Thị trường điện cạnh tranh được gì sau 10 năm vận hành?

Sau 10 năm vận hành thị trường điện cạnh tranh Việt Nam đã từng bước xoá bỏ độc quyền, nâng cao tính công bằng, minh bạch với sự tham gia của nhiều thành phần.

Thị trường điện cạnh tranh bao gồm thị trường phát điện cạnh tranh (VCGM) từ 2012 - 2019 và thị trường bán buôn cạnh tranh (VWEM) được vận hành từ 2019 đến nay, đã từng bước nâng cao tính công bằng, minh bạch, góp phần giúp doanh nghiệp hoạt động hiệu quả và chủ động hơn. Đặc biệt, thị trường điện đang từng bước phát triển theo cả chất và lượng với sự tham gia của nhiều loại hình doanh nghiệp và nguồn năng lượng.

Phát triển cả lượng và chất

Thực hiện lộ trình phát triển thị trường điện đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, thị trường phát điện cạnh tranh chính thức được vận hành từ 1/7/2012; thị trường bán buôn điện cạnh tranh vận hành từ 01/01/2019.

Theo đó, thời điểm bắt đầu vận hành chính thực VCGM, lúc đó mới có 31 nhà máy điện trực tiếp tham gia chào giá trên thị trường điện, với tổng công suất 9.212MW. Đến nay, số lượng nhà máy tham gia trực tiếp tăng xấp xỉ 3,5 lần lên 108 nhà máy, với tổng công suất đặt tăng khoảng 3,35 lần tương đương với 30.940MW, tăng bình quân 13,12%/năm lượng công suất các nhà máy trực tiếp tham gia chào giá trên thị trường điện.

Đặc biệt, thị trường đã giúp từng bước xóa bỏ danh “độc quyền” vốn có của ngành điện khi mà các nguồn điện trực tiếp tham gia chào giá trên thị trường rất đa dạng về loại hình doanh nghiệp, từ các nhà máy do tư nhân đầu tư đến các nhà máy theo hình thức vốn góp, cổ phần, liên doanh. Đến tháng 6/2022, số lượng doanh nghiệp tư nhân tham gia chào giá trực tiếp trên thị trường điện là 53 nhà máy điện, chiếm 50% tổng số các đơn vị tham gia thị trường. Điều này khẳng định sự đa dạng, minh bạch và công bằng đối với các loại hình doanh nghiệp mà thị trường điện cạnh tranh mang lại.

Ông Nguyễn Quốc Trung- Phó Giám đốc Trung tâm Điều độ Hệ thống điện Quốc gia (EVNNLDC) cho biết: Thông qua thị trường, các nhà máy đã hoạt động hiệu quả hơn, sản lượng giao dịch trên thị trường ngày càng lớn và đội ngũ tham gia thị trường điện ngày càng chuyên nghiệp. Việc vận hành thị trường điện đã nâng cao tính minh bạch trong công tác huy động các nhà máy điện; tạo môi trường cạnh tranh, tăng cường tính chủ động của các đơn vị tham gia thị trường trong công tác vận hành. Đồng thời, thực hiện theo đúng tinh thần Nghị quyết số 55-NQ/TW của Bộ Chính trị về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

“Thị trường điện của Việt Nam được thiết kế và xây dựng phần thị trường giao ngay (spot market) theo đúng các hình mẫu chuẩn trên thế giới, do vậy lợi ích lớn nhất là mang đến sự minh bạch và chủ động cho các bên tham gia” ông Trung chia sẻ.

Đặc biệt, ngoài việc tăng trưởng ở phía các đơn vị phát điện, việc tham gia thị trường điện của 5 tổng công ty điện lực cũng thay đổi từng bước trong khâu mua buôn điện.

Thị trường điện cạnh tranh được gì sau 10 năm vận hành?
Thị trường điện Việt Nam đã từng bước công bằng, minh bạch

Hiệu quả và minh bạch

Với sự chỉ đạo, điều hành của Bộ Công Thương, sau 10 năm vận hành, thị trường điện đã góp phần tăng cường minh bạch trong công tác vận hành hệ thống điện thông qua cơ chế chào giá. Trước đây, việc huy động tổ máy hoàn toàn do cấp điều độ điều khiển quyết định dựa theo sự tối ưu toàn hệ thống, nhưng hiện nay, các nhà máy điện đã chủ động trong việc đưa ra quyết định kế hoạch vận hành ngày tới, chu kỳ tới liên quan đến việc lên, xuống, hòa lưới tổ máy và thay đổi công suất thông qua chào giá theo quy định.

Cụ thể, khi thị trường bắt đầu vận hành chu kỳ giao dịch là 60 phút, đến nay đã rút ngắn xuống 30 phút. Đây là một bước ngoặt lớn trong vận hành hệ thống điện và thị trường điện của Việt Nam, góp phần quan trọng đáp ứng các yêu cầu vận hành hệ thống điện đang phát triển lớn mạnh cả về chất và lượng, với sự đa dạng loại hình phát điện, đặc biệt là sự phát triển mạnh mẽ của nguồn năng lượng tái tạo; đồng thời đây là bước đột phá trong công tác vận hành thị trường điện, đảm bảo tối ưu hóa chi phí cho toàn xã hội và góp phần đảm bảo an ninh cung cấp điện, tạo tiền đề cho việc phát triển của thị trường bán lẻ điện cạnh tranh trong tương lai.

Việc số lượng bản chào giờ/chu kỳ tới có xu hướng tăng lên do ngày càng có nhiều các nhà máy tham gia thị trường điện; đồng thời các nhà máy cũng ngày càng chủ động cập nhật tình hình thực tế của các tổ máy so với giai đoạn đầu khi mới vận hành thị trường.

Theo số liệu thống kê của EVNNLDC, kể từ khi thị trường điện bắt đầu vận hành, giá trần thị trường điện (SMPcap) mới chỉ ở mức 846.3 đ/kWh. Đến năm 2022, giá trần thị trường đã tăng lên gấp 1.9 lần, ở mức 1602.3 đ/kWh. Nhờ đó, doanh thu thị trường cũng lần lượt tăng tương ứng từ 42 tỷ đồng giao dịch/ngày lên 518 tỷ đồng/ngày.

“Giá trần thị trường điện đã phản ánh cân bằng cung - cầu, tăng trưởng của phụ tải, đồng thời có diễn biến phụ thuộc vào yếu tố mùa và tình hình hệ thống điện”, ông Nguyễn Quốc Trung khẳng định.

Đặc biệt, 10 năm qua, thị trường điện luôn được vận hành liên tục, an toàn theo đúng quy định, không để xảy ra tranh chấp trên thị trường điện, kể cả trong các tình huống hệ thống khó khăn như nhiều lần cắt khí PM3, Nam Côn Sơn, lưới truyền tải bị sự cố hay nghẽn mạch, hệ thống cung cấp khí bị suy giảm, các nguồn năng lượng tái tạo (NLTT) tham gia vào hệ thống điện với quy mô lớn, hay khi ảnh hưởng của đại dịch COVID -19 trong giai đoạn 2020-2021.

Ngoài ra, công tác xây dựng, ban hành các văn bản, quy định cho thị trường cũng ngày càng đáp ứng được yêu cầu của thị trường, với 8 lần sửa đổi thông tư về thị trường và 12 quy trình dưới thông tư của thị trường đã được xây dựng và ban hành.

Có thể nói, sau 10 năm vận hành, thị trường điện đã hình thành hệ thống pháp lý, hạ tầng công nghệ thông tin, nhân lực vận hành thị trường điện. Qua đó, tạo điều kiện cho việc đáp ứng các giai đoạn phát triển cao hơn của thị trường điện.

Bên cạnh những thành công, công tác vận hành thị trường điện vẫn còn rất nhiều khó khăn, thách thức, nhất là trong bối cảnh nguồn năng lượng tái tạo ngày càng tăng cao. Chính vì vậy, thời gian tới, các cơ quan chức năng cần tiếp tục nghiên cứu, xem xét để hoàn thiện các cơ chế, chính sách, nâng cấp hệ thống hạ tầng, công nghệ thông tin… để thị trường điện Việt Nam phát triển hoàn chỉnh ở các các giai đoạn tiếp theo.

Thu Hường
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Thị trường điện

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

TP. Hồ Chí Minh: Phấn đấu tiết kiệm điện ít nhất 2% tổng sản lượng điện tiêu thụ

TP. Hồ Chí Minh: Phấn đấu tiết kiệm điện ít nhất 2% tổng sản lượng điện tiêu thụ

Dự báo năm 2024, nhu cầu điện sẽ tăng cao, để đảm bảo cung cấp điện, ngành điện TP. Hồ Chí Minh phấn đấu tiết kiệm tối thiểu 2% tổng lượng điện thương phẩm.
PC Quảng Ninh: Đẩy mạnh tuyên truyền tiết kiệm điện trước mùa nắng nóng 2024

PC Quảng Ninh: Đẩy mạnh tuyên truyền tiết kiệm điện trước mùa nắng nóng 2024

Tăng cường tiết kiệm điện là giải pháp được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo và đưa ra nhằm đảm bảo an ninh năng lượng trong mùa khô năm 2024.
Bắc Kạn: Ngành Điện lực giảm 0,23% tổn thất điện năng

Bắc Kạn: Ngành Điện lực giảm 0,23% tổn thất điện năng

Năm 2023, tỉ lệ tổn thất điện năng của Điện lực Bắc Kạn là 5,37% giảm 0,23% so với năm 2022, giảm 0,05% so với kế hoạch Tổng Công ty Điện lực miền Bắc giao.
PC Hải Phòng: Đẩy mạnh tuyên truyền sử dụng điện an toàn-hiệu quả dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024

PC Hải Phòng: Đẩy mạnh tuyên truyền sử dụng điện an toàn-hiệu quả dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024

Công ty TNHH MTV Điện lực Hải Phòng đảm bảo cung ứng điện ổn định đồng thời đã cảnh báo hoá đơn tiền điện tăng cao trong dịp tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024
Bộ Công Thương kêu gọi hưởng ứng Chiến dịch Giờ Trái đất năm 2024

Bộ Công Thương kêu gọi hưởng ứng Chiến dịch Giờ Trái đất năm 2024

Sự kiện tắt đèn hướng ứng Chiến dịch Giờ Trái đất năm 2024 sẽ được diễn ra từ 20h30 đến 21h30, thứ Bảy ngày 23/3/2024.

Tin cùng chuyên mục

Sắp diễn ra Triển lãm quốc tế về năng lượng điện và chiếu sáng Việt Nam

Sắp diễn ra Triển lãm quốc tế về năng lượng điện và chiếu sáng Việt Nam

Từ 17 - 20/4/2024, Triển lãm quốc tế về năng lượng điện và chiếu sáng Việt Nam sẽ được tổ chức tại Cung Triển lãm Kiến trúc Quy hoạch Xây dựng Quốc gia.
Chính thức phát động thi đua "5 nhất" 120 ngày đêm về đích Dự án đường dây 500kV mạch 3

Chính thức phát động thi đua "5 nhất" 120 ngày đêm về đích Dự án đường dây 500kV mạch 3

Ngày 27/2, tại Hưng Yên đã diễn ra Lễ phát động phong trào thi đua "5 nhất" - 120 ngày đêm về đích Dự án đường dây 500kV mạch 3 từ Quảng Trạch đến Phố Nối.
Phát động thi đua 120 ngày đêm về đích đường dây 500kV mạch 3

Phát động thi đua 120 ngày đêm về đích đường dây 500kV mạch 3

Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và EVN vừa ban hành kế hoạch phát động thi đua trên công trường Dự án đường dây 500kV mạch 3 từ Quảng Trạch đến Phố Nối.
Đầu tư gần 660 tỷ đồng phát triển lưới điện trên địa bàn Đắk Lắk

Đầu tư gần 660 tỷ đồng phát triển lưới điện trên địa bàn Đắk Lắk

Đoàn công tác của Tổng công ty Điện lực miền Trung đã có buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk về đầu tư các dự án lưới điện trên địa bàn tỉnh.
Nhà máy điện khí LNG đầu tiên tại Việt Nam, vốn đầu tư tỷ USD sắp hoạt động

Nhà máy điện khí LNG đầu tiên tại Việt Nam, vốn đầu tư tỷ USD sắp hoạt động

Nhà máy điện Nhơn Trạch 3 và 4 là dự án điện khí LNG đầu tiên tại Việt Nam với tổng mức đầu tư 1,4 tỉ USD đã hoàn thành nhiều hạng mục quan trọng.
Tập trung hoàn thành vị trí móng đường dây 500kV mạch 3 trong tháng 3/2024

Tập trung hoàn thành vị trí móng đường dây 500kV mạch 3 trong tháng 3/2024

Chủ tịch EVN đề nghị chủ đầu tư, các nhà thầu ưu tiên nguồn lực hoàn thành vị trí móng đường dây 500kV mạch 3 trong tháng 3/2024.
Tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, vướng mắc trong phát triển các dự án điện khí

Tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, vướng mắc trong phát triển các dự án điện khí

Thủ tướng Chính phủ vừa có chỉ thị trong đó yêu cầu EVN, PVN, TKV chủ động đề xuất giải pháp tháo gỡ các điểm nghẽn, vướng mắc trong phát triển dự án điện khí.
EVNNPT đẩy mạnh giải pháp đảm bảo điện mùa khô năm 2024

EVNNPT đẩy mạnh giải pháp đảm bảo điện mùa khô năm 2024

Nhằm đảm bảo hệ thống điện truyền tải vận hành an toàn cung điện mùa khô 2024 nhất là khu vực miền Bắc, EVNNPT đã và đang triển khai nhiều giải pháp cụ thể.
Đảm bảo cung cấp điện mùa khô năm 2024 tại các tỉnh, thành phía Nam

Đảm bảo cung cấp điện mùa khô năm 2024 tại các tỉnh, thành phía Nam

Dự báo có khả năng xảy ra khô hạn kéo dài trong các tháng mùa khô tại Nam bộ, ngành điện miền Nam đang khẩn trương triển khai phương án đảm bảo cấp điện.
Tập trung nguồn lực thi công Dự án cải tạo Trạm biến áp 500kV Thạnh Mỹ

Tập trung nguồn lực thi công Dự án cải tạo Trạm biến áp 500kV Thạnh Mỹ

Lãnh đạo EVN yêu cầu các đơn vị tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thi công Dự án Mở rộng ngăn lộ và cải tạo Trạm biến áp 500kV Thạnh Mỹ.
Tập trung tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư các dự án lưới điện ở Gia Lai

Tập trung tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư các dự án lưới điện ở Gia Lai

Gia Lai sẽ tập trung tháo gỡ vướng mắc, sớm đưa các dự án điện đi vào hoạt động, phục vụ cho nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.
Thái Bình phấn đấu bàn giao hành lang tuyến Dự án đường dây 500kV mạch 3 trước ngày 15/3/2024

Thái Bình phấn đấu bàn giao hành lang tuyến Dự án đường dây 500kV mạch 3 trước ngày 15/3/2024

Ngày 21/2/2024, tại Thái Bình, UBND tỉnh Thái Bình đã làm việc với lãnh đạo EVN/EVNNPT về đường dây 500kV mạch 3 cung đoạn NMNĐ Nam Định I – Phố Nối.
EVN thúc các nhà thầu đẩy nhanh thi công đường dây 500kV mạch 3

EVN thúc các nhà thầu đẩy nhanh thi công đường dây 500kV mạch 3

Chủ tịch Hội đồng thành viên EVN Đặng Hoàng An yêu cầu các nhà thầu tập trung nguồn lực đẩy nhanh tiến độ đường dây 500kV mạch 3 từ Quảng Trạch đến Phố Nối.
Lâm Đồng: Yêu cầu kiểm tra công trình xây dựng đường điện 22kV dọc tuyến đường tránh TP. Bảo Lộc

Lâm Đồng: Yêu cầu kiểm tra công trình xây dựng đường điện 22kV dọc tuyến đường tránh TP. Bảo Lộc

Uỷ ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng yêu cầu các sở, ngành, đơn vị liên quan khẩn trương kiểm tra việc xây dựng đường điện 22kV dọc tuyến đường tránh TP. Bảo Lộc.
Tăng cường các giải pháp đảm bảo điện mùa khô 2024

Tăng cường các giải pháp đảm bảo điện mùa khô 2024

Tăng cường các giải pháp đảm bảo điện mùa khô 2024
Sản lượng điện trung bình ngày trong tuần 7 đạt 573 triệu kWh

Sản lượng điện trung bình ngày trong tuần 7 đạt 573 triệu kWh

Cục Điều tiết Điện lực cho biết, sản lượng điện trung bình ngày trong tuần thứ 7 năm 2024 từ 12-18/2 đạt 573 tr.kWh, cao hơn so với tuần trước khoảng 14,3 tr.kW
EVNHANOI: Thay đổi lịch ghi chỉ số công tơ nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng

EVNHANOI: Thay đổi lịch ghi chỉ số công tơ nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng

Từ ngày 29/02/2024, Tổng công ty Điện lực thành phố Hà Nội (EVNHANOI) sẽ triển khai thay đổi lịch ghi chỉ số công tơ về ngày cuối tháng.
Điện lực huyện An Dương đảm bảo cung cấp điện đổ ải vụ Đông Xuân 2024

Điện lực huyện An Dương đảm bảo cung cấp điện đổ ải vụ Đông Xuân 2024

PC Hải Phòng đảm bảo cung cấp điện cho các trạm bơm phục vụ bơm nước gieo cấy cho vụ Đông Xuân năm 2024 trên địa bàn huyện An Dương, thành phố Hải Phòng.
Tăng xả nguồn thuỷ điện cấp nước vụ Đông Xuân 2024

Tăng xả nguồn thuỷ điện cấp nước vụ Đông Xuân 2024

Cục Thuỷ lợi đề nghị EVN chỉ đạo các đơn vị liên quan vận hành phát điện các nhà máy thủy điện để tăng cường nguồn nước về hạ du từ 18-21/2/2024.
Cập nhật tiến độ đường dây 500kV mạch 3 Quảng Trạch - Phố Nối

Cập nhật tiến độ đường dây 500kV mạch 3 Quảng Trạch - Phố Nối

Cho đến thời điểm này, mặt bằng các vị trí cột đường dây 500kV mạch 3 Quảng Trạch - Phố Nối đã được bàn giao 94%; công tác thi công đang triển khai đồng loạt.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động