội nào cho doanh nghiệp Việt Nam?

Chuyển dịch chuỗi cung ứng - cơ hội nào cho doanh nghiệp Việt Nam?

Việt Nam điểm đến của sự chuyển dịch chuỗi cung ứng các tập đoàn lớn trên thế giới, đây chính là cơ hội để doanh nghiệp Việt gia nhập chuỗi cung ứng toàn cầu.
Quảng Trị: Nâng chất cho hoạt động khuyến công

Quảng Trị: Nâng chất cho hoạt động khuyến công

Trước những khó khăn trong triển khai công tác khuyến công, nhất là vấn đề về nguồn vốn, Sở Công Thương Quảng Trị xây dựng và triển khai nhiều giải pháp.
Cục Công Thương địa phương: Triển khai hiệu quả các đề án

Cục Công Thương địa phương: Triển khai hiệu quả các đề án

Từ đầu năm tới nay, công tác khuyến công gặp nhiều khó khăn, Cục Công Thương địa phương-Bộ Công Thương đã phối hợp cùng địa phương tháo gỡ, triển khai các đề án
Phát triển khu công nghiệp sinh thái tại Việt Nam: Chính sách và giải pháp

Phát triển khu công nghiệp sinh thái tại Việt Nam: Chính sách và giải pháp

Việc phát triển khu công nghiệp sinh thái sẽ huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân cho các giải pháp công nghiệp xanh, đảm bảo an ninh năng lượng.
Sắp diễn ra Hội thảo "Giao lưu doanh nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc"

Sắp diễn ra Hội thảo "Giao lưu doanh nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc"

Dự kiến ngày 6/10/2022, Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) sẽ phối hợp với VITASK tổ chức hội thảo "Giao lưu doanh nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc".
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động