Quản lý thị trường thực phẩm: Giải pháp nào?- Kỳ II

Hiện nay, nhu cầu sử dụng thực phẩm sạch của người tiêu dùng rất lớn. Tuy nhiên, việc khó kiểm soát chất lượng và giá cả như thời gian vừa qua, đòi hỏi sự quan tâm của nhiều cơ quan quản lý nhà nước và toàn xã hội.
Rau, củ, quả sạch phục vụ khách hàng trung lưu

Rau, củ, quả sạch phục vụ khách hàng trung lưu

CôngThương - Kỳ II: KHÔNG THỂ THIẾU "BÀN TAY" NHÀ NƯỚC

Kinh doanh thực phẩm sạch gặp khó

Trong khi thị trường thực phẩm bát nháo, đặc biệt là ở các chợ đầu mối, chợ cóc còn chưa được kiểm soát thì mô hình cửa hàng thực phẩm sạch đang mang lại những tiện ích cho người tiêu dùng. Theo tìm hiểu của phóng viên Báo Công Thương, các cửa hàng bán thực phẩm sạch (chủ yếu là rau, củ, quả hữu cơ và thực phẩm nhập khẩu) đều tập trung vào đối tượng khách hàng trung lưu trở lên. Họ có xu hướng tiêu dùng ít nhưng đòi hỏi chất lượng sản phẩm cao, giá cả không quan trọng, cao gấp 2-3 lần, thậm chí chục lần cũng được. Vì vậy, người lao động bình thường khó có cơ hội tiếp cận thực phẩm sạch dù muốn.

Trên thực tế, việc kinh doanh thực phẩm sạch gặp rất nhiều khó khăn. Anh Trần Thế Nam - chủ cửa hàng thực phẩm sạch tại khu vực Đại Từ, Hoàng Mai, Hà Nội - giãi bày: “Để có giấy chứng nhận tiêu chuẩn vệ sinh, chất lượng thực phẩm, tốn khá nhiều công sức. Tôi làm công văn đến Cục Vệ sinh an toàn thực phẩm (Bộ Y tế) thì được hướng dẫn về quận, hỏi quận bảo lên phường, lên phường bảo phải lập công ty (!?)”.

Cái khó thứ hai là nguồn hàng không ổn định, vì nông dân thiếu giống, vốn, không có hỗ trợ, hướng dẫn kỹ thuật, nên họ chỉ nuôi vài ba con bằng phương pháp truyền thống. Bởi vậy, việc có giấy chứng nhận chất lượng là điều rất khó khăn. Trong khi đó, các cơ quan chuyên ngành địa phương thiếu năng lực, trang thiết bị để thẩm định, cho nên đa số cửa hàng kinh doanh thực phẩm sạch theo kiểu làm đại lý cho một vài công ty thực phẩm, dự án của tổ chức nông nghiệp, còn thịt các loại lấy từ nhà cung cấp có uy tín trong và ngoài nước.

Nhiều siêu thị cửa hàng thực phẩm cũng muốn nhập hàng cho nông dân nhưng dễ xung đột lợi ích. “Người nông dân muốn bán giá cao, còn người kinh doanh lại muốn mua giá thấp; nguồn hàng phụ thuộc vào nhiều yếu tố thời tiết, chi phí, khả năng vận chuyển, tập quán kinh doanh, kể cả trường hợp có ký cam kết nhưng chỉ cần trả giá cao hơn họ sẵn sàng bán cho người khác” - anh Nam chia sẻ.

Quản lý thị trường thực phẩm hiện nay, dù có theo cơ chế thị trường, vẫn không thể lơi lỏng vai trò quản lý của nhà nước.

Cần bước đi phù hợp

Để giải bài toán kiểm soát chất lượng nguồn thực phẩm và giá cả, cần một kế hoạch lâu dài nhưng trước mắt, Chính phủ phải có sự chỉ đạo tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước cùng báo chí tập trung tuyên truyền, ngăn chặn triệt để việc nhập lậu thực phẩm từ biên giới phía Bắc; kiểm soát các mặt hàng nhập khẩu ngay từ khâu cấp phép, kiểm tra tại các siêu thị, chợ, cửa hàng thực phẩm; đẩy mạnh tuyên truyền; đề nghị các cơ sở kinh doanh ký cam kết phân phối sản phẩm rõ nguồn gốc xuất xứ, đủ chất lượng; khuyến khích người tiêu dùng mua thực phẩm sản xuất trong nước...

Về lâu dài, đẩy nhanh kế hoạch thực hiện Chiến lược quốc gia về an toàn thực phẩm giai đoạn 2011-2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Trong đó tập trung cho việc sửa đổi, bổ sung, ban hành các quy định hướng dẫn, chế tài, tạo khung pháp lý minh bạch cho hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh các mặt hàng thực phẩm. Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính trong việc thẩm định cấp phép sản xuất, kinh doanh, chứng nhận chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm. Nên quy hoạch vùng thực phẩm phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế, môi trường của từng vùng, miền, có cơ chế khuyến khích mọi thành phần kinh tế tham gia, hỗ trợ hướng dẫn kỹ thuật, công nghệ và các vấn đề khác như giống, vốn...

Đình Dũng