Sửa đổi Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật phù hợp với yêu cầu hội nhập

Sau 15 thi hành, Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật đã phát sinh một số bất cập, hạn chế trong thực tiễn cũng như hội nhập quốc tế nói chung.
Hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật

Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật được Quốc hội thông qua ngày 29/6/2006 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/01/2007 là văn bản pháp luật quan trọng, điều chỉnh các quan hệ liên quan đến tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.

Sửa đổi Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật phù hợp với yêu cầu hội nhập
Hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ ngày càng đối mặt với nhiều quy định, yêu cầu nghiêm ngặt về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật. Ảnh minh họa

Luật được xây dựng và ban hành trong bối cảnh Việt Nam đàm phán, gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), yêu cầu Việt Nam phải hoàn thiện khung pháp lý về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, tăng cường tính minh bạch trong xây dựng, áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, loại bỏ rào cản kỹ thuật thương mại không cần thiết, thúc đẩy thuận lợi hóa thương mại toàn cầu.

Quá trình triển khai thực hiện Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật đã tạo chuyển biến tích cực đối với hoạt động liên quan đến tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đáp ứng với quy định của Hiệp định về Hàng rào kỹ thuật trong thương mại (Hiệp định TBT) của WTO và thông lệ quốc tế, góp phần thúc đẩy nâng cao năng suất chất lượng, năng lực sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam và thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa chủ lực của Việt Nam.

Tuy nhiên, trong bối cảnh Việt Nam ngày càng tham gia, hợp tác quốc tế sâu rộng về thương mại tự do theo các hiệp định thương mại tự do (FTA), đặc biệt là các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, RCEP dẫn đến việc thực thi các các hiệp định này cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ ngày càng đối mặt với nhiều quy định, yêu cầu nghiêm ngặt về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật tại các thị trường nước ngoài.

Bên cạnh đó, hiện nay, chủ chương của Đảng, Chính phủ khuyến khích doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu đối với sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ; nhu cầu đổi mới sáng tạo và tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp 4.0; yêu cầu đổi mới mô hình quản lý khoa học công nghệ, phát triển hạ tầng chất lượng quốc gia...

Theo đó, trải qua thực tiễn hơn 15 năm thi hành Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật đã bộc lộ một số hạn chế, bất cập cần được sửa đổi, bổ sung nhằm đáp ứng thực tiễn khách quan, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm thi hành các cam kết về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong các FTA thế hệ mới mà Việt Nam đã ký kết.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ cùng với quá trình hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng trong khuôn khổ WTO, APEC, ASEAN... thời gian qua Việt Nam đã ký kết các FTA thế hệ mới như EVFTA, CPTPP, RCEP... với các quy định, cam kết sâu hơn, mở rộng hơn trong lĩnh vực tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

Trong các FTA thế hệ mới đều có điều khoản quy định về minh bạch hóa liên quan đến xây dựng, áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, quy trình đánh giá sự phù hợp, tuy nhiên, Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật (Điều 6) chỉ đưa ra các nguyên tắc chung về xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, hợp tác quốc tế.

Mặc dù một số điều khoản có quy định về quá trình xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, quy trình đánh giá sự phù hợp phải xem xét tính phù hợp với cam kết quốc tế có liên quan, nhưng các quy định này còn ở mức cơ bản, chỉ phù hợp với thời điểm năm 2007 khi Việt Nam mới gia nhập WTO. Đồng thời, những nội dung quy định này mang tính thụ động của Việt Nam khi hội nhập quốc tế trong lĩnh vực tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật (Điều 8), chưa thể hiện tính chủ động, tích cực của Việt Nam tham gia vào hoạt động tiêu chuẩn hóa quốc tế.

Hơn nữa, Hiệp định WTO/TBT (Phụ lục 3) và các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (Điều 8.7 Hiệp định CPTPP, Điều 5.5 Hiệp định EVFTA, Điều 6.6 Hiệp định RCEP) quy định trách nhiệm của cơ quan tiêu chuẩn hóa quốc gia trong thúc đẩy hợp tác quốc tế về tiêu chuẩn hóa, ưu tiên hài hòa tiêu chuẩn quốc tế, loại bỏ rào cản kỹ thuật trong thương mại, tạo thuận lợi hóa thương mại.

Song tại Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật quy định này chung chung (khoản 2 Điều 59 ), chưa xác định rõ vị trí pháp lý của cơ quan tiêu chuẩn hóa quốc gia về việc thống nhất điều phối, phát triển hệ thống tiêu chuẩn quốc gia theo cam kết hội nhập quốc tế nêu trên.

Tương tự, hạ tầng chất lượng quốc gia (NQI) được xác định là nền tảng cơ bản của hoạt động sản xuất kinh doanh, thương mại quốc tế thông qua thúc đẩy hoạt động tiêu chuẩn hoá, là tiền đề để các quốc gia trên thế giới, nhất là các quốc gia đang phát triển, tiếp cận thị trường quốc tế theo nguyên tắc hiện đại. Tuy nhiên, Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật hiện nay chưa quy định về vấn đề này, do vậy, việc quy định về Hạ tầng chất lượng quốc gia là vấn đề cần thiết.

Bên cạnh đó, các FTA thế hệ mới với các cam kết mở hơn, cho phép các tổ chức, cá nhân nước ngoài tham gia sâu vào hoạt động xây dựng, áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; đồng thời, phải tuân thủ các yêu cầu cao hơn, chặt chẽ hơn về tính công khai, minh bạch liên quan đến hoạt động xây dựng, ban hành và áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và quy trình đánh giá sự phù hợp trong quá trình thúc đẩy thuận lợi hóa thương mại quốc tế, khu vực. Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật hiện nay chưa đáp ứng hoàn toàn với yêu cầu FTA thế hệ mới.

Hơn nữa, với xu thế tăng cường hội nhập kinh tế quốc, tăng cường xuất khẩu hàng hóa là một trong những định hướng lớn phát triển kinh tế xã hội, cùng với đó nhu cầu khai thác, áp dụng tiêu chuẩn quốc tế, nước ngoài tăng cao dẫn đến các hành vi xâm phạm, vi phạm bản quyền tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực, tiêu chuẩn nước ngoài ngày càng diễn ra tràn lan.

Các FTA thế hệ mới cũng có quy định về bảo hộ sở hữu trí tuệ và tiêu chuẩn quốc tế, khu vực, nước ngoài là đối tượng được bảo hộ sở hữu trí tuệ, điều này dẫn đến khả năng các tổ chức, cá nhân Việt Nam sẽ bị kiện khi sử dụng, khai thác trái phép tiêu chuẩn quốc tế, nước ngoài trong thời gian tới là rất cao.

Mặt khác, trong thực tiễn các tổ chức quốc tế (ISO, IEC) cũng đã có thông báo tới Bộ Khoa học và Công nghệ (Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng) đề nghị hỗ trợ xử lý hành vi xâm phạm bản quyền về tiêu chuẩn, logo của ISO, IEC từ doanh nghiệp trong nước. Tuy nhiên, Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật chưa quy định rõ vấn đề bảo hộ quyền tác giả đối với tiêu chuẩn của các tổ chức tiêu chuẩn quốc tế, nước ngoài. Vì vậy, việc xử lý hành vi vi phạm gặp khó khăn.

Ngoài ra, hiện nay, hoạt động tiêu chuẩn chưa phát huy được tính dẫn dắt, chủ đạo trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội do phần lớn việc xây dựng tiêu chuẩn căn cứ theo nhu cầu thực tại.

Theo kinh nghiệm quốc tế, các tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế như Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO), Ủy ban Kỹ thuật điện quốc tế (IEC), Liên minh Viễn thông quốc tế (ITU), Ủy ban Tiêu chuẩn châu Âu CEN/CENELIC hoặc các quốc gia như Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nhật Bản, Đức, Hàn Quốc… thì việc ban hành chiến lược tiêu chuẩn hóa sẽ xác định rõ các nguyên tắc, định hướng cơ bản, thiết lập chương trình hành động tổng thể, phát triển hệ thống tiêu chuẩn trung và dài hạn trên phạm vi toàn cầu hoặc quốc gia.

Do đó, Việt Nam cần xây dựng chiến lược tiêu chuẩn hóa quốc gia là nền tảng mang tính chủ đạo, định hướng phát triển lĩnh vực tiêu chuẩn, đảm bảo hoạt động tiêu chuẩn thể hiện tầm nhìn, kế hoạch tổng thể rõ ràng, xuyên suốt, hướng đến mục tiêu phát triển kinh tế xã hội bền vững, tuân thủ cam kết hội nhập quốc tế, phù hợp xu thế phát triển tiêu chuẩn quốc tế và các nước tiên tiến trong khu vực.

Quỳnh Nga
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Sở hữu trí tuệ: Yếu tố quan trọng quyết định tính cạnh tranh của doanh nghiệp

Sở hữu trí tuệ: Yếu tố quan trọng quyết định tính cạnh tranh của doanh nghiệp

Sở hữu trí tuệ là yếu tố quan trọng quyết định tính cạnh tranh của doanh nghiệp, nền kinh tế và quốc gia.
Sau vụ Grab: Bộ Công Thương yêu cầu các hãng xe công nghệ tuân thủ nghiêm pháp luật

Sau vụ Grab: Bộ Công Thương yêu cầu các hãng xe công nghệ tuân thủ nghiêm pháp luật

Cục Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng đề nghị Grab và các hãng xe công nghệ rà soát chính sách kinh doanh đảm bảo tuân thủ nghiêm quy định của pháp luật.
Ra mắt làng phát triển công viên công nghệ đổi mới sáng tạo

Ra mắt làng phát triển công viên công nghệ đổi mới sáng tạo

Ngày 15/8, tại Hà Nội, đã diễn ra sự kiện ra mắt Làng phát triển công viên công nghệ đổi mới sáng tạo.
Microsoft Việt Nam được vinh danh nơi làm việc tốt nhất khu vực châu Á

Microsoft Việt Nam được vinh danh nơi làm việc tốt nhất khu vực châu Á

Microsoft Việt Nam vừa được Tạp chí Nhân sự Châu Á – HR Asia công nhận là một trong những “Nơi làm việc tốt nhất Châu Á năm 2022”.
Lộ diện Ranger thế hệ mới: Chiếc bán tải bứt phá mọi giới hạn

Lộ diện Ranger thế hệ mới: Chiếc bán tải bứt phá mọi giới hạn

Ranger thế hệ mới là chiếc bán tải thông minh, mạnh mẽ và linh hoạt nhất từ trước tới nay của Ford. Chiếc xe bứt phá mọi giới hạn đã có mặt tại Việt Nam.

Tin cùng chuyên mục

Quy định kiểm tra nhà nước về đo lường có gì mới?

Quy định kiểm tra nhà nước về đo lường có gì mới?

Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Thông tư 10/2022/TT-BKHCN sửa đổi, bổ sung một số điều Thông tư 28/2013/TT-BKHCN quy định kiểm tra nhà nước về đo lường.
ABB hợp tác với Audi nhằm thúc đẩy phát triển xe điện tại Việt Nam

ABB hợp tác với Audi nhằm thúc đẩy phát triển xe điện tại Việt Nam

ABB tiếp tục được Audi lựa chọn là nhà cung cấp giải pháp sạc điện tiên tiến hàng đầu thế giới để phục vụ cho sự ra mắt cảu Audi e-tron GT tại Việt Nam.
Đồng hành, tạo điều kiện cho phát triển khoa học và công nghệ ngành Công Thương

Đồng hành, tạo điều kiện cho phát triển khoa học và công nghệ ngành Công Thương

Bộ Khoa học và Công nghệ luôn đồng hành, tạo điều kiện cho phát triển khoa học và công nghệ ngành Công Thương.
Bảo đảm an ninh mạng, chủ động ứng phó với các thách thức từ không gian mạng

Bảo đảm an ninh mạng, chủ động ứng phó với các thách thức từ không gian mạng

Chiến lược an toàn, an ninh mạng quốc gia, chủ động ứng phó với các thách thức từ không gian mạng đến năm 2025, tầm nhìn 2030 (Chiến lược) vừa được phê duyệt.
Bộ Công Thương xếp thứ 5/17 Bộ về chỉ số chuyển đổi số năm 2021

Bộ Công Thương xếp thứ 5/17 Bộ về chỉ số chuyển đổi số năm 2021

Báo cáo về chỉ số chuyển đổi số- DTI năm 2021 được Bộ Thông tin và Truyền thông công bố xếp Bộ Công Thương ở vị trí thứ 5 trong số 17 bộ cung cấp dịch vụ công.
Nền tảng VNPT Cloud  - Giải nỗi lo bảo mật khi chuyển dịch dữ liệu lên điện toán đám mây

Nền tảng VNPT Cloud - Giải nỗi lo bảo mật khi chuyển dịch dữ liệu lên điện toán đám mây

Nền tảng VNPT Cloud với mức độ bảo mật, an toàn cao, là giải pháp gỡ khó cho doanh nghiệp khi chuyển dịch dữ liệu lên điện toán đám mây.
Động cơ Suzuki, biểu tượng của sự bền bỉ trong phân khúc tải nhỏ

Động cơ Suzuki, biểu tượng của sự bền bỉ trong phân khúc tải nhỏ

So với các dòng động cơ khác trên thị trường, động cơ Suzuki sử dụng 4 xi-lanh thẳng hàng, làm mát bằng nước, kết hợp với hệ thống treo siêu khỏe cho xe.
Nội địa hóa thiết bị Nhà máy nhiệt điện: Khẳng định năng lực nghiên cứu trong nước

Nội địa hóa thiết bị Nhà máy nhiệt điện: Khẳng định năng lực nghiên cứu trong nước

Với sự nỗ lực của các nhà khoa học, các đơn vị nghiên cứu, nhiều hệ thống thiết bị của nhà máy nhiệt điện đốt than có độ khó, đã được nội địa hóa thành công.
Ôtô con cóc hết làm mưa làm gió

Ôtô con cóc hết làm mưa làm gió

Ôtô hạng A (gọi là ôtô con cóc do kích thước nhỏ nhất trong các phân khúc) từng được coi là dòng xe chiến lược của nhiều hãng nhưng nay doanh số sụt giảm mạnh
Giải quyết "bài toán" mất phí khi nạp tiền vào tài khoản thu phí không dừng

Giải quyết "bài toán" mất phí khi nạp tiền vào tài khoản thu phí không dừng

Chính thức triển khai thu phí tự động không ngừng rộng rãi trên toàn quốc, nhiều người dùng than phiền về việc mất phí khi nạp tiền vào tài khoản ETC.
Xe nhà giàu Range Rover Sport 2023 bị chê “ngáo giá”

Xe nhà giàu Range Rover Sport 2023 bị chê “ngáo giá”

Từng bị triệu hồi vì lỗi lắp sai cảm biến va chạm phía trước nhưng khi về Việt Nam, mẫu SUV Range Rover Sport vẫn có giá quá cao so với đối thủ cùng phân khúc.
VLAKE giúp giải quyết bài toán “hóc búa” về lưu trữ, xử lý dữ liệu lớn

VLAKE giúp giải quyết bài toán “hóc búa” về lưu trữ, xử lý dữ liệu lớn

Nền tảng lưu trữ và xử lý dữ liệu lớn toàn diện VLAKE do FSI phát triển sẽ giúp các đơn vị giải các bài toán "hóc búa" trong việc xây dựng cơ sở dữ liệu.
Chế tạo thành công hệ thống nước làm mát cho nhà máy nhiệt điện

Chế tạo thành công hệ thống nước làm mát cho nhà máy nhiệt điện

Năng lực nghiên cứu trong nước hoàn toàn có thể làm chủ được công nghệ xây dựng hệ thống nước làm mát cho các nhà máy nhiệt điện đốt than.
Phú Thái Mobility tổ chức chương trình trải nghiệm với xe Land Rover tại Phú Thọ

Phú Thái Mobility tổ chức chương trình trải nghiệm với xe Land Rover tại Phú Thọ

Phú Thái Mobility - Nhà nhập khẩu và phân phối chính hãng duy nhất thương hiệu xe Land Rover, lần đầu tiên tổ chức chương trình trải nghiệm xe tại Phú Thọ.
Trưởng Ban Kinh tế Trung ương: Xác định vai trò của doanh nghiệp dẫn dắt trong phát triển công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Trưởng Ban Kinh tế Trung ương: Xác định vai trò của doanh nghiệp dẫn dắt trong phát triển công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Trưởng Ban Kinh tế Trung ương đã làm việc với Tập đoàn Viettel về Đề án: Chủ trương, chính sách công nghiệp hóa, hiện đại hóa đến 2030, tầm nhìn đến 2045.
Chi tiêu công nghệ thông tin đạt 151 tỷ USD vào năm 2025

Chi tiêu công nghệ thông tin đạt 151 tỷ USD vào năm 2025

Chi tiêu công nghệ thông tin của các quốc gia trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương dự kiến sẽ tăng 8% hàng năm, đạt giá trị 151 tỷ USD vào năm 2025.
Cần có Bộ chỉ số đo lường đổi mới sáng tạo trong khu vực công

Cần có Bộ chỉ số đo lường đổi mới sáng tạo trong khu vực công

Đổi mới sáng tạo của khu vực công sẽ có tác động dẫn dắt, lan toả và thúc đẩy khu vực tư phát triển, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Chuyển đổi số tạo đà đẩy nhanh phát triển kinh tế - xã hội

Chuyển đổi số tạo đà đẩy nhanh phát triển kinh tế - xã hội

Từ ngày 17-19/8, sẽ diễn ra Tuần lễ Chuyển đổi số tỉnh Thừa Thiên Huế 2022 với chủ đề “Chuyển đổi số tạo đà đẩy nhanh phát triển kinh tế - xã hội".
Ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin tạo thuận lợi cho xuất nhập khẩu

Ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin tạo thuận lợi cho xuất nhập khẩu

Ứng dụng công nghệ thông tin là động lực để xây dựng hải quan Việt Nam hiện đại và góp phần quan trọng tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu.
Ra mắt dòng sản phẩm cộng hưởng từ mới phục vụ chẩn đoán bệnh

Ra mắt dòng sản phẩm cộng hưởng từ mới phục vụ chẩn đoán bệnh

Siemens Healthineers vừa chính thức giới thiệu hệ thống MAGNETOM Free.Star, dòng sản phẩm cộng hưởng từ High-V thế hệ mới nhất tại thị trường Việt Nam.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động