Sớm tìm giải pháp để “Kho báu” mỏ đất hiếm Đông Pao toả sáng

Mỏ đất hiếm Đông Pao (tỉnh Lai Châu) có trữ lượng lớn nhất Việt Nam đã được cấp phép gần 10 năm nhưng chưa thể khai thác vì nhiều nguyên nhân.
Xây nhà máy sản xuất đất hiếm Việt Nam nằm ở đâu trong “bản đồ đất hiếm” của thế giới?

Mỏ đất hiếm Đông Pao- loay hoay gần 10 năm chưa khai thác

Lai Châu là tỉnh có tiềm năng đất hiếm, đã ghi nhận 4 mỏ, điểm khoáng sản đất hiếm với tổng diện tích 2.779,4ha; tổng trữ lượng, tài nguyên tính được là trên 13,3triệu tấn TR2O3 gồm: Mỏ đất hiếm Đông Pao (xã Bản Hon, huyện Tam Đường); mỏ đất hiếm Bắc Nậm Xe, Nam Nậm Xe, Thèn Thầu (xã Nậm Xe) và xã Bản Lang (huyện Phong Thổ). Tổng trữ lượng tài nguyên dự báo khoảng 21 triệu tấn. Tuy nhiên, hiện tại việc khai thác, chế biến đất hiếm đang gặp khó khăn.

Mỏ quặng đất hiếm Đông Pao có diện tích gần 133ha, với tổng trữ lượng địa chất quy khô trên 11,3 triệu tấn.
Mỏ đất hiếm Đông Pao có diện tích gần 133ha, với tổng trữ lượng địa chất quy khô trên 11,3 triệu tấn gần 10 năm cấp phép nhưng chưa thể khai thác

Được biết, mỏ Đông Pao là các dãy núi liền kề rộng hơn 132 ha, nằm cách thị trấn Tam Đường, tỉnh Lai Châu, khoảng 10 km. Để quản lý, cơ quan chức năng ký hiệu bốn khu vực đồi dựa trên trữ lượng, khu lớn nhất 60 ha, nhỏ nhất 8,7 ha.

Với trữ lượng đất hiếm lớn nhất Việt Nam, Mỏ đất hiếm Đông Pao thu hút được sự quan tâm của nhiều quốc gia và doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực khai thác và chế biến đất hiếm trên thế giới. Tuy nhiên để có thể lựa chọn được đối tác phù hợp, bên cạnh sự chủ động, nỗ lực của Công ty Cổ phần Đất hiếm Lai Châu - Vimico, thì cũng rất cần các chủ trương, chính sách hỗ trợ với tầm nhìn dài hạn của Chính phủ, Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam, Tổng công ty Khoáng sản tạo các cơ chế linh hoạt, hợp lý, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cho Công ty cũng như cho các doanh nghiệp đối tác có đủ năng lực về công nghệ, về vốn có nhu cầu hợp tác khai thác chế biến đất hiếm tại mỏ Đông Pao.

Đến tháng 12/2014, Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp phép cho Công ty Cổ phần Đất hiếm Lai Châu (Tập đoàn Than, Khoáng sản Việt Nam) cùng đối tác Nhật Bản khai thác mỏ đất hiếm kiểu quặng gốc ở Đông Pao, xã Bản Hon, huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu. Lý do mỏ này có trữ lượng lớn nhất cả nước, có thể khai thác ngay theo quy mô công nghiệp.

Theo Sở Tài nguyên và Môi trường Lai Châu, mặc dù dự án khai thác, chế biến mỏ đất hiếm Đông Pao được Bộ Tài nguyên và Môi trường phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường tại quyết định số 2096/QĐ-BTNMT ngày 3/12/2012.

Tuy nhiên, đến nay Công ty cổ phần đất hiếm Lai Châu – Vimico chưa xây dựng các công trình bảo vệ môi trường để phục vụ giai đoạn khai thác, chế biến được cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, xác nhận hoặc cấp giấy phép môi trường.

Lý giải nghịch lý được cấp phép, nhưng không thể khai thác, đại diện lãnh đạo Công ty Cổ phần Đất hiếm Lai Châu cho hay, từ năm 2016 đối tác Nhật Bản nắm công nghệ bản quyền đã rút khỏi liên danh. Công ty chỉ có thể chế biến sâu đất hiếm đạt 40% trong khi quy định xuất khẩu tối thiểu của Bộ Công Thương là 95% và yêu cầu của Chính phủ không được bán đất hiếm dạng thô.

Những năm qua, công ty đã làm việc với nhiều đơn vị trong và ngoài nước để có thể khai thác. Tuy nhiên, các nỗ lực đều không thành công do đối tác không chứng minh được năng lực công nghệ. Bên cạnh đó các đơn vị trong nước đến làm việc thì kết quả chế biến mới thành công ở quy mô phòng thí nghiệm. Nhưng để có thể khai thác được cần đầu tư quá trình thử nghiệm tốn nhiều chi phí.

Cuối năm 2022, theo chương trình phối hợp của Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam và UBND tỉnh Lai Châu dự kiến ký biên bản ghi nhớ hợp tác khai thác đất hiếm với Công ty Cổ phần Đất hiếm Việt Nam. Tuy nhiên, việc ký kết bị hủy vào phút chót do không thống nhất được điều khoản chuyển giao công nghệ.

Trước thực trạng trên, lãnh đạo tỉnh Lai Châu nhìn nhận, mỏ đất hiếm Đông Pao nếu không được khai thác sẽ rất lãng phí và tác động đến vấn đề môi trường.

Trong khi đó, cách mỏ Đông Pao hơn 400 km, tại khu công nghiệp Đồng Văn, tỉnh Hà Nam, mỗi tháng Công ty Cổ phần Đất hiếm Việt Nam phải nhập khẩu hàng tấn đất hiếm đã qua sơ chế từ các nước như Nga, Australia để tiếp tục phân tách ra 17 nguyên tố phục vụ lắp ráp các thiết bị công nghệ cao.

Nhà máy sản xuất được xây dựng trên quy mô 3 ha đất, kinh phí hơn 100 triệu USD, gồm nhiều phân xưởng, phân tách quy mô công nghiệp. Tuy nhiên, do vẫn phải nhập khẩu đất hiếm nên công ty chưa bao giờ hoạt động hết công suất.

“Gỡ” rào cản cho ngành công nghiệp đất hiếm

Các chuyên gia về ngành Địa chất và Khoáng sản cho rằng, rất đáng tiếc khi chưa khai thác đất hiếm đúng với tiềm năng. Sở dĩ đất hiếm hiện nay có giá trị cao vì với điều kiện công nghệ và bài toán kinh tế thì người ta chỉ khai thác đất hiếm ở các mỏ lớn, có thể triển khai theo quy mô công nghiệp nên số mỏ như vậy sẽ ít. Tương lai không thể loại trừ có thể khai thác các kim loại đất hiếm ở những vị trí nhỏ hơn dẫn tới nguồn cung lớn hơn và giá trị đất hiếm giảm dần.

Ngoài ra hiện nay nhiều quốc gia, đặc biệt là các nước ASEAN cũng đang đẩy mạnh việc khai thác đất hiếm. Điều này đồng nghĩa nguồn cung sẽ dồi dào hơn, giá thành giảm. Một yếu tố nữa khiến chúng ta không nên chần chừ khai thác đất hiếm là mặc dù chưa tìm ra nguyên liệu thay thế, các nước đi đầu đang đẩy mạnh nghiên cứu vật liệu khác để tránh phụ thuộc vào đất hiếm.

Thực tế, đất hiếm thực sự hiếm bởi sự tuyển luyện, chiết tách từ quặng đất hiếm ra các kim loại có giá trị phục vụ nhiều ngành kinh tế như chế tạo nam châm, tuabin điện gió, xe điện, xử lý môi trường, quốc phòng, công nghệ cao.

Là quốc gia có trữ lượng đất hiếm đứng thứ 2 thế giới, Việt Nam có lợi thế chiến lược trong việc phát triển ngành công nghiệp đất hiếm. Việc đưa chủ trương xây dựng công nghiệp khai thác chế biến đất hiếm thành ngành công nghiệp chủ đạo theo tinh thần của Nghị quyết 10-NQ/TW về định hướng chiến lược địa chất khoáng sản và công nghiệp khai khoáng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 vào thực tế đang là bài toán đặt ra đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khoáng sản nước ta.

Kinh nghiệm của các quốc gia tiên phong trong việc sử dụng, khai thác và chế biến đất hiếm như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản (những quốc gia này đều bắt đầu xây dựng và phát triển nền công nghiệp đất hiếm từ những năm 70, 80 của thế kỷ trước) cho thấy công nghiệp khai thác chế biến đất hiếm không thể hình thành và xây dựng trong một sớm một chiều, đồng thời đòi hỏi rất nhiều nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước.

Cũng cần thấy rằng việc Việt Nam xếp trong top các quốc gia có tiềm năng đất hiếm trên thế giới không quan trọng bằng việc phát triển ngành công nghiệp đất hiếm trong nước vì lượng đất hiếm tiêu thụ toàn cầu hàng năm chỉ khoảng 300.000 tấn, không nhiều. Nhưng giá trị kinh tế đất hiếm đem lại sẽ rất lớn nên nếu Việt Nam tập trung khai thác và phát triển ngành công nghiệp đất hiếm sẽ trở thành đối thủ rất lớn trên thị trường thế giới.

Mới đây, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà đã ký Quyết định 866/QĐ-TTg phê duyệt về "Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050", theo đó dự kiến khai thác khoảng 2 triệu tấn quặng đất hiếm nguyên khai/năm.

Theo Quyết định trên, đối với đất hiếm, giai đoạn từ nay đến năm 2030 hoàn thành các đề án thăm dò đã cấp phép tại mỏ đất hiếm Bắc Nậm Xe, Nam Nậm Xe (Lai Châu). Thăm dò nâng cấp, mở rộng các mỏ đã cấp phép khai thác và đầu tư mới thăm dò tại Lai Châu, Lào Cai, Yên Bái.

Đẩy mạnh tìm kiếm công nghệ, thị trường khai thác gắn với chế biến sâu khoáng sản đất hiếm đã cấp phép khai thác tại các mỏ như Đông Pao (Lai Châu), Yên Phú (Yên Bái). Đồng thời hoàn thành nhà máy chế biến đất hiếm tại xã Yên Phú (huyện Văn Yên, Yên Bái).

Đối với nguồn đất hiếm riêng rẽ, Chính phủ định hướng sẽ xây dựng các dự án chiết tách, chế biến tại Lai Châu và Lào Cai, công suất 20.000-60.000 tấn/năm. Hai địa phương này cũng sẽ có 3 dự án thủy luyện chế biến đất hiếm.

Duy Anh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Lai Châu

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Điện Biên: Giữ đà tăng trưởng cho công nghiệp chế biến chế tạo

Điện Biên: Giữ đà tăng trưởng cho công nghiệp chế biến chế tạo

Chỉ số sản xuất công nghiệp của Điện Biên 2 tháng tăng cao nhất trong cùng kỳ 5 năm gần đây, riêng công nghiệp chế biến chế tạo luôn giữ mức tăng trưởng dương.
Từ đất hiếm đến con chip Việt Nam

Từ đất hiếm đến con chip Việt Nam

Từ 22 triệu tấn đất hiếm đến con chip kích cỡ bằng namonet là quá trình rất dài. Vậy Việt Nam đang ở đoạn nào trong tiến trình này?
“Sức khỏe” ngành sản xuất đang phục hồi tích cực

“Sức khỏe” ngành sản xuất đang phục hồi tích cực

2 tháng đầu năm 2024, chỉ số IIP tăng 5,7%; PMI tháng 2/2024 cũng trên ngưỡng 50 điểm…Đây được coi là tín hiệu tốt đối với ngành sản xuất Việt Nam.
Vĩnh Phúc: Sản xuất công nghiệp duy trì đà tăng

Vĩnh Phúc: Sản xuất công nghiệp duy trì đà tăng

2 tháng đầu năm 2024, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc tăng 16,16% so với cùng kỳ năm 2023.
Dự báo, sản xuất sẽ tăng trưởng mạnh trong nửa cuối năm 2024

Dự báo, sản xuất sẽ tăng trưởng mạnh trong nửa cuối năm 2024

Đơn đặt hàng được cải thiện, giúp chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp 2 tháng đầu năm 2024 tăng gần 6% và dự báo sẽ bứt phá trong nửa cuối năm nay.

Tin cùng chuyên mục

Tháng 2/2024: Sản xuất công nghiệp của Bắc Ninh sụt giảm đáng kể

Tháng 2/2024: Sản xuất công nghiệp của Bắc Ninh sụt giảm đáng kể

So với tháng trước và cùng kỳ năm trước, chỉ số sản xuất công nghiệp của tỉnh Bắc Ninh tháng 2/2024 tiếp tục giảm lần lượt 8,72% và 14,61%.
Khuyến công Vĩnh Long: Dấu ấn 10 năm triển khai

Khuyến công Vĩnh Long: Dấu ấn 10 năm triển khai

Gần 10 năm triển khai, công tác khuyến công của Vĩnh Long đã gặt hái được những kết quả quan trọng, góp sức phát triển ngành Công Thương của địa phương.
Thanh Hóa: Tạo động lực mới cho tăng trưởng công nghiệp gắn với dịch vụ logistics

Thanh Hóa: Tạo động lực mới cho tăng trưởng công nghiệp gắn với dịch vụ logistics

Thanh Hóa ưu tiên thu hút các dự án mới, hàm lượng cao, tạo động lực, đột phá mới cho tăng trưởng công nghiệp.
Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng ở 56 địa phương trong 2 tháng đầu năm 2024

Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng ở 56 địa phương trong 2 tháng đầu năm 2024

Theo Tổng cục Thống kê, chỉ số sản xuất công nghiệp 2 tháng đầu năm 2024 so với cùng kỳ năm trước tăng ở 56 địa phương.
Đồng Nai: Phê duyệt Đề án chuyển đổi Khu công nghiệp Biên Hòa 1 thành Khu đô thị, thương mại, dịch vụ

Đồng Nai: Phê duyệt Đề án chuyển đổi Khu công nghiệp Biên Hòa 1 thành Khu đô thị, thương mại, dịch vụ

UBND tỉnh Đồng Nai vừa có quyết định phê duyệt đề án chuyển đổi công năng Khu công nghiệp Biên Hòa 1 thành Khu đô thị - thương mại - dịch vụ.
Sắp trình Chính phủ Đề án phát triển nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn

Sắp trình Chính phủ Đề án phát triển nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn

Đề án “Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2045” sẽ được Bộ KH&ĐT trình Chính phủ trong quý I/2024.
Hà Nội: Tôn vinh 42 nghệ nhân ngành thủ công mỹ nghệ

Hà Nội: Tôn vinh 42 nghệ nhân ngành thủ công mỹ nghệ

Chiều 28/2, Sở Công Thương Hà Nội tổ chức Lễ phong tặng danh hiệu nghệ nhân Hà Nội năm 2023 ngành thủ công mỹ nghệ cho 42 cá nhân.
Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục "hút" vốn FDI

Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục "hút" vốn FDI

Công nghiệp chế biến chế tạo dẫn đầu thu hút vốn FDI với tổng vốn đầu tư đạt gần 2,54 tỷ USD, chiếm 59,1% tổng vốn đầu tư đăng ký, tăng 16,8% so với cùng kỳ.
Nam Định: Thu hút thêm dự án FDI 60 triệu USD vào Khu công nghiệp lớn nhất tỉnh

Nam Định: Thu hút thêm dự án FDI 60 triệu USD vào Khu công nghiệp lớn nhất tỉnh

Mới đây, Dự án FDI 60 triệu USD sản xuất các sản phẩm vải không nhuộm, vải có nhuộm, … được đầu tư vào Khu công nghiệp dệt may Rạng Đông, tỉnh Nam Định.
Bắc Giang: Mở rộng kết cấu hạ tầng khu công nghiệp Việt - Hàn

Bắc Giang: Mở rộng kết cấu hạ tầng khu công nghiệp Việt - Hàn

Phó Thủ tướng Lê Minh Khái vừa ký Quyết định 196/QĐ-TTg chấp thuận chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng KCN Việt Hàn mở rộng.
2 tháng đầu năm 2024, Việt Nam đầu tư ra nước ngoài 17 dự án mới

2 tháng đầu năm 2024, Việt Nam đầu tư ra nước ngoài 17 dự án mới

2 tháng đầu năm 2024, các doanh nghiệp Việt Nam đã đầu tư ra nước ngoài 17 dự án đầu tư, với tổng vốn đăng ký 25 triệu USD.
Khai thác và chế biến khoáng sản: Chú trọng nghiên cứu, đầu tư đổi mới công nghệ

Khai thác và chế biến khoáng sản: Chú trọng nghiên cứu, đầu tư đổi mới công nghệ

Trong khai thác và chế biến khoáng sản, hoạt động khoa học và công nghệ đã góp phần đẩy mạnh đổi mới công nghệ nâng cao năng suất, chất lượng, giảm giá thành...
Đồng Nai thu hút gần 500 triệu USD đầu tư vào khu công nghiệp trong 2 tháng

Đồng Nai thu hút gần 500 triệu USD đầu tư vào khu công nghiệp trong 2 tháng

Trong 2 tháng đầu năm 2024, Đồng Nai đã thu hút 12 dự án mới với tổng vốn đầu tư gần 36 triệu USD.
Hoàn thiện chính sách phát triển hạ tầng gắn với công nghiệp hiện đại

Hoàn thiện chính sách phát triển hạ tầng gắn với công nghiệp hiện đại

Tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 13 ngày 16/1/2012 về xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ nhằm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại.
Sản xuất công nghiệp tăng tốc ngay đầu năm: Quyết tâm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng

Sản xuất công nghiệp tăng tốc ngay đầu năm: Quyết tâm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng

Với mục tiêu tăng trưởng GDP 2024 đạt 6-6,5%, ngay đầu năm Chính phủ, bộ ngành,địa phương đã quyết liệt vào cuộc. Đáng chú ý, khu vực công nghiệp phục hồi mạnh.
Thúc đẩy hợp tác cung cấp linh kiện thiết bị giữa Việt Nam - Hàn Quốc

Thúc đẩy hợp tác cung cấp linh kiện thiết bị giữa Việt Nam - Hàn Quốc

Tại trụ sở Viện Nghiên cứu Cơ khí vừa diễn ra buổi làm việc giữa các đơn vị Việt Nam với các đối tác Hàn Quốc nhằm thúc đẩy hợp tác cung cấp linh kiện thiết bị.
Bắc Giang: Đầu tư 1.800 tỷ đồng xây dựng Khu công nghiệp Phúc Sơn

Bắc Giang: Đầu tư 1.800 tỷ đồng xây dựng Khu công nghiệp Phúc Sơn

Thủ tướng Chính phủ vừa có quyết định chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp Phúc Sơn, tỉnh Bắc Giang.
Bài 3: Phát triển công nghiệp phụ trợ bán dẫn nên bắt đầu từ đâu?

Bài 3: Phát triển công nghiệp phụ trợ bán dẫn nên bắt đầu từ đâu?

Công nghiệp phụ trợ không chỉ liên quan đến chất bán dẫn mà liên quan đến nhiều sản phẩm khác và đây thường là các ngành công nghệ cao, rất cần sự hỗ trợ HTQT.
Bài 2: “Làm bán dẫn” không thể thiếu công nghiệp phụ trợ

Bài 2: “Làm bán dẫn” không thể thiếu công nghiệp phụ trợ

Để phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, thị trường nhân lực và sản xuất bán dẫn phải được xây dựng song song, gắn đào tạo, nghiên cứu R&D với sản xuất.
Tái chế sản phẩm bao bì: Cơ hội thúc đẩy ngành công nghiệp môi trường công nghệ cao

Tái chế sản phẩm bao bì: Cơ hội thúc đẩy ngành công nghiệp môi trường công nghệ cao

Việc sản phẩm nhựa tái chế của Việt Nam đã xuất khẩu đi 12 quốc gia, điều này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp môi trường công nghệ cao.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động