Quy hoạch Đồng bằng sông Cửu Long: Tập trung công nghiệp chế biến để nâng cao chuỗi giá trị nông nghiệp

Quy hoạch Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 vừa được Chính phủ phê duyệt đã xác định mục tiêu đến năm 2030. Để làm rõ hơn những nội dung này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Đinh Trọng Thắng – Vụ trưởng Vụ Quản lý quy hoạch (Bộ Kế hoạch và Đầu tư).

Xin ông giới thiệu những nét chính về Quy hoạch ĐBSCL thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050 vừa được Chính phủ phê duyệt?

Nội dung quy hoạch vùng ĐBSCL cơ bản dựa trên các quan điểm phát triển chính như sau: Thứ nhất, phát triển bền vững, theo hướng “thuận thiên” theo tinh thần của Nghị quyết số 120 của Chính phủ; chú trọng bảo vệ, tôn tạo và phát triển nền tảng văn hóa - xã hội và hệ sinh thái tự nhiên; lấy “con người” làm trung tâm; coi tài nguyên nước là cốt lõi; chuyển đổi mô hình sinh kế nông nghiệp tại các tiểu vùng theo hướng chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, coi nước lợ, nước mặn, nước ngọt là nguồn tài nguyên để phát triển kinh tế.

Quy hoạch Đồng bằng sông Cửu Long: Tập trung công nghiệp chế biến để nâng cao chuỗi giá trị nông nghiệp
Ông Đinh Trọng Thắng - Vụ trưởng Vụ Quản lý quy hoạch (Bộ Kế hoạch và Đầu tư)

Thứ hai, chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng gia tăng hiệu quả và giá trị. Trong đó, đối với nông nghiệp tập trung phát triển chuỗi giá trị về nông nghiệp thông qua hệ thống trung tâm đầu mối về nông nghiệp là nơi nghiên cứu phát triển, đào tạo và chuyển giao công nghệ, thu gom, chế biến sâu, ứng dụng công nghệ cao nhằm nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của các sản phẩm nông nghiệp chủ lực của vùng.

Đối với công nghiệp, tập trung phát triển công nghiệp chế biến, công nghiệp hỗ trợ cho nông nghiệp nhằm nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp; phát triển công nghiệp điện, đặc biệt là phát triển năng lượng sạch, năng lượng tái tạo gắn với bảo vệ rừng và bờ. Về thương mại - dịch vụ, tập trung phát triển kết cấu hạ tầng thương mại, thương mại điện tử, thương mại biên giới và dịch vụ logistics.

Thứ ba, chuyển đổi mô hình mô hình tổ chức không gian từ phát triển từ phân tán, nhỏ lẻ sang tập trung hơn; phát triển hành lang đô thị - công nghiệp từ Cần Thơ đến Long An, kết nối với TP. Hồ Chí Minh và vùng Đông Nam Bộ; phát triển cụm ngành kinh tế nông nghiệp gắn kết với các khu vực đô thị hoá, công nghiệp hoá, phân bố tập trung tại các hành lang phát triển, khu vực phát triển động lực được xác định trong quy hoạch.

Thứ tư, tăng cường liên kết nội vùng, liên vùng và quốc tế, trong đó chú trọng liên kết phát triển kinh tế - xã hội giữa ĐBSCL với thành phố Hồ Chí Minh và vùng Đông Nam Bộ.

Thứ năm, tập trung phát triển kết cấu hạ tầng, có ý nghĩa quan trọng đối với việc chuyển đổi mô hình phát triển, đặc biệt chú trọng đến hạ tầng giao thông, năng lượng, cấp nước sạch, thủy lợi và hạ tầng xã hội. Thứ sáu, kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội

Bên cạnh nông nghiệp, thì công nghiệp, nhất là công nghiệp chế biến thực phẩm, thức ăn chăn nuôi cũng được đánh giá ngành có nhiều lợi thế phát triển tại Khu vực ĐBSCL trong giai đoạn tới đây. Quan điểm của ông về vấn đề này ra sao?

Công nghiệp chế biến đã, đang và sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế vùng ĐBSCL. Trong thời gian tới, cần tập trung đầu tư chiều sâu, đối với các nhóm sản phẩm chế biến xuất khẩu có tính cạnh tranh cao kết hợp với xây dựng và phát triển thương hiệu nông-lâm-thủy sản vùng ĐBSCL trên trường quốc tế.

Đối với chế biến thức ăn chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản: định hướng của Quy hoạch vùng ĐBSCL là phát triển mạng lưới cơ sở chế biến thức ăn chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản tại các trung tâm đầu mối về nông nghiệp; tăng cường thu hút đầu tư xây dựng xưởng chế biến, nhà máy chế biến thức ăn chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản có quy mô lớn, công nghệ tiên tiến nhằm giảm lượng nhập và hạ giá thành thức ăn. Qua đó góp phần giúp gia tăng hiệu quả nuôi trồng, đặc biệt là nuôi trồng thủy sản xuất khẩu.

Quy hoạch Đồng bằng sông Cửu Long: Tập trung công nghiệp chế biến để nâng cao chuỗi giá trị nông nghiệp

Việc tập trung vào phát triển công nghiệp chế biến thực phẩm, thức ăn chăn nuôi tại ĐBSCL có phải là giải pháp để nâng cao chất lượng nông sản, nâng cao tính cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp trong vùng không, thưa ông?

Quy hoạch vùng ĐBSCL chú trọng cách tiếp cận theo chuỗi giá trị, trong đó xem xét và đề xuất định hướng, giải pháp để nâng cao hiệu quả, năng suất và giá trị của từng công đoạn trong chu trình từ sản xuất, thu gom, phân loại, chế biến, bảo quản vận chuyển, xuất khẩu… Để nâng cao chất lượng và tính cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp vùng ĐBSCL, cần có những thay đổi căn bản trong từng công đoạn của quá trình này. Ví dụ như, về sản xuất thì cần chuyển đổi cơ cấu theo hướng giảm lúa gạo, tăng thủy sản và trái cây; tổ chức sản xuất theo hướng tập trung, quy mô lớn; tăng cường ứng dụng khoa học – công nghệ, quản lý chất lượng, đảm bảo truy xuất nguồn gốc... Đối với công nghiệp chế biến thực phẩm, thức ăn chăn nuôi, Quy hoạch vùng ĐBSCL cũng đã xác định các định hướng, giải pháp chính như nêu ở trên.

Nhìn vào nguồn lực đầu tư trong 10 năm qua cho thấy, dòng vốn đầu tư lớn nhất tập trung vào công nghiệp chế biến chế tạo. Tuy vậy, tốc độ tăng trưởng của ngành cũng chỉ ở mức bình quân so với các ngành nghề khác, và cũng không phải là ngành có lợi thế so với cả nước. Cụ thể, đầu tư vào công nghiệp chế biến chủ yếu tập trung tại Long An và Tiền Giang (thuộc vùng kinh tế trọng điểm Nam Bộ). Với các tỉnh còn lại trong vùng, công nghiệp chế biến chủ yếu tập trung vào ngành chế biến nông - thủy sản nhưng khả năng tăng trưởng của ngành đã bão hòa xét cả trên diện tích, sản lượng, kim ngạch xuất khẩu.

Trong khi đó, giá cả thị trường xuất khẩu biến động mạnh, các hàng rào kỹ thuật ngày càng nghiêm ngặt nhưng khả năng đổi mới và nâng cấp ngành chưa tương thích. Tác động từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) và các đợt chống bán phá giá đối với sản phẩm cá tra của Việt Nam tại thị trường Mỹ là sức ép cho quá trình dịch chuyển của nông nghiệp theo hướng tích cực, trong đó cần tập trung vào việc đáp ứng tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, giám sát được quá trình sản xuất và thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

Trong cơ cấu kinh tế được nêu ra tại quy hoạch, năm 2030, tỷ trọng công nghiệp - xây dựng chiếm khoảng 32% GRDP của vùng. Vậy những ngành công nghiệp nào sẽ được tập trung phát triển, thưa ông?

Về định hướng phát triển các ngành công nghiệp chính, Quy hoạch tập trung vào một số ngành phát triển công nghiệp chế biến, trong đó chú trọng đầu tư chiều sâu, hướng vào xuất khẩu đối với các nhóm ngành công nghiệp chế biến nông, lâm, thủy sản, các sản phẩm hóa chất và cơ khí phục vụ nông nghiệp.

Phát triển công nghiệp điện, trong đó đến năm 2030 tiếp tục hoàn thành các nhà máy nhiệt điện than đang xây dựng ở Duyên Hải II (Trà Vinh), Long Phú I (Sóc Trăng), Sông Hậu I (Hậu Giang); tập trung phát triển điện gió ở bán đảo Cà Mau và điện mặt trời. Sau năm 2030 xem xét phát triển các dự án điện khí ở Bạc Liêu, Kiên Giang, Long An.

Về công nghiệp cơ khí, thiết bị điện, điện tử: Phát triển công nghiệp cơ khí vào các khâu có giá trị gia tăng như thiết kế, chế tạo khuôn mẫu, chế tạo linh kiện phức tạp có độ chính xác cao; triển khai các dự án nhà máy cán tôn, cán thép và cán nhôm định hình, dự án cơ khí phục vụ ngành dầu khí; nhà máy thiết bị điện tử dân dụng và phụ trợ; nhà máy sản xuất máy nông nghiệp, máy và thiết bị chế biến nông, lâm, thuỷ sản; trung tâm đo kiểm thiết bị cơ điện, điện tử; nhà máy sản xuất thiết bị, dụng cụ y tế; phát triển ngành đóng và sửa chữa tàu, phương tiện thủy nhỏ và vừa tại Tiền Giang, Vĩnh Long, Kiên Giang, Cần Thơ.

Về công nghiệp hoá chất và sản phẩm hoá chất: Phát triển công nghiệp hoá chất và sản phẩm từ hoá chất có chọn lọc để giảm thiểu ô nhiễm môi trường, thúc đẩy đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm; đầu tư phát triển các sản phẩm hóa dược đáp ứng nhu cầu thuốc chữa bệnh; đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng và mẫu mã cạnh tranh với thị trường trong và ngoài nước; khuyến khích phát triển nhà máy phân bón tại Cà Mau; đầu tư nâng cao chất lượng, hạ giá thành, đa dạng hóa những loại phân đặc chủng có hàm lượng dinh dưỡng cao, ít ô nhiễm môi trường, ít bị rửa trôi…; nghiên cứu đầu tư sản xuất phân hữu cơ vi sinh được chế biến từ các nguồn rác thải dân dụng và than bùn có sẵn tại địa phương.

Về công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng: Phát triển sản xuất vật liệu mới, vật liệu tiết kiệm năng lượng, xanh, sạch, phù hợp với quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản làm vật liệu xây dựng cả nước. Tổ chức sắp xếp lại các cơ sở khai thác cát đảm bảo không làm tăng nguy cơ xói lở bờ sông, bờ biển, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ các công trình giao thông và thủy lợi trên các tuyến sông, ven biển.

Phát triển công nghiệp ứng dụng công nghệ cao và công nghệ thông tin tại Cần Thơ, các đô thị lớn có vai trò là trung tâm của vùng, tiểu vùng.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Quy hoạch vùng ĐBSCL xác định mục tiêu, đến năm 2030 vùng trở thành trung tâm kinh tế nông nghiệp bền vững, năng động và hiệu quả cao của quốc gia, khu vực và thế giới, là điểm đến hấp dẫn đối với du khách và nhà đầu tư.

Nguyễn Hòa
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Công nghiệp hỗ trợ: Hình thành “sếu đầu đàn”

Công nghiệp hỗ trợ: Hình thành “sếu đầu đàn”

Thời gian qua, Hà Nội đã có nhiều chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy phát triển.
Viettel có thêm 2 sáng chế được bảo hộ độc quyền tại Mỹ

Viettel có thêm 2 sáng chế được bảo hộ độc quyền tại Mỹ

Viện Hàng không Vũ trụ Viettel (VTX - thuộc Tập đoàn Viettel), vừa được Văn phòng Sáng chế và Nhãn hiệu Hoa Kỳ (USPTO) cấp giấy chứng nhận bảo hộ độc quyền.
Doanh nghiệp công nghiệp nông thôn: Chi phí sản xuất tăng không dưới 10%

Doanh nghiệp công nghiệp nông thôn: Chi phí sản xuất tăng không dưới 10%

Chi phí sản xuất tăng cao khiến nhiều doanh nghiệp công nghiệp nông thôn sản xuất lợi nhuận thấp, thậm chí không có lãi.
Các cụm công nghiệp tại thành phố Đà Nẵng khi nào hoàn thành ?

Các cụm công nghiệp tại thành phố Đà Nẵng khi nào hoàn thành ?

Giám đốc Sở Công Thương thành phố Đà Nẵng cho biết cụm công nghiệp Cẩm Lệ giai đoạn 1 đã hoàn thành 90%, dự kiến đi vào hoạt động từ quý IV/2022.
Bộ Công Thương: Quyết tâm triển khai hiệu quả tái cơ cấu ngành công nghiệp

Bộ Công Thương: Quyết tâm triển khai hiệu quả tái cơ cấu ngành công nghiệp

Thời gian qua, Bộ Công Thương đã tham mưu xây dựng và triển khai nhiều chính sách hiệu quả góp phần thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa đất nước.

Tin cùng chuyên mục

Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam khó tiếp cận được ưu đãi?

Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam khó tiếp cận được ưu đãi?

Các ưu đãi dành cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam không nhiều, hoặc có nhưng việc tiếp cận còn nhiều khó khăn.
Vì sao lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh vẫn “kiên quyết” đề nghị dừng khai thác mỏ sắt Thạch Khê?

Vì sao lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh vẫn “kiên quyết” đề nghị dừng khai thác mỏ sắt Thạch Khê?

Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Võ Trọng Hải cho biết địa phương này vẫn kiên định việc đề nghị dừng khai thác mỏ sắt Thạch Khê còn quyền quyết định do Bộ Chính trị
Khởi động Chương trình phát triển nhà máy thông minh tại tỉnh Vĩnh Phúc

Khởi động Chương trình phát triển nhà máy thông minh tại tỉnh Vĩnh Phúc

Bộ Công Thương vừa phối hợp với UBND tỉnh Vĩnh Phúc, Công ty Electronics Samsung Việt Nam khởi động Chương trình phát triển Nhà máy thông minh tại Vĩnh Phúc.
Dự án mỏ sắt Thạch Khê: Nhìn từ Nghị quyết của Đảng và ý kiến các bộ, ngành

Dự án mỏ sắt Thạch Khê: Nhìn từ Nghị quyết của Đảng và ý kiến các bộ, ngành

Dự án mỏ sắt Thạch Khê: Nhìn từ Nghị quyết của Đảng và ý kiến các bộ, ngành cho thấy việc địa phương muốn dừng dự án phải dựa trên các đánh giá khoa học.
Bộ Công Thương hỗ trợ doanh nghiệp dệt may tiếp cận thị trường châu Âu

Bộ Công Thương hỗ trợ doanh nghiệp dệt may tiếp cận thị trường châu Âu

Để tiếp cận và mở rộng thị trường châu Âu, các doanh nghiệp dệt may cần chủ động nguồn hàng, tận dụng tối đa các ưu đãi của EVFTA để tham gia chuỗi cung ứng.
Ngành cơ khí: Giải pháp để tiếp cận chuỗi giá trị toàn cầu

Ngành cơ khí: Giải pháp để tiếp cận chuỗi giá trị toàn cầu

Sản phẩm công nghiệp hỗ trợ lĩnh vực cơ khí cung cấp các loại chi tiết, linh kiện cho ngành hạ nguồn. Tuy nhiên, lĩnh vực này đang gặp nhiều khó khăn.
Khai báo hóa chất chỉ mất 15 giây, xóa bỏ khoảng 70.000 bộ hồ sơ giấy/năm

Khai báo hóa chất chỉ mất 15 giây, xóa bỏ khoảng 70.000 bộ hồ sơ giấy/năm

Theo Cục Hóa chất (Bộ Công Thương), việc khai báo hóa chất qua Cổng thông tin một cửa quốc gia sau 15 giây nhận được kết quả, giảm chi phí in ấn, hồ sơ.
Ngành công nghiệp: Những dấu ấn nổi bật

Ngành công nghiệp: Những dấu ấn nổi bật

Quá trình phát triển công nghiệp của Việt Nam thời gian qua cho thấy, ngành công nghiệp đã đạt được những kết quả tương đối toàn diện.
Bộ Công Thương rốt ráo gỡ “điểm nghẽn” nguồn cung nguyên liệu

Bộ Công Thương rốt ráo gỡ “điểm nghẽn” nguồn cung nguyên liệu

Bộ Công Thương đang rốt ráo yêu cầu các hiệp hội, doanh nghiệp có đánh giá, rà soát kỹ lưỡng sớm gỡ khó nguồn cung nguyên liệu tại thời điểm này.
Pandora đầu tư 100 triệu USD xây dựng cơ sở chế tác trang sức tại Việt Nam

Pandora đầu tư 100 triệu USD xây dựng cơ sở chế tác trang sức tại Việt Nam

Cơ sở chế tác trang sức mới sẽ sử dụng 100% năng lượng tái tạo và tạo ra hơn 6.000 việc làm. Pandora cam kết khoản đầu tư 100 triệu USD trong dài hạn.
Đẩy mạnh chuỗi công nghiệp công nghệ cao

Đẩy mạnh chuỗi công nghiệp công nghệ cao

Nhiều khu công nghiệp công nghệ cao đã được hình thành với những dây chuyền sản xuất hiện đại, đáp ứng nhu cầu sản xuất trong nước và xuất khẩu.
Lời giải nào cho bài toán vốn cho nguồn kinh phí?

Lời giải nào cho bài toán vốn cho nguồn kinh phí?

Nguồn vốn triển khai chương trình khuyến công hiện chủ yếu đến từ ngân sách, do vậy “cung luôn không đủ cầu” khiến nguồn kinh phí dành cho chương trình bị giảm.
Khai thác, chế biến Niken tại Việt Nam: Tiềm năng còn bỏ ngỏ - Bài 2: Cần cơ chế đặc thù

Khai thác, chế biến Niken tại Việt Nam: Tiềm năng còn bỏ ngỏ - Bài 2: Cần cơ chế đặc thù

Với nguồn tài nguyên niken sẵn có, để tạo điều kiện cho ngành phát triển, giúp các doanh nghiệp chủ động hơn về nguồn nguyên liệu cần có một cơ chế đặc thù.
Bộ Công Thương mong muốn tạo thuận lợi cho ngành thép lớn mạnh

Bộ Công Thương mong muốn tạo thuận lợi cho ngành thép lớn mạnh

Theo Bộ Công Thương, cần có chính sách đặc thù, riêng biệt để thúc đẩy cũng như định hướng để phát triển ngành thép.
Khai thác, chế biến Niken tại Việt Nam: Tiềm năng còn bỏ ngỏ - Bài 1: Cơn “khát” niken vẫn chưa dừng

Khai thác, chế biến Niken tại Việt Nam: Tiềm năng còn bỏ ngỏ - Bài 1: Cơn “khát” niken vẫn chưa dừng

Dịch bệnh và những xung đột địa chính trị thời gian qua đã tác động lớn tới nhiều mặt hàng, trong đó có Niken - một kim loại quan trọng với ngành công nghiệp.
Giảm phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu để tăng sức cạnh tranh trong ngành công nghiệp

Giảm phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu để tăng sức cạnh tranh trong ngành công nghiệp

Nguồn cung nguyên liệu khan hiếm khiến cho các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp đứng trước nguy cơ thiếu nguyên liệu sản xuất, các đơn hàng đình trệ...
Giải pháp thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm thế mạnh của Thái Bình: Tăng tỷ lệ nội địa hóa

Giải pháp thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm thế mạnh của Thái Bình: Tăng tỷ lệ nội địa hóa

Thái Bình đặt mục tiêu đến năm 2025,sẽ là tỉnh có ngành công nghiệp phát triển theo hướng hiện đại, trong đó, tập trung phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ.
Xây dựng trung tâm hỗ trợ phát triển công nghiệp: Kiến tạo động lực, thúc đẩy tăng trưởng

Xây dựng trung tâm hỗ trợ phát triển công nghiệp: Kiến tạo động lực, thúc đẩy tăng trưởng

Thời gian qua, ngành công nghiệp Việt Nam có sự phát triển mạnh mẽ với tỷ lệ tăng trưởng cao, tuy nhiên, giá trị tạo ra vẫn thấp.
Hậu Giang phê duyệt quy hoạch 8 dự án khu công nghiệp

Hậu Giang phê duyệt quy hoạch 8 dự án khu công nghiệp

Tỉnh Hậu Giang vừa phê duyệt Danh mục 8 đồ án quy hoạch phân khu xây dựng khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh. Tổng diện tích cho 8 dự án khoảng 1.741ha.
Ngành dệt may lấy lại đà tăng trưởng, doanh thu quý 1 tăng hơn 44%

Ngành dệt may lấy lại đà tăng trưởng, doanh thu quý 1 tăng hơn 44%

Lợi nhuận trước thuế của ngành dệt may đạt 376,7 tỷ đồng, tăng 73,9% so với cùng kỳ năm ngoái, trong đó ngành sợi tăng 139%, ngành may tăng 167% so với cùng kỳ.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động