Tái cơ cấu nền kinh tế 2021-2025: Nâng cao chất lượng phát triển doanh nghiệp

Số lượng, chất lượng, cấu trúc, năng suất… trong bức tranh doanh nghiệp (DN) Việt Nam còn rất nhiều bất cập. Thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế giai đoạn 2021-2025 cần có các giải pháp và chính sách để cải thiện cả về số lượng và chất lượng phát triển DN tại Việt Nam.

Tham luận tại Diễn đàn “Tái cấu trúc kinh tế 2021-2025: Những vấn đề đặt ra với DN” mới diễn ra, do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với các đơn vị liên quan thực hiện, bà Trần Thị Hồng Minh - Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương (CIEM), cho biết: Cách tiếp cận tái cơ cấu nền kinh tế giai đoạn 2021-2025 đã có một số điểm khác giai đoạn trước, đó là tái cơ cấu gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, đảm bảo ổn định vĩ mô, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh; phát triển nền kinh tế và sức cạnh tranh dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, tự cường có sức chống chịu, thích ứng cao với các cú sốc bên ngoài; ưu tiên phát triển một số ngành lĩnh vực trọng tâm để tạo ra sự lan tỏa; gắn kết và liên kết kinh tế vùng; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, coi nguồn lực nội tại là chiến lược, lâu dài, quyết định nguồn lực bên ngoài là quan trọng; phát huy giá trị văn hóa dân tộc, ý chí của con người Việt Nam.

Mục tiêu đặt ra là phải đạt được sự bứt phá về năng lực cạnh tranh của một số ngành kinh tế chủ lực, có sự chuyển biến thực chất, rõ nét về mô hình tăng trưởng, nâng cao khả năng và sức chống chịu của nền kinh tế trước các diễn biến bất thường, phức tạp, khó khăn nội tại cũng như tác động từ bên ngoài. Hình thành rõ các cơ cấu hợp lý, hiệu quả trong từng ngành, lĩnh vực, giữa các ngành và lĩnh vực, có sản phẩm quốc gia dựa trên công nghệ cao, công nghệ hiện đại…

"Để thực hiện mục tiêu trên, một trong những nhiệm vụ quan trọng là phát triển lực lượng DN, phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân, kinh tế hợp tác xã..., bởi doanh nghiệp được xác định là xương sống của nền kinh tế. Con đường phát triển lâu dài hướng đến là kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải carbon, nếu các DN không có các chiến lược cụ thể theo đuổi phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải… sẽ rất khó phát triển trong tương lai" - bà Trần Thị Hồng Minh nhấn mạnh.

Tái cơ cấu nền kinh tế 2021-2025: Nâng cao chất lượng phát triển doanh nghiệp
Doanh nghiệp là xương sống của nền kinh tế

Ở góc độ chuyên gia nhìn nhận về tái cơ cấu nền kinh tế liên quan đến DN, ông Lê Duy Bình - Chuyên gia kinh tế, cho biết: Tính đến năm 2020, theo cơ sở dữ liệu về đăng ký DN, thì số DN đã đăng ký thành lập trong 30 năm vừa qua (từ 1991-2021) vào khoảng 1,4 triệu DN. Tuy nhiên, tính đến cuối năm 2021, cả nước mới có khoảng 811.000 DN tồn tại và đang hoạt động. Con số này cho thấy, khoảng trên 40% các DN sau thành lập đã bị “khai tử” và rời khỏi thị trường. Đây là vấn đề rất đáng quan tâm trong kế hoạch tái cơ cấu nền kinh tế 2021-2025, bởi phát triển DN mới về số lượng đang cần tăng (mục tiêu đặt ra rất tham vọng là có khoảng 1,5 triệu DN), nhưng chất lượng phát triển DN còn quan trọng hơn.

Cơ cấu phát triển DN tại Việt Nam hiện nay phân bổ theo các lĩnh vực, ngành nghề kinh tế còn nhiều bất cập. Phần lớn các DN hoạt động và số DN thành lập mới hàng năm là nằm ở khu vực dịch vụ (bán buôn, bán lẻ, sửa chữa nhỏ…) có giá trị gia tăng thấp. Trong khi Việt Nam là một quốc gia nông nghiệp, hướng tới nền nông nghiệp công nghệ cao, nhưng mỗi năm chỉ có khoảng 2 ngàn DN trong lĩnh vực nông nghiệp thành lập mới. Điều này đòi hỏi cần phải tạo ra những không gian mới và khuyến khích mạnh mẽ khởi nghiệp và phát triển DN trong lĩnh vực nông nghiệp và các lĩnh vực khác có tỷ lệ DN hoạt động vẫn ít còn chưa tương xứng trong nền kinh tế.

DN đã có những đóng góp lớn cho quá trình tái cấu trúc nền kinh tế ở góc độ thị trường lao động. Nếu không có 811.000 DN đang hoạt động hiện nay, thì không thể có 15 triệu lao động đang làm việc trong khu vực chính thức, không thể dịch chuyển được lao động để nâng cao thu nhập, giải quyết các vấn đề việc làm chính thức, an sinh xã hội, bảo hiểm xã hội… phù hợp. Tuy nhiên, năng suất lao động trong các DN Việt Nam hiện nay còn rất thấp, chất lượng việc làm còn chưa cao vì tỷ lệ lao động ở khu vực chính thức chưa tham gia bảo hiểm xã hội vẫn còn khoảng 14%, ở khu vực hộ kinh doanh cá thể thì đa số chưa tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế. Tái cơ cấu nền kinh tế, cần phải nhấn mạnh đến vai trò đóng góp của cộng đồng DN trong việc tái cơ cấu thị trường lao động, để có các giải pháp và cơ chế, chính sách hỗ trợ cho cả DN và người lao động phát triển.

Trong tổng số 811.000 DN Việt Nam đang hoạt động, chỉ có khoảng 17.000 DN lớn (theo tiêu chí của Việt Nam), 21.000 DN có qui mô vừa (vẫn thiếu rất nhiều DN cỡ vừa so với yêu cầu phát triển), phần lớn DN Việt Nam là qui mô nhỏ và siêu nhỏ. Số liệu của Tổng cục Thống kê (2019), cho thấy, DN nhỏ và siêu nhỏ có tỷ lệ và thua lỗ lớn hơn khu vực DN vừa và lớn. Cần tính đến việc tạo ra không gian, môi trường thuận lợi, hỗ trợ các DN nhỏ và siêu nhỏ hoạt động tạo ra lợi nhuận.

Nội tại về năng lực của các DN Việt Nam hiện nay cũng rất đáng lưu ý. Số liệu thống kê cho thấy, có khoảng trên 50% DN Việt Nam hoạt động bị thua lỗ hoặc chỉ hòa vốn, chỉ có 43% hoạt động có lãi. Cần có các chính sách, giải pháp hỗ trợ cộng đồng DN phát triển tươi sáng hơn về năng lực tài chính và khả năng kinh doanh trong thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế 2021-2025.

Đối với khu vực DN Nhà nước (DNNN), trọng tâm tái cơ cấu kinh tế giai đoạn 2021-2025, theo bà Trần Thị Hồng Minh, vẫn là đẩy mạnh cải cách. Hiện các DNNN vẫn nắm giữ nhiều nguồn lực quan trọng của nền kinh tế với khoảng 25% tổng vốn kinh doanh, 23% tổng tài sản cố định và tài sản đầu tư tài chính dài hạn, nhưng đóng góp về doanh thu và lợi nhuận giảm mạnh. Báo cáo của Chính phủ năm 2020 về sử dụng vốn Nhà nước… cho thấy, trong khi tổng tài sản DNNN tăng, vốn chủ sở hữu của DNNN tăng, nhưng tổng doanh thu và lợi nhuận trước thuế của khu vực DNNN giảm mạnh so với khu vực tư nhân…

Còn ông Nguyễn Hồng Long - Phó Trưởng ban chuyên trách Ban Chỉ đạo Đổi mới và phát triển DN trung ương cho rằng, cải cách DNNN là cần thực hiện các giải pháp phù hợp như đổi mới mô hình quản trị, có công nghệ, cổ phần hóa, giải thể, phá sản… để DNNN hoạt động hiệu quả hơn, đồng thời cũng là tạo cơ hội cho khu vực DN khác tiếp cận được các cơ hội và nguồn lực từ việc sắp xếp các DNNN, chứ không phải sắp xếp một cách mang tính cơ học.

Ngọc Quỳnh

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Sửa chữa hư hỏng trên đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi: Cần làm ngay sao cứ lừng khừng

Sửa chữa hư hỏng trên đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi: Cần làm ngay sao cứ lừng khừng

Dù đã được yêu cầu nhiều lần nhưng Tổng công ty VEC vẫn án binh bất động chưa sửa chữa những hư hỏng trên đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi.
Sức vươn công nghiệp hoá ở nơi “chim Việt đậu cành Nam”

Sức vươn công nghiệp hoá ở nơi “chim Việt đậu cành Nam”

Tỉnh Nam Định đang “vươn mình” trở thành địa phương có chỉ số phát triển công nghiệp nhanh của vùng và cả nước.
Cần cơ chế hấp dẫn để biến doanh nghiệp công nghiệp nhỏ thành lớn

Cần cơ chế hấp dẫn để biến doanh nghiệp công nghiệp nhỏ thành lớn

Khu vực doanh nghiệp tư nhân (DNTN) trong nước thời gian qua có bước phát triển mạnh mẽ, song Việt Nam vẫn đang thiếu những DNTN lớn trong lĩnh vực công nghiệp.
Kết nối giao thông vành đai liên vùng: Cần cơ chế đột phá cho địa phương triển khai dự án

Kết nối giao thông vành đai liên vùng: Cần cơ chế đột phá cho địa phương triển khai dự án

Để tạo thuận lợi triển khai các dự án giao thông liên vùng, rất cần những cơ chế tạo đột phá cho các địa phương và doanh nghiệp khi tham gia dự án.
Toàn bộ lãnh đạo xã Xuân Bình đi du lịch trong ngày làm việc: Cần xử lý nghiêm để làm gương

Toàn bộ lãnh đạo xã Xuân Bình đi du lịch trong ngày làm việc: Cần xử lý nghiêm để làm gương

Những ngày gần đây dư luận xôn xao, bất bình về việc toàn bộ lãnh đạo xã Xuân Bình (Như Xuân, Thanh Hóa) đi du lịch ngay trong ngày làm việc, bỏ mặc người dân “bơ vơ” khi đến liên hệ làm việc. Sự việc trên một lần nữa đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về đạo đức công vụ của một bộ phận cán bộ cấp xã, phường.

Tin cùng chuyên mục

Bộ Tài chính bác đề nghị hỗ trợ ngành hàng không: Nhớ câu “hài hoà lợi ích”

Bộ Tài chính bác đề nghị hỗ trợ ngành hàng không: Nhớ câu “hài hoà lợi ích”

Chỉ ít ngày sau khi Bộ Giao thông Vận tải có báo cáo trình Thủ tướng Chính phủ đề xuất có chính sách hỗ trợ đối với các doanh nghiệp vận tải trước sức ép xăng dầu tăng giá, Bộ Tài chính phản hồi không đồng ý với đề xuất miễn và giảm thuế của doanh nghiệp hàng không khi ngành đang được hưởng lợi rất nhiều từ chính sách hỗ trợ về thuế, phí, lệ phí.
PCI cấp tỉnh năm 2021: Duy trì xu hướng cải cách nhưng doanh nghiệp vẫn bị "hành" bởi thủ tục

PCI cấp tỉnh năm 2021: Duy trì xu hướng cải cách nhưng doanh nghiệp vẫn bị "hành" bởi thủ tục

Sáng 27/4, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã tổ chức lễ công bố Báo cáo thường niên Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2021. Kết quả PCI năm 2021 cho thấy, trong bối cảnh Covid-19, nhưng chất lượng điều hành PCI cấp tỉnh vẫn duy trì xu hướng cải thiện tích cực.
Gỡ “nút thắt” tăng trưởng: Nâng cao hiệu quả thực thi chính sách

Gỡ “nút thắt” tăng trưởng: Nâng cao hiệu quả thực thi chính sách

Sau 35 năm đổi mới (1986-2022), bên cạnh những thành tựu to lớn, nền kinh tế Việt Nam đang đứng trước nhiều thách thức như tốc độ tăng trưởng đang có dấu hiệu chậm lại, năng suất lao động giảm, năng lực cạnh tranh của khu vực tư nhân hạn chế… Đây là những “nút thắt” rất cần được tháo gỡ nhằm đạt được mức tăng trưởng cao, bền vững trong thời gian tới.
Nâng cấp cụm ngành và chuỗi giá trị sản xuất các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh

Nâng cấp cụm ngành và chuỗi giá trị sản xuất các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh

Theo Ban Kinh tế Trung ương, các mô hình cụm ngành hiện nay ở Việt Nam mới chỉ phát huy lợi thế quy mô tập trung về mặt địa lý, trong khi các liên kết kinh tế cũng như thúc đẩy việc tham gia vào mạng sản xuất chuỗi giá trị của cụm còn yếu.
Quy hoạch điện VIII – bài toán chiến lược cấp bách: Bài 1: Bức tranh tổng thể điện lực quốc gia

Quy hoạch điện VIII – bài toán chiến lược cấp bách: Bài 1: Bức tranh tổng thể điện lực quốc gia

Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Quy hoạch điện VIII) là quy hoạch ngành quốc gia đặc biệt quan trọng, có độ phức tạp cao và được nhiều cơ quan, đơn vị, chuyên gia, nhà khoa học cũng như các địa phương trong cả nước đặc biệt quan tâm. Đây là quy hoạch ngành quốc gia được triển khai đầu tiên theo quy định của Luật Quy hoạch năm 2017. Để giúp bạn đọc có thêm thông tin tổng quan về vấn đề này, Báo Công Thương Điện tử xin trân trọng giới thiệu loạt bài “Quy hoạch điện VIII – bài toán chiến lược cấp bách”
Kết nối và chia sẻ thông tin về xuất nhập khẩu: Lợi nhiều đường

Kết nối và chia sẻ thông tin về xuất nhập khẩu: Lợi nhiều đường

Lĩnh vực xuất nhập khẩu sẽ có thêm một “mặt trận” mới khi việc thông tin trên lĩnh vực này sẽ sớm được kết nối và chia sẻ trên Cổng thông tin một cửa quốc gia. Văn bản pháp lý của việc kết nối này dưới dạng nghị định của Chính phủ đang được khẩn trương xây dựng để có thể có hiệu lực ngay từ đầu năm 2023.
Thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ không dừng: Sao cứ mãi nhùng nhằng?

Thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ không dừng: Sao cứ mãi nhùng nhằng?

Sau gần 2 năm triển khai dịch vụ thu phí không dừng (ETC) theo Quyết định số 19/2020/QĐ-TTg ngày 17/6/2020 của Thủ tướng Chính phủ, đến nay số phương tiện dán thẻ định danh để sử dụng dịch vụ ETC còn thấp, mới đạt khoảng 50% số phương tiện trên toàn quốc. Một dịch vụ văn minh là vậy sao cứ mãi nhùng nhằng?
6 trọng tâm để hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường

6 trọng tâm để hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường

Để đạt được mục tiêu đến năm 2045, trở thành nước phát triển, thu nhập cao như mục tiêu đưa ra tại Đại hội XIII của Đảng, tới đây, Việt Nam cần có những cải cách mạnh mẽ, sâu rộng để chuyển đổi thực chất sang nền kinh tế thị trường đầy đủ hơn.
Thực hiện Chương trình phục hồi kinh tế: Cần sự quyết liệt và đồng bộ

Thực hiện Chương trình phục hồi kinh tế: Cần sự quyết liệt và đồng bộ

Bối cảnh kinh tế trong nước và thế giới thời gian gần đây đã có nhiều thay đổi, gây ra những tác động lớn hơn đến khả năng phục hồi của nền kinh tế và khu vực doanh nghiệp. Để khắc phục điều đó, Chương trình phục hồi kinh tế và các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp cần phải triển khai nhanh hơn, quyết liệt, hiệu quả và đồng bộ hơn.
8 giải pháp nâng cao hiệu quả khu vực doanh nghiệp nhà nước

8 giải pháp nâng cao hiệu quả khu vực doanh nghiệp nhà nước

Dù đạt được những kết quả quan trọng, nhưng hoạt động và đóng góp của khối doanh nghiệp nhà nước (DNNN) vào nền kinh tế vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Tại Hội nghị Đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của DNNN diễn ra vào sáng ngày 24/3, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng đã đề xuất 8 giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của khu vực doanh nghiệp này.
Cần chung tay giảm áp lực sản xuất, kinh doanh cho doanh nghiệp

Cần chung tay giảm áp lực sản xuất, kinh doanh cho doanh nghiệp

Trong giai đoạn đẩy nhanh phục hồi sản xuất, kinh doanh, việc triển khai quyết liệt các giải pháp tháo gỡ những bất lợi, khó khăn cho cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa trước biến động về giá nguyên vật liệu, vận chuyển là hết sức quan trọng.
Thị trường xăng dầu và sự công tâm nhìn nhận

Thị trường xăng dầu và sự công tâm nhìn nhận

Khác với nhiều thị trường khác, thị trường mặt hàng xăng dầu vừa mang tính đa diện, vừa mang tính nhạy cảm bởi đây là mặt hàng không thể tái tạo được, lại rất dễ “nổi sóng” khi luôn liên thông gần như tức khắc với dư chấn của các biến động địa chính trị.
Chuyên gia kinh tế Trần Đình Thiên: Cần đánh giá, nhìn nhận khách quan về vai trò, trách nhiệm của Bộ Công Thương trong điều hành thị trường xăng dầu

Chuyên gia kinh tế Trần Đình Thiên: Cần đánh giá, nhìn nhận khách quan về vai trò, trách nhiệm của Bộ Công Thương trong điều hành thị trường xăng dầu

Giá xăng dầu liên tục tăng mạnh và bất thường trên thị trường thế giới và nội địa thời gian qua đã tác động mạnh tiêu cực lên đời sống kinh tế – xã hội, hiện là vấn đề trung tâm được dư luận đặc biệt quan tâm. Nguyên nhân của tình hình, tác động và hệ lụy, xu thế và triển vọng, thái độ và cách ứng phó của Chính phủ, doanh nghiệp và xã hội đối với vấn đề này đang là những chủ đề nóng trên tất các các diễn đàn và phương tiện thông tin đại chúng.
Điều hành giá xăng, dầu: Cần phải quan tâm giảm thuế, phí

Điều hành giá xăng, dầu: Cần phải quan tâm giảm thuế, phí

Theo ông Nguyễn Bích Lâm, nguyên Tổng Cục trưởng Tổng cục Thống kê, thời gian qua, hai Bộ Công Thương và Tài chính đã sử dụng rất tốt Quỹ bình ổn giá để điều hành giá xăng, dầu. Tuy nhiên, cần có các giải pháp, công cụ khác, nhất là vấn đề giảm thuế phí đối với xăng dầu.
"Doanh nghiệp đang rất cần một môi trường kinh doanh thông thoáng"

"Doanh nghiệp đang rất cần một môi trường kinh doanh thông thoáng"

“Hơn bao giờ hết, doanh nghiệp đang rất cần một môi trường kinh doanh thông thoáng, an toàn, tự do, xóa bỏ hết các rào cản để phục hồi” - Đó là khẳng định của chuyên gia kinh tế Nguyễn Đình Cung - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) với phóng viên trong bài phỏng vấn dưới đây.
Giá xăng và câu chuyện quản lý: Điều cần nói, chuyện cần khẳng định!

Giá xăng và câu chuyện quản lý: Điều cần nói, chuyện cần khẳng định!

Những ngày này câu chuyện giá xăng nóng cùng với diễn biến chiến sự tại Ucraina tựa hồ như một cặp “trời sinh” của thị trường, của dư luận. Cũng có không ít dư luận vội “hô” lên rằng quản lý thế nào mà giá xăng lại thế, cơ quan nhà nước ở đâu mà phản ứng “chậm” để giá xăng “làm khó” doanh nghiệp, người dân.
Cải thiện môi trường kinh doanh: “Một cánh én chẳng làm nên mùa xuân”

Cải thiện môi trường kinh doanh: “Một cánh én chẳng làm nên mùa xuân”

Môi trường đầu tư, kinh doanh của Việt Nam những năm gần đây đã có sự cải thiện tích cực, được cộng đồng doanh nghiệp trong nước và quốc tế ghi nhận, đánh giá cao. Tuy nhiên, tiến trình cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh đang có dấu hiệu chững lại, đòi hỏi cần sự vào cuộc mạnh mẽ của nhiều cấp, ngành, doanh nghiệp và địa phương.
Luật Phát triển công nghiệp và câu chuyện phát huy nguồn lực chính sách

Luật Phát triển công nghiệp và câu chuyện phát huy nguồn lực chính sách

Luật Phát triển công nghiệp hiện đang được Bộ Công Thương phối hợp với bộ, ngành hữu quan khẩn trương xây dựng được kỳ vọng sẽ chắp cánh cho mục tiêu Việt Nam trở thành nền công nghiệp hiện đại.
Giải pháp nào để tận dụng tốt hơn cơ hội từ EVFTA?

Giải pháp nào để tận dụng tốt hơn cơ hội từ EVFTA?

Làm thế nào để tận dụng tốt hơn cơ hội từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA)? Đó là thông tin được đưa ra tại Hội thảo Tác động của Hiệp định EVFTA sau đại dịch và các biện pháp ứng phó phù hợp vừa được Trung tâm Thông tin và dự báo kinh tế - xã hội quốc gia (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) tổ chức.
Nhu cầu đầu tư cho cơ sở hạ tầng mỗi năm từ 25-30 tỷ USD

Nhu cầu đầu tư cho cơ sở hạ tầng mỗi năm từ 25-30 tỷ USD

Theo nhóm Công tác Cơ sở hạ tầng (Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - VBF), ước tính mỗi năm, Chính phủ Việt Nam có thể dành 15-18 tỷ USD (khoảng 7% GDP) cho chi tiêu cơ sở hạ tầng trong tổng nhu cầu đầu tư hàng năm từ 25-30 tỷ USD, bao gồm cả ngành điện.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động