Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả: Không thể chậm trễ - Bài 1: Báo động tình trạng lãng phí

Mặc dù đã có hệ thống luật pháp khá đầy đủ, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh, tuy nhiên ý thức sử dụng năng lượng tại Việt Nam vẫn còn hạn chế.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế: Nhu cầu than toàn cầu đang thiết lập mức kỷ lục Chuyển dịch năng lượng: Cách nào gỡ nút thắt tài chính? Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả: Vì sao nhiều doanh nghiệp còn thờ ơ?

Sử dụng chưa hiệu quả

Theo thống kê, hiện cả nước có trên 3.000 cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm với mức tiêu thụ hàng năm khoảng trên 34,3 triệu TOE, chiếm hơn 51% tổng tiêu thụ năng lượng cuối cùng của cả nước. Theo quy định của pháp luật, các cơ sở này đều phải xây dựng hệ thống quản lý năng lượng, kiểm toán năng lượng… thế nhưng năm 2021, chỉ có 30-40% cơ sở duy trì hệ thống quản lý năng lượng; 91 cơ sở kiểm toán năng lượng.

Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả: Không thể chậm trễ - Bài 1: Báo động tình trạng lãng phí

Năng lượng giữ vai trò quan trọng đối với sản xuất

Theo thống kê của cơ quan chức năng, hệ số đàn hồi (hiệu quả sử dụng năng lượng/GDP) của Việt Nam đã có bước chuyển đáng kể (trước 2015 hệ số đàn hồi lớn hơn 2, hiện nay đạt khoảng 1,29), tuy nhiên vẫn còn cao so với các nước phát triển, thậm chí trong khu vực.

Ông Trịnh Quốc Vũ - Phó Vụ trưởng Vụ Tiết kiệm năng lượng và Phát triển kinh tế bền vững (Bộ Công Thương) - cho biết, xét về chỉ số hiệu quả sử dụng năng lượng, hiện Việt Nam đang tiêu thụ khoảng 400 kg dầu quy đổi để tạo ra 1.000 USD GDP. Con số này cao hơn Thái Lan khoảng 30%, Malaysia khoảng 60%, đặc biệt so với các nước phát triển như Nhật Bản, Hoa Kỳ thì cao hơn gấp 4-5 lần… Điều này cho thấy, sử dụng năng lượng tại Việt Nam chưa hiệu quả và rất đáng suy nghĩ.

Theo Hội khoa học và công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả Việt Nam (VECEA), năng lượng ở Việt Nam lãng phí ở cả khâu sản xuất lẫn tiêu thụ. Cụ thể, trong khâu sản xuất, hiệu suất sử dụng năng lượng tại các nhà máy nhiệt điện chỉ đạt 28 - 32% (thấp hơn mức thế giới 10%), hiệu suất các lò hơi công nghiệp chỉ đạt khoảng 60% (thấp hơn mức trung bình của thế giới khoảng 20%). Khâu tiêu thụ cũng kém hiệu quả. Để sản xuất ra cùng một sản phẩm, ngành công nghiệp Việt Nam cần sử dụng năng lượng nhiều hơn từ 1,5 - 1,7 lần so với các nước trong khu vực và trên thế giới.

Ông Võ Quang Lâm – Phó Tổng giám đốc EVN - cho hay, với hơn 3.000 cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, nhưng tiêu thụ điện chiếm tới 33% tổng lượng điện tiêu thụ toàn quốc. Nếu các cơ sở này tiết kiệm tối thiểu 2% điện tiêu thụ/năm thì mỗi năm, cả nước tiết kiệm được 1,4 tỷ kWh, tương đương 2.700 tỷ đồng. Tương tự, số khách hàng sinh hoạt hộ gia đình, tiêu thụ hơn 30% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc. Nếu tiết kiệm 1% điện tiêu thụ mỗi năm thì cả nước có thể tiết kiệm 630 triệu kWh, tương đương hơn 1.170 tỷ đồng.

Như vậy, nếu theo mục tiêu của Chính phủ về tiết kiệm điện 2%/năm thì số tiền do sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả lên trên 5.000 tỷ đồng/năm. Và con số này vẫn còn tăng lên theo nhu cầu điện thương phẩm. Nếu tính cả các ngành năng lượng khác thì con số còn lớn hơn rất nhiều.

Nguyên nhân và hệ lụy

Các chuyên gia cho rằng, việc sử dụng năng lượng lãng phí, kém hiệu quả có nhiều nguyên nhân như: Công nghệ lạc hậu, các thiết bị sản xuất cũ và chậm đổi mới, tỷ lệ hao hụt lớn khi vận hành; các doanh nghiệp còn thờ ơ, chưa chú ý đúng mức đến việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, tình trạng thất thoát và lãng phí trong cung cấp và sử dụng năng lượng, hoặc có làm chỉ mang tính đối phó. Hiện mới chỉ có lĩnh vực sản xuất công nghiệp, một phần trong lĩnh vực xây dựng là đã xây dựng hệ thống/mô hình quản lý năng lượng, còn một số lĩnh vực như giao thông vận tải thì chưa thực hiện.

Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả: Không thể chậm trễ - Bài 1: Báo động tình trạng lãng phí

Cần đẩy mạnh tiết kiệm điện trong các ngành công nghiệp, đặc biệt là một số ngành có tỷ lệ tiêu thụ năng lượng cao

Bên cạnh đó là nguồn lực ngân sách cho Chương trình Quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả còn nhiều hạn chế; nguồn dữ liệu và thông tin chưa đầy đủ; các cơ chế khuyến khích cho đầu tư còn đang gặp vướng mắc. Hay quy định về xử phạt đối với các cá nhân, tổ chức không thực hành tốt trong lĩnh vực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vẫn còn chưa cụ thể và thiếu tính răn đe; công tác kiểm tra, giám sát ở các cấp chính quyền địa phương còn nhiều tồn tại.

Có thể khẳng định, sử dụng năng lượng lãng phí đã để lại nhiều hệ lụy cho nền kinh tế như tốn nguồn lực đầu tư của nhà nước và xã hội; cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên; gây ô nhiễm môi trường; gia tăng chi phí sản xuất, kinh doanh, giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp, quốc gia; người dân thêm khó khăn vì phải chi trả thêm chi phí; ảnh hưởng đến tăng trưởng xanh, phát triển bền vững; an ninh năng lượng quốc gia và các cam kết của Chính phủ về ứng phó với biến đổi khí hậu. Do đó, cần có những giải pháp quyết liệt hơn để khắc phục những tồn tại nêu trên.

Năng lượng (điện, xăng dầu, than, các dạng năng lượng khác) là ngành đặc thù, là chi phí “đầu vào” của tất cả các ngành sản xuất và sinh hoạt của nhân dân, ảnh hưởng trực tiếp đến giá cả hàng hóa và dịch vụ. Việt Nam đang lãng phí hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm vì sử dụng năng lượng chưa hiệu quả, diễn ra ở hầu hết các ngành, lĩnh vực

Bài 2: Khoảng cách lớn từ Luật đến thực tiễn

Đình Dũng - Thu Hường
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Lễ bế mạc và trao giải Hội thi Tay nghề Dầu khí lần thứ VII năm 2022

Lễ bế mạc và trao giải Hội thi Tay nghề Dầu khí lần thứ VII năm 2022

Ngày 10/8, tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam đã tổ chức Lễ bế mạc và trao giải Hội thi tay nghề Dầu khí lần thứ VII năm 2022.
Giải phóng mặt bằng tại 4 dự án truyền tải điện ở Đồng Nai, chính quyền cần vào cuộc

Giải phóng mặt bằng tại 4 dự án truyền tải điện ở Đồng Nai, chính quyền cần vào cuộc

Hiện cả 4 dự án truyền tải điện ở Đồng Nai đều đang bị chậm tiến độ do khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng. Để tháo gỡ khó khăn chính quyền cần vào cuộc
Đối thoại chính sách cấp cao ASEAN: Sớm thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ sử dụng than sang năng lượng sạch

Đối thoại chính sách cấp cao ASEAN: Sớm thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ sử dụng than sang năng lượng sạch

Các nền kinh tế ASEAN đều đồng ý cần sớm thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ sử dụng than sang năng lượng sạch.
Quảng Ngãi: Các nhà máy thủy điện đảm bảo công tác vận hành

Quảng Ngãi: Các nhà máy thủy điện đảm bảo công tác vận hành

Theo Sở Công Thương Quảng Ngãi, các nhà máy thủy điện về cơ bản thực hiện tốt việc vận hành phát điện; tuân thủ quy định về vận hành hồ chứa trong mùa lũ.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Đặng Hoàng An: Việt Nam ưu tiên phát triển năng lượng sạch

Thứ trưởng Bộ Công Thương Đặng Hoàng An: Việt Nam ưu tiên phát triển năng lượng sạch

Tại buổi làm việc với Trợ lý Tổng thư ký Liên hợp quốc, Thứ trưởng Bộ Công Thương Đặng Hoàng An khẳng định, Việt Nam ưu tiên phát triển năng lượng sach.

Tin cùng chuyên mục

Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả: Không thể chậm trễ. Bài 2: Khoảng cách lớn từ Luật đến thực tiễn

Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả: Không thể chậm trễ. Bài 2: Khoảng cách lớn từ Luật đến thực tiễn

Sự ra đời của Luật Sử dụng năng lượng TK&HQ, cùng nhiều văn bản pháp luật và cơ chế, chính sách được ban hành, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.
Tỉnh Hà Tĩnh: Muôn kiểu trộm cắp điện

Tỉnh Hà Tĩnh: Muôn kiểu trộm cắp điện

Bất chấp nguy hiểm, nhiều người sử dụng điện tại tỉnh Hà Tĩnh đã dùng các thủ đoạn như cắt xẻ cáp, đấu nối trái phép vào hệ thống lưới điện để... trộm cắp điện.
Đề nghị các bộ ngành phối hợp tạo thuận lợi cho phát triển năng lượng tái tạo

Đề nghị các bộ ngành phối hợp tạo thuận lợi cho phát triển năng lượng tái tạo

Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai thực hiện cam kết của Việt Nam về biến đổi khí hậu vừa yêu cầu các bộ ngành tạo thuận lợi cho phát triển năng lượng tái tạo.
Tháo gỡ khó khăn cho dự án đường dây 220kV Bắc Giang – Lạng Sơn

Tháo gỡ khó khăn cho dự án đường dây 220kV Bắc Giang – Lạng Sơn

Đoàn công tác của VP Ban chỉ đạo Quốc gia về phát triển điện lực đã làm việc với tỉnh Bắc Giang – Lạng Sơn tháo gỡ khó khăn về mặt bằng cho dự án điện 220KV.
Xu hướng chuyển dịch năng lượng đến 2050: Cần tính đến vai trò của điện khí

Xu hướng chuyển dịch năng lượng đến 2050: Cần tính đến vai trò của điện khí

Tìm nguồn năng lượng sạch, ổn định trở thành mối quan tâm của ngành điện Việt Nam khi phải đối mặt với yêu cầu cam kết đạt mục tiêu phát thải ròng bằng “0”.
Tập đoàn Điện lực Việt Nam: Đẩy nhanh tiến độ các công trình điện

Tập đoàn Điện lực Việt Nam: Đẩy nhanh tiến độ các công trình điện

Nhằm đáp ứng nhu cầu điện cho nền kinh tế phục hồi mạnh mẽ, Tập đoàn Điện lực Việt Nam và các đơn vị đã chủ động đẩy nhanh các công trình lưới và nguồn điện.
Góp ý Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi): Thêm cơ chế ưu đãi, thu hút đầu tư vào ngành dầu khí

Góp ý Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi): Thêm cơ chế ưu đãi, thu hút đầu tư vào ngành dầu khí

Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) cần cân nhắc, bổ sung chính sách ưu đãi, đảm bảo hài hòa lợi ích để thu hút đầu tư vào ngành dầu khí.
Ủy ban Kinh tế của Quốc hội và Bộ Công Thương lấy ý kiến về dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi)

Ủy ban Kinh tế của Quốc hội và Bộ Công Thương lấy ý kiến về dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi)

Sáng ngày 3/8, tại TP. Hồ Chí Minh, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức Hội thảo lấy ý kiến về Luật Dầu khí (sửa đổi).
Dự án Trung tâm điện lực Quảng Trạch: Còn vướng mắc trong khâu giải phóng mặt bằng

Dự án Trung tâm điện lực Quảng Trạch: Còn vướng mắc trong khâu giải phóng mặt bằng

Dự án Trung tâm điện lực Quảng Trạch được xem là dự án trọng điểm của tỉnh Quảng Bình tạo động lực phát triển song còn tồn tại vướng mắc về giải phóng mặt bằng.
Thừa Thiên Huế nâng cao năng lực cấp điện ổn định khu công nghiệp Phú Bài

Thừa Thiên Huế nâng cao năng lực cấp điện ổn định khu công nghiệp Phú Bài

Ngành điện Thừa Thiên Huế vừa đưa vào vận hành Trạm biến áp 110kV Phú Bài 2 nhằm nâng cao cấp điện ổn định, liên tục tại khu công nghiệp Phú Bài.
Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả: Vì sao nhiều doanh nghiệp còn thờ ơ?

Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả: Vì sao nhiều doanh nghiệp còn thờ ơ?

Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ, tuy nhiên sau 12 năm triển khai Luật sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, nhiều doanh nghiệp vẫn thờ ơ.
Giá xăng dầu chiều 1/8: Giá xăng giảm gần 500 đồng/lít

Giá xăng dầu chiều 1/8: Giá xăng giảm gần 500 đồng/lít

Trong kỳ điều hành ngày 1/8, giá xăng E5 RON 92 giảm thêm 450 đồng/lít; RON 95 giảm 470 đồng/lít. Giá các loại dầu giảm mạnh hơn.
Đóng điện dự án Trạm biến áp 220kV Chư Sê và đấu nối

Đóng điện dự án Trạm biến áp 220kV Chư Sê và đấu nối

Sáng 1/8, tại Gia Lai, Ban QLDA các công trình điện miền Trung đã phối hợp tổ chức nghiệm thu, đóng điện dự án Trạm biến áp 220kV Chư Sê và đấu nối.
Dự án Truyền tải điện: Chậm tiến độ do khó khăn trong giải phóng mặt bằng

Dự án Truyền tải điện: Chậm tiến độ do khó khăn trong giải phóng mặt bằng

Nhiều dự án truyền tải điện hiện vẫn đang bị chậm tiến độ, nguyên nhân chủ yếu được xác định là do vướng mắc trong khâu bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Chính thức thông tuyến toàn bộ đường dây 500kV mạch 3

Chính thức thông tuyến toàn bộ đường dây 500kV mạch 3

Vào lúc 20h ngày 31/7, đường dây 500kV Vũng Áng – Quảng Trạch được đóng điện, thông tuyến toàn bộ dự án đường dây 500kV mạch 3.
Đường dây 500kV Vũng Áng - Quảng Trạch sẵn sàng đóng điện

Đường dây 500kV Vũng Áng - Quảng Trạch sẵn sàng đóng điện

Chiều 30/7/2022, tại Hà Tĩnh, diễn ra cuộc họp của Hội đồng nghiệm thu cấp Tổng công ty EVNNPT công trình đường dây 500kV Vũng Áng - Quảng Trạch.
Chuyển dịch năng lượng: Cách nào gỡ nút thắt tài chính?

Chuyển dịch năng lượng: Cách nào gỡ nút thắt tài chính?

Chuyển dịch năng lượng không đơn thuần là chuyển dịch giữa các loại hình công nghệ mà là sự thay đổi của cả nền kinh tế.
Đối thoại An ninh năng lượng Việt Nam – Hoa Kỳ lần thứ 4

Đối thoại An ninh năng lượng Việt Nam – Hoa Kỳ lần thứ 4

Từ ngày ngày 27 đến 28 tháng 7 năm 2022 tại Thủ đô Washington, Hoa Kỳ đã diễn ra Đối thoại thường niên An ninh năng lượng Việt Nam – Hoa Kỳ.
Phấn đấu về đích đúng hẹn đường dây 500kV mạch 3

Phấn đấu về đích đúng hẹn đường dây 500kV mạch 3

Nhằm động viên lực lượng thi công đường dây 500kV mạch 3, ngày 27-28/7, công đoàn Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia đã đến thăm và tặng quà các đơn vị.
Tỉnh Gia Lai đã khắc phục các tồn tại liên quan đến các dự án điện mặt trời mái nhà đến đâu?

Tỉnh Gia Lai đã khắc phục các tồn tại liên quan đến các dự án điện mặt trời mái nhà đến đâu?

Sở Công Thương tỉnh Gia Lai tiếp tục đưa ra các giải pháp để khắc phục các tồn tại liên quan đến việc triển khai đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động