Quảng Ngãi: Rộn ràng lễ hội đầu xuân

Bảo tồn văn hóa gắn với phát triển du lịch cộng đồng

Những ngày đầu xuân Bính Ngọ, khắp các địa phương trong tỉnh Quảng Ngãi rộn ràng tổ chức hoạt động văn hóa, thể thao và sản xuất. Không chỉ mang đậm bản sắc truyền thống, các sự kiện còn tạo động lực thi đua lao động, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ngay từ những ngày đầu năm.

Tại xã Mộ Đức, Lễ hội Úp nơm trở thành điểm nhấn văn hóa đặc sắc, thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương. Ngay từ sáng sớm, không khí lễ hội đã rộn ràng tiếng trống, tiếng cười nói. Tâm điểm là hội thi úp nơm, đây là hoạt động tái hiện sinh động phương thức đánh bắt cá truyền thống gắn bó với đời sống lao động của người dân địa phương qua nhiều thế hệ.

Những chiếc nơm tre mộc mạc, những bước chân thoăn thoắt trên đồng nước không chỉ gợi nhớ ký ức làng quê mà còn khẳng định giá trị lao động sáng tạo của cư dân nông nghiệp vùng đồng bằng. Toàn xã Mộ Đức có 22 thôn tham gia tranh tài, tạo nên không khí thi đua sôi nổi, thể hiện tinh thần đoàn kết cộng đồng.

Bên cạnh hội thi chính, nhiều trò chơi dân gian như đi cầu khỉ, bắt vịt thu hút đông đảo thanh niên, thiếu nhi tham gia. Đặc biệt, hoạt động hô hát bài chòi, là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại do UNESCO công nhận, đã làm phong phú thêm không gian văn hóa ngày xuân, đồng thời mở ra tiềm năng khai thác du lịch văn hóa.

Chủ tịch UBND xã Mộ Đức Nguyễn Xuân Thái khẳng định, lễ hội đầu xuân Bính Ngọ không chỉ tạo khí thế vui tươi mà còn là dịp để Nhân dân ôn lại truyền thống, lan tỏa tinh thần đoàn kết và niềm tự hào quê hương.

Cùng với không gian đồng bằng, trên sông Đăk Bla, đoạn qua phường Kon Tum, Sở Văn hóa, thể thao và Du lịc tỉnh Quảng Ngãi tổ chức Giải đua thuyền độc mộc năm 2026. Giải đấu quy tụ 32 vận động viên của 5 xã, phường sinh sống dọc sông, tranh tài ở hai nội dung 400m và 1.000m.

Trong tiếng hò reo vang dội dọc hai bờ sông, các vận động viên cống hiến những màn rượt đuổi kịch tính. Vận động viên A Bluh (dân tộc Gia Rai), đội xã Sa Bình, chia sẻ, thuyền độc mộc là phương tiện gắn bó lâu đời với đồng bào dân tộc thiểu số ven sông.

“Để chèo thuyền đạt tốc độ nhanh và về đích trong thời gian ngắn nhất, người điều khiển phải có kỹ thuật khéo léo và sức bền dẻo dai” - anh A Bluh nói.

Theo ông Nguyễn Liên Phương, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi, giải đua thuyền độc mộc được tổ chức hằng năm nhằm khơi dậy niềm tự hào dân tộc, tạo sân chơi lành mạnh để các địa phương giao lưu, học hỏi. Đồng thời quảng bá tiềm năng, thế mạnh phát triển kinh tế, văn hóa, du lịch của tỉnh.

Khí thế ra quân đầu năm, thúc đẩy kinh tế biển bền vững

Tại xã Tịnh Khê, sáng mùng 6 Tết, lễ ra quân đánh bắt hải sản đầu năm diễn ra trong không khí trang trọng, sôi nổi. Hàng trăm ngư dân có mặt từ sớm, chứng kiến những con tàu nối đuôi nhau neo đậu tại cửa biển, sẵn sàng vươn khơi.

Sau tiếng trống lệnh do Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Hoàng Giang thực hiện, 15 tàu cá của ngư dân Tịnh Khê đồng loạt rẽ sóng ra khơi, mở đầu mùa biển mới. Hàng chục tàu khác nối nhau tiến ra ngư trường, mang theo kỳ vọng tôm cá đầy khoang.

Hiện xã Tịnh Khê có 636 tàu thuyền khai thác thủy sản, tổng công suất 147,4 nghìn CV. Năm qua, ngư dân toàn xã đánh bắt hơn 25,3 nghìn tấn hải sản, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Ngư dân Võ Văn Tình (70 tuổi, thôn An Kỳ) cho biết, lễ ra quân đầu năm là phong tục cha ông để lại, nhắc nhở con cháu nhớ về cội nguồn nghề biển. “Đây không chỉ là nghi lễ cầu mong mưa thuận gió hòa, đánh bắt bội thu, mà còn là sợi dây gắn kết cộng đồng, để ai cũng ý thức hơn trách nhiệm với nghề và với biển” - ông Tình chia sẻ.

Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê Phạm Quốc Vương nhấn mạnh, lễ ra quân được duy trì hằng năm bởi giá trị văn hóa sâu sắc và ý nghĩa tinh thần đặc biệt, đồng thời tạo khí thế thi đua sản xuất ngay từ những chuyến biển đầu xuân.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đỗ Tâm Hiển đánh giá cao việc xã Tịnh Khê tổ chức lễ ra quân đầu năm, xem đây là sự kiện quan trọng thúc đẩy ngành thủy sản phát triển bền vững, hiệu quả và có trách nhiệm. Khai thác thủy sản được xác định là lĩnh vực kinh tế mũi nhọn của tỉnh Quảng Ngãi, gắn với bảo vệ nguồn lợi thủy sản và môi trường biển.

Toàn tỉnh Quảng Ngãi hiện có trên 4.890 tàu cá với tổng công suất 1,81 triệu CV, trong đó hơn 2.900 tàu có chiều dài trên 15m khai thác xa bờ. Năm 2025, sản lượng khai thác đạt 280,4 nghìn tấn, đạt 104,9% kế hoạch. Công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) có chuyển biến tích cực nhờ sự đồng lòng của các cấp, ngành và ngư dân.

Lãnh đạo tỉnh kêu gọi ngư dân tiếp tục thi đua sản xuất, nâng cao sản lượng và chất lượng khai thác, phấn đấu đạt trên 260 nghìn tấn; đồng thời tăng cường ý thức bảo vệ chủ quyền biển, đảo và xác định chống khai thác IUU là nhiệm vụ chính trị quan trọng, lâu dài.

Từ lễ hội truyền thống đến khí thế vươn khơi bám biển, tỉnh Quảng Ngãi đang khởi động năm mới bằng tinh thần đoàn kết, sáng tạo và quyết tâm phát triển kinh tế bền vững, gắn bảo tồn văn hóa với khai thác hiệu quả tiềm năng biển đảo.