Tập trung khắc phục những yếu tố chưa bền vững của nền kinh tế

Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 10, Quốc hội dành 2 ngày (ngày 2 và 3/11) để thảo luận tại hội trường kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2015 và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2016.
Đã có 26 lượt ý kiến trình bày trong phiên thảo luận sáng nay (2/11)

Kinh tế tăng trưởng khả quan

Thảo luận trong buổi sáng ngày 2/11, các đại biểu đều đồng tình và đánh giá cao những kết quả đã đạt được về kinh tế - xã hội năm 2015. Cụ thể: Lạm phát được kiểm soát, kinh tế vĩ mô dần ổn định, các cân đối lớn của nền kinh tế cơ bản được bảo đảm; tăng trưởng kinh tế được duy trì ở mức hợp lý và phục hồi khá cao vào những năm cuối; các đột phá chiến lược được tập trung thực hiện và đạt kết quả tích cực, chất lượng tăng trưởng có bước được nâng lên; tái cơ cấu nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng được đẩy mạnh và đạt nhiều kết quả.

Văn hoá, xã hội có bước phát triển, an sinh xã hội cơ bản được bảo đảm, đời sống nhân dân tiếp tục được cải thiện; quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu được tăng cường; hiệu lực hiệu quả quản lý nhà nước được nâng lên; cải cách hành chính đạt những kết quả tích cực…

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP. Hồ Chí Minh) đánh giá, nếu như cách đây 5 năm (giai đoạn 2006-2010) kinh tế vẫn còn đứng trước nhiều thách thức, kinh tế vĩ mô bất ổn, lạm phát tăng cao (trên 18%); nhập siêu 12,5 tỷ USD/năm; tỷ giá biến động mạnh, USD, vàng gây rối thị trường ngoại tệ, thị trường chứng khoán giảm sút, thị trường bất động sản đóng băng…. Nhưng  nhờ những quyết sách kịp thời, Chính phủ đã điều hành nền kinh tế đạt được nhiều kết quả khả quan với tăng trưởng năm sau cao hơn năm trước, lạm phát được kiềm chế mức thấp, nhập siêu thu hẹp đáng kể; thị trường ngoại hối ổn định…

Những yếu tố chưa bền vững

Bên cạnh việc đánh giá cao những kết quả đạt được, các đại biểu quốc hội cũng chỉ ra nhiều bất cập, hạn chế cần phải được tháo gỡ trong kế hoạch phát triển kinh tế năm 2016 và giai đoạn 2016-2020 như: kinh tế vĩ mô ổn định chưa vững chắc; cơ cấu chưa hợp lý, bội chi còn cao; sức cạnh tranh của nền kinh tế còn thấp; vấn nạn hàng giả, hàng kém chất lượng và hàng nhập lậu vẫn diễn biến phức tạp; ô nhiễm môi trường vẫn còn tái diễn…

Đại biểu Thân Văn Khoa (Bắc Giang) cho rằng, hiệu quả sử dụng vốn thể hiện qua hệ số ICOR cao. Nguyên nhân một phần do Việt Nam đang trong quá trình đầu tư cho hạ tầng cơ sở và xóa đói giảm nghèo. Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận rằng, do quy hoạch còn hạn chế, thất thoát lãng phí còn xảy ra nhiều. Vì vậy, Chính phủ cần có biện pháp mạnh hơn, cụ thể hơn nữa về chế độ trách nhiệm trong công tác quản lý, nhằm sử dụng có hiệu quả vốn đầu tư trong thời gian tới.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Hòa (TP. Hồ Chí Minh) nhận định, tuy đạt được mục tiêu tăng trưởng nhưng tốc độ bình quân 5 năm 2011-2015 thấp hơn 5 năm trước cho thấy sự bão hòa về động lực tăng trưởng. Theo đó, chỉ số xếp hạng toàn cầu về năng lực cạnh tranh của Việt Nam chỉ xếp thứ 56/140 là mức thấp so với các nước khác trong khu vực như Singapore (thứ 2), Malaysia (8); Thái Lan (32), Indonesia (57) và Philippines (47).

Đại biểu Nguyễn Ngọc Hòa phản ánh, các doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn mang tâm lý hoạt động cầm chừng, cộng đồng doanh nghiệp vẫn còn nhỏ: có 800.000 doanh nghiệp đăng ký nhưng chỉ có 500.000 doanh nghiệp đang hoạt động và đa số là các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việt Nam chưa có những doanh nghiệp quy mô lớn, công nghệ tụt hậu, năng lực quản trị thấp.

Đại biểu Lê Thị Công (Bà Rịa Vũng Tàu) cũng phản ánh việc sử dụng nguồn vốn ODA chưa hiệu quả, còn nhiều yếu kém như thất thoát, lãng phí, thiếu cạnh tranh. Nhiều dự án sử dụng vốn ODA bị chậm tiến độ và đội vốn như tuyến đường sắt đô thị thí điểm Hà Nội…

Theo đại biểu Lê Thị Công, nợ công quốc gia đang tăng cao, chiếm 61,3% GDP và dễ dẫn đến mất kiểm soát trong tương lai gần. Do vậy, để hạn chế những tác động tiêu cực dẫn đến vỡ trần nợ công, cần tăng cường kiểm soát và hiệu quả sử dụng nguồn vốn ODA, coi ODA là nguồn vốn quan trọng trong đầu tư phát triển, tránh lãng phí. Bên cạnh đó, cần nâng cao hiệu quả sử dụng ODA, quy hoạch sử dụng ODA trong chiến lược phát triển của bộ, ngành địa phương.

Đại biểu Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng) đề nghị Chính phủ tiếp tục phân tích thật sâu sắc những yếu tố chưa bền vững của nền kinh tế, tiếp tục thực hiện cải cách hành chính, tinh giản bộ máy, chống tham nhũng; tập trung nguồn lực chính sách phát triển doanh nghiệp trong nước nhằm nâng cao sức cạnh tranh, nội lực của nền kinh tế. Về lĩnh vực công nghiệp, cần phân tích làm rõ tại sao nền công nghiệp nước ta qua rất nhiều năm chưa tạo được tính chủ động trong nền kinh tế, chủ yếu là lắp ráp, gia công. Cần tiếp tục hoàn thiện thể chế chính sách để phát triển công nghiệp phụ trợ…"  Đại biểu Trần Ngọc Vinh đề xuất.

Chiều nay, Quốc hội tiếp tục thảo luận về các vấn đề phát triển kinh tế-xã hội.

Thúy Hà
Bình luận