Vũ khí tấn công chính xác mới
Tập đoàn quốc phòng Baykar của Thổ Nhĩ Kỳ mới đây giới thiệu tên lửa hành trình mini thông minh Kemankeş 2 tại Triển lãm quốc phòng và hàng không vũ trụ (SAHA) 2026 ở Istanbul, đánh dấu bước tiến mới của Thổ Nhĩ Kỳ trong phát triển vũ khí tấn công chính xác phóng từ mặt đất. Tên lửa được thiết kế để tiêu diệt mục tiêu ở cự ly tới 150 km, đồng thời vẫn cho phép kíp điều khiển duy trì khả năng kiểm soát trong giai đoạn cuối.
Được trưng bày trong khuôn khổ triển lãm SAHA, Kemankeş 2 được xem là giải pháp tăng cường năng lực tấn công tầm sâu cho các đơn vị lục quân cơ động, vượt ngoài tầm bắn của pháo binh truyền thống mà không cần sử dụng các bệ phóng tên lửa cỡ lớn.

Kemankeş 2 gây chú ý khi sở hữu tốc độ gần 300 km/h, đầu đạn 20 kg và khả năng kết nối UAV để săn mục tiêu ngoài tầm pháo binh. Ảnh: Army Recognition
Kemankeş 2 sử dụng động cơ phản lực kết hợp hệ thống dẫn đường quang điện tử ở pha cuối, cho phép thực hiện các đòn đánh chính xác ở cự ly xa nhằm vào các mục tiêu giá trị cao hoặc mục tiêu xuất hiện trong thời gian ngắn. Với thiết kế cơ động và khó bị phát hiện, tên lửa phản ánh xu hướng phát triển mới của chiến tranh hiện đại khi sử dụng các loại vũ khí chính xác giá thành thấp nhưng tích hợp khả năng tự động hóa, tầm hoạt động xa và tính linh hoạt cao trên chiến trường.
Theo thông số do Baykar công bố, Kemankeş 2 thuộc lớp tên lửa nặng 75 kg, mang được tải trọng chiến đấu 20 kg, dài 2,47 m, sải cánh 1,35 m và cao 0,49 m. Tầm hoạt động đạt 150 km, phạm vi liên lạc hơn 80 km, thời gian hoạt động khoảng 30 phút, trần bay hơn 3.000 m và độ cao tác chiến khoảng 2.200 m. Tốc độ hành trình đạt khoảng 241 km/h và tốc độ tối đa gần 296 km/h.
Các thông số cho thấy Kemankeş 2 có tốc độ và tải trọng vượt trội so với nhiều loại đạn bay lảng vảng cỡ nhỏ chạy điện, nhưng vẫn nhỏ gọn và linh hoạt hơn các UAV tấn công hạng nặng có thời gian hoạt động dài.
Chương trình Kemankeş 2 được phát triển trực tiếp từ mẫu Kemankeş. So với phiên bản trước, Kemankeş 2 tăng thêm 30 kg trọng lượng cất cánh tối đa, gấp đôi tải trọng chiến đấu, tăng thêm 50 km tầm hoạt động và chuyển sang mô hình phóng bằng bệ mặt đất hoặc hỗ trợ phóng bằng rocket.
Baykar cho biết, lần bắn thử đầu tiên của Kemankeş 2 được tiến hành ngày 17/4/2024 cho thấy chương trình đã bước vào giai đoạn thử nghiệm động cơ và xác nhận khả năng phóng thực tế từ khoảng hai năm trước khi xuất hiện tại SAHA 2026.
Điểm đáng chú ý nhất của Kemankeş 2 không chỉ nằm ở tầm bắn mà còn ở tổ hợp công nghệ dẫn đường và nhận diện mục tiêu. Hệ thống được trang bị camera quang điện tử hỗ trợ trí tuệ nhân tạo (AI), liên kết dữ liệu và video số hóa, khả năng chống gây nhiễu, ổn định hình ảnh hiệu suất cao cùng các chế độ tự động cất cánh, bay hành trình và lao xuống mục tiêu.
Cấu trúc này cho phép tên lửa bay tới khu vực mục tiêu đã được lập trình sẵn, truyền hình ảnh trực tiếp về cho kíp điều khiển để xác nhận mục tiêu trước khi tấn công. Điều đó đặc biệt quan trọng đối với các mục tiêu như xe chỉ huy, radar, trận địa pháo, hệ thống phòng không, phương tiện hậu cần hoặc kho đạn.
“Mắt thần” tấn công tầm xa
Trong thực tế tác chiến, Kemankeş 2 nhiều khả năng sẽ được triển khai bởi các đơn vị phóng cơ động quy mô nhỏ thay vì các trận địa cố định lớn. Bệ phóng có thể được giấu kín, nhận tọa độ từ UAV, trinh sát tiền phương, khí tài tình báo điện tử hoặc radar phản pháo, sau đó khai hỏa ngoài tầm tác động của nhiều loại vũ khí chiến trường tầm ngắn.
Nếu được kết nối với các UAV như Bayraktar TB2, TB3 hoặc Akinci để làm trạm chuyển tiếp dữ liệu, tên lửa có thể tấn công sâu hơn trong khi kíp điều khiển vẫn duy trì liên kết hình ảnh và dữ liệu hành trình.

Tên lửa mini Kemankeş 2 được thiết kế cho các đòn đánh chính xác tầm sâu, kết hợp AI, dữ liệu thời gian thực và tính cơ động cao. Ảnh: Baykar
Tuy nhiên, Kemankeş 2 không phải là sự thay thế cho pháo phản lực phóng loạt hay tên lửa đạn đạo. Với đầu đạn 20 kg, sức công phá của hệ thống vẫn nhỏ hơn nhiều loại rocket pháo binh. Vai trò chính là tiêu diệt các mục tiêu được lựa chọn kỹ, nơi độ chính xác, khả năng xác nhận mục tiêu và giảm nguy cơ lộ vị trí bệ phóng được ưu tiên hơn hỏa lực diện rộng.
So với các hệ thống cùng loại trên thế giới, Kemankeş 2 nằm ở phân khúc trung gian giữa đạn bay lảng vảng mang vác cá nhân và các UAV tấn công tầm xa cỡ lớn. Ví dụ, Switchblade 600 của Mỹ chỉ nặng khoảng 15 kg, thời gian hoạt động hơn 40 phút và tầm bắn trên 90 km, trong khi Rheinmetall công bố mẫu Hero 120 nặng 12 kg với đầu đạn 4,5 kg và tầm hoạt động 40 km.
Ở phân khúc lớn hơn, Hero 900 có khối lượng khoảng 90 kg, đầu đạn 25 kg, tầm hoạt động 150 km và thời gian bay tới 2 giờ, còn Israel Aerospace Industries với mẫu Harop lại thuộc nhóm vũ khí có thời gian hoạt động cực dài lên tới 9 giờ để thực hiện nhiệm vụ săn tìm và tấn công mục tiêu kéo dài.
Trong tương quan đó, Kemankeş 2 đánh đổi thời gian bay để lấy tốc độ cao hơn, tải trọng lớn hơn và khả năng triển khai linh hoạt hơn để phù hợp với các lực lượng muốn thực hiện chu trình phát hiện tấn công nhanh thay vì bay lảng vảng kéo dài trên chiến trường.
Giá trị quân sự thực tế của Kemankeş 2 vì vậy nằm ở khả năng cung cấp cho chỉ huy chiến trường lựa chọn tấn công chính xác tầm 150 km có thể phân tán, phóng từ mặt đất và kết nối với mạng trinh sát không người lái. Tuy nhiên, hiệu quả của hệ thống vẫn phụ thuộc lớn vào chất lượng cảm biến, độ ổn định liên lạc, khả năng nhận dạng mục tiêu cũng như mức độ sống sót trước phòng không tầm ngắn và tác chiến điện tử.
Dù kích thước nhỏ giúp việc ngụy trang trở nên dễ dàng hơn, động cơ phản lực và đặc điểm đường bay của Kemankeş 2 không đồng nghĩa với việc hệ thống hoàn toàn miễn nhiễm trước radar, cảm biến quang học hay các biện pháp chế áp điện tử.
Nếu Baykar có thể đưa Kemankeş 2 từ giai đoạn thử nghiệm sang sản xuất hàng loạt, đây sẽ là vũ khí tấn công chính xác mới trong kho vũ khí của Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời mở ra thêm lựa chọn cho thị trường xuất khẩu vũ khí chiến thuật hiện đại.




