Tin Khu Vực 
Nhiều dự án năng lượng quy mô lớn đang được triển khai
Quảng Trị đang nổi lên như một trung tâm năng lượng quan trọng của khu vực miền Trung với hàng loạt dự án nhiệt điện, điện gió, điện mặt trời và hạ tầng truyền tải quy mô lớn. Tuy nhiên, bên cạnh những tín hiệu tích cực, quá trình triển khai vẫn đối mặt với nhiều khó khăn về cơ chế chính sách, hạ tầng lưới điện và giải phóng mặt bằng.
Theo kế hoạch phát triển năng lượng trên địa bàn tỉnh Quảng Trị, lĩnh vực nhiệt điện hiện có 6 dự án với tổng công suất khoảng 7.563 MW, gồm các dự án LNG, nhiệt điện than và điện khí.
Trong đó, Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I (1.403 MW) do EVN làm chủ đầu tư đã đạt tổng tiến độ gần 98%, dự kiến hòa lưới Tổ máy 1 vào tháng 3/2026, phát điện thương mại vào tháng 5/2026 và hoàn thành Tổ máy 2 vào tháng 10/2026.
Bên cạnh đó, các dự án LNG cũng đang được xúc tiến mạnh mẽ. Dự án LNG Quảng Trạch II (1.500 MW) đã hoàn tất phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi và đánh giá tác động môi trường, dự kiến vận hành tổ máy đầu tiên vào quý IV/2028 và hoàn thành toàn bộ vào năm 2030. Trong khi đó, LNG Quảng Trạch III đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, dự kiến khởi công cuối năm 2026 và vận hành vào năm 2031.
Ngoài ra, dự án LNG Hải Lăng giai đoạn 1 với công suất 1.500 MW cũng đang được thúc đẩy triển khai và dự kiến vận hành trong giai đoạn 2029 - 2030. Tuy nhiên, dự án vẫn gặp khó khăn trong quá trình đàm phán hợp đồng mua bán điện, đặc biệt liên quan đến cơ chế bao tiêu sản lượng điện dài hạn.
Trung tâm điện lực Quảng Trạch.
Ở lĩnh vực năng lượng tái tạo theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, Quảng Trị có 4.614 MW điện gió. Hiện tỉnh đã có 24 dự án điện gió với tổng công suất 1.102 MW đã đi vào vận hành, góp phần quan trọng vào nguồn cung cấp điện quốc gia. Đồng thời, 8 dự án khác với tổng công suất 316 MW đang trong quá trình xây dựng và hàng chục dự án điện gió đang chuẩn bị đầu tư và dự kiến khởi công xây dựng trong năm 2026.
Bên cạnh điện gió, tỉnh cũng đang phát triển đa dạng các loại hình năng lượng khác như thủy điện, điện mặt trời, điện sinh khối và điện rác. Đến năm 2030, tổng công suất thủy điện trên địa bàn dự kiến đạt khoảng 499,5 MW, trong khi điện mặt trời tập trung được quy hoạch tăng thêm 750 MW trong giai đoạn 2025 - 2030.
Đáng chú ý, toàn tỉnh hiện có 1.204 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất hơn 126 MW, góp phần thúc đẩy mô hình năng lượng phân tán và sử dụng năng lượng sạch tại địa phương.
Tháo gỡ “nút thắt” hạ tầng và cơ chế chính sách
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, việc triển khai các dự án năng lượng tại Quảng Trị vẫn đối mặt với không ít thách thức.
Một trong những vấn đề lớn là hạ tầng lưới điện truyền tải chưa theo kịp tốc độ phát triển nguồn điện. Cụm trạm biến áp 500kV Lao Bảo, trạm cắt 500kV Quảng Trị 2 và đường dây 500kV Lao Bảo – Quảng Trị 2 dự kiến đến cuối năm 2027 mới hoàn thành, khiến khả năng giải tỏa công suất cho nhiều dự án điện gió và điện mặt trời còn hạn chế.
Bên cạnh đó, sau khi cơ chế giá FIT cho điện gió và điện mặt trời hết hiệu lực, việc chậm ban hành cơ chế giá điện mới và khung giá chuyển tiếp đã khiến nhiều dự án phải tạm dừng hoặc chậm tiến độ. Các dự án điện gió hoàn thành được công nhận vận hành COD sau ngày hết hạn của cơ chế giá FIT, được tính giá điện chuyển tiếp theo Quyết định số 21/QĐ-BCT ngày 7/1/2023 của Bộ Công Thương và chỉ được EVN (bên mua điện) tạm thanh toán bằng 50% khung giá chuyển tiếp (1.587,12 đồng/kWh), ảnh hưởng lớn đến hiệu quả đầu tư, khó khăn rất lớn cho nhà đầu tư trong việc trả vốn vay và lãi suất tín dụng cho các ngân hàng (50% thanh toán do EVN giữ lại).
Ngoài ra, tình trạng cắt giảm công suất phát điện tại một số dự án năng lượng tái tạo vẫn diễn ra khá phổ biến, có thời điểm lên tới 20-90%, làm giảm hiệu quả đầu tư và ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của doanh nghiệp.
Dự án điện gió tại xã Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị.
Cơ chế giá điện cho nhà máy điện mặt trời năm 2025 được Bộ Công Thương ban hành tại Quyết định số 988/QĐ-BCT ngày 10/4/2025; theo đó, mức giá tối đa được chia theo 3 miền: miền Bắc, Trung và Nam. Qua đánh giá của các đơn vị tư vấn, nguồn dữ liệu bức xạ và kinh nghiệm thực tế từ các dự án đã triển khai; qua phản ánh của các nhà đầu tư về cách tính giá điện theo 3 miền là chưa hợp lý vì trong mỗi miền mức độ bức xạ dao động từ 0 - 30%, có xu hướng tăng dần từ Bắc Trung Bộ đến Nam Trung Bộ, với cùng quy mô công suất, cấu hình thiết bị và tổng mức đầu tư thì sản lượng điện của nhà máy điện mặt trời đầu tư tại tỉnh Quảng Trị sẽ thấp hơn so với tại tỉnh Khánh Hòa khoảng 30% (thuộc miền Trung). Vì vậy, việc đầu tư điện mặt trời tại tỉnh Quảng Trị không đảm bảo hiệu quả kinh tế (tối thiểu 12% trên vốn chủ sở hữu) và không thể thu xếp 70% vốn vay còn lại (trong đó 30% vốn chủ sở hữu).
Công tác giải phóng mặt bằng cũng là một trở ngại lớn, khi nhiều hộ dân chưa đồng thuận với phương án đền bù, dẫn đến chậm tiến độ ở một số dự án trọng điểm như Trung tâm Điện lực Quảng Trạch, các dự án điện gió tại Hướng Hóa.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Hồ Xuân Hoè, Giám đốc Sở Công Thương Quảng Trị cho hay: “Trước thực tế này, Sở Công Thương Quảng Trị đang tích cực tham mưu cho UBND tỉnh phối hợp với các bộ, ngành Trung ương tháo gỡ các khó khăn về cơ chế, quy hoạch theo thẩm quyền, đồng thời đẩy nhanh thủ tục đầu tư nhằm đẩy nhanh tiến độ các dự án năng lượng trên địa bàn tỉnh”.
Với lợi thế về tiềm năng năng lượng tái tạo và vị trí kết nối lưới điện khu vực, Quảng Trị được kỳ vọng sẽ tiếp tục trở thành trung tâm của ngành công nghiệp năng lượng lớn của miền Trung, đóng góp quan trọng vào đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trong những năm tới.
Đối với công tác chuyên môn thường xuyên, Sở Công Thương Quảng Trị luôn theo dõi và báo cáo định kỳ tình hình triển khai thi công Trung tâm Điện lực Quảng Trạch; đôn đốc tiến độ Dự án thủy điện La Trọng và một số nội dung kiểm tra/nghiệm thu theo kế hoạch. Hướng dẫn thủ tục lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ có đấu nối với hệ thống điện quốc gia cho một số tổ chức, cá nhân.