Quản lý kinh doanh: Tư duy cũ còn "thấp thoáng" trong xây dựng chính sách

Chính phủ đã nỗ lực cải thiện môi trường kinh doanh theo hướng ngày càng cởi mở, thông thoáng hơn..., song theo phản ánh của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), một số bộ, ngành khi xây dựng chính sách vẫn còn cách làm theo lối “tư duy cũ” là áp đặt các biện pháp quản lý quá mức cần thiết, can thiệp sâu vào thị trường, chưa thực sự tạo môi trường thông thoáng cho doanh nghiệp tư nhân hoạt động.

Quản lý quá mức cần thiết

Liên quan đến kinh doanh trong lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật, theo quy định của pháp luật hiện hành, cơ chế quản lý hoạt động dịch vụ biểu diễn nghệ thuật, tổ chức thi người đẹp, người mẫu là cấp phép cho từng hoạt động. VCCI cho rằng, đối tượng cần quản lý ở đây là các hoạt động/sự kiện nghệ thuật, đã được kiểm soát thông qua một giấy phép được cấp cho từng hoạt động/sự kiện riêng biệt. Như vậy, nguy cơ hoạt động biểu diễn nghệ thuật có thể tác động xấu đến các lợi ích công cộng đã được kiểm soát gần như tuyệt đối.

Tuy nhiên, trong năm 2020, khi xây dựng dự thảo Nghị định về hoạt động nghệ thuật biểu diễn thay thế Nghị định 79/2012/NĐ-CP và Nghị định 15/2016/NĐ-CP, cơ quan soạn thảo đã bổ sung qui định về điều kiện kinh doanh đối với các chủ thể cung cấp dịch vụ này. Việc bổ sung điều kiện đối với chủ thể cung cấp dịch vụ biểu diễn nghệ thuật, trong khi cơ chế quản lý hiện hành đã có thể làm tốt, là tạo ra rào cản không cần thiết đối với các chủ thể muốn kinh doanh cung cấp các dịch vụ biểu diễn nghệ thuật.

Hay mới đây, khi xây dựng dự thảo Nghị định về thẩm định giá, cơ quan soạn thảo cũng đã bổ sung điều kiện đối với người đại diện theo pháp luật, yêu cầu họ “phải có số năm kinh nghiệm nhất định”, “số lượng tối thiểu bộ chứng thư và báo cáo kết quả thẩm định giá đã ký”, với mục đích là nhằm đảm bảo chất lượng dịch vụ cung cấp, hạn chế cạnh tranh không lành mạnh. Cơ quan soạn thảo lý giải, việc đưa ra điều kiện đối với người đại diện theo pháp luật kinh doanh thẩm định giá, là nhằm đảm bảo tính pháp lý phù hợp với Luật Đầu tư 2014 qui định về ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện (thẩm định giá là ngành nghề đầu tư, kinh doanh có điều kiện).

Quản lý kinh doanh: Tư duy cũ còn
Ảnh minh họa

VCCI cho rằng, việc bổ sung điều kiện với người đại diện theo pháp luật hoạt động thẩm định giá, là chưa phù hợp với Luật Giá. Thẩm định giá tuy là ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo Luật Đầu tư, nhưng điều kiện kinh doanh đối với lĩnh vực này khi thể hiện cụ thể ở cấp Nghị định (hướng dẫn Luật Giá), phải phù hợp với Luật Giá, cần phải xem xét lại tính phù hợp pháp lý của qui định này.

Theo quy định của pháp luật về giá, thì người chịu trách nhiệm đối với chất lượng của báo cáo thẩm định giá, chứng thư thẩm định là thẩm định viên về giá hành nghề tại doanh nghiệp. Áp đặt điều kiện cho người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp là chưa đủ sức thuyết phục để khẳng định đảm bảo chất lượng của dịch vụ thẩm định giá. Còn những lo ngại về cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp thẩm định giá, thì đưa ra điều kiện đối với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp thẩm định giá khó có thể giải quyết được vấn đề, đây là biện pháp quản lý chưa thích hợp.

Trong lĩnh vực giao thông đường bộ, trước những bất cập từ thực tiễn, cấp có thẩm quyền đã sửa đổi các điều kiện kinh doanh vận tải hành khách, loại bỏ một số điều kiện bất hợp lý, nhưng cơ quan quản lý (soạn thảo) lại bổ sung thêm một điều kiện bất hợp lý đó là lái xe kinh doanh vận tải bên cạnh việc phải có giấy phép lái xe (các hạng tương ứng với từng loại xe vận tải) phải có “chứng chỉ hành nghề lái xe kinh doanh vận tải”. Đây là một loại giấy phép mới có nguy cơ tăng thủ tục xin - cho, trùng lặp về mục tiêu quản lý.

Việc yêu cầu lái xe phải có “chứng chỉ hành nghề lái xe kinh doanh vận tải”, được suy đoán là nhằm đảm bảo có đủ kỹ năng lái xe an toàn. Tuy nhiên, khi người lái xe đã có “giấy phép lái xe”, có nghĩa là Nhà nước đã thừa nhận họ có đủ khả năng lái xe an toàn đối với loại phương tiện tương ứng. Yêu cầu người lái xe vừa có “giấy phép lái xe” vừa có “chứng chỉ hành nghề lái xe kinh doanh vận tải”, là tạo ra gánh nặng về thủ tục hành chính, chi phí và thời gian đối với lái xe và doanh nghiệp, vì lái xe phải qua hai lần đào tạo, hai lần cấp giấy phép vì một mục tiêu quản lý tương tự nhau.

Quản lý kinh doanh: Tư duy cũ còn
Kinh doanh vận tải. Ảnh minh họa
Trong xu hướng cải cách, thúc đẩy môi trường kinh doanh thuận lợi, việc quản lý hoặc ban hành các chính sách theo kiểu chặt chẽ quá mức cần thiết, can thiệp sâu vào thị thị trường..., dường như đang đi ngược lại với các mục tiêu mà Chính phủ theo đuổi. Dẫu biết, quản lý là nhằm hướng đến giảm thiểu rủi ro tác động đến lợi ích công cộng của hoạt động kinh doanh, nhưng những biện pháp quản lý theo “lối tư duy cũ” chưa giải quyết đúng vấn đề mà còn tạo ra gánh nặng cho doanh nghiệp.

Can thiệp sâu vào thị trường

Sử dụng biện pháp hành chính can thiệp trực tiếp vào các vấn đề vốn dĩ do thị trường điều chỉnh đã được hạn chế khá nhiều trong những năm qua. Nhà nước đã kiến tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động, chỉ áp dụng các biện pháp quản lý cần thiết trong những ngành nghề kinh doanh có thể đưa đến những rủi ro cho lợi ích công cộng. Tuy nhiên, biện pháp quản lý có tính chất can thiệp sâu vào thị trường, vẫn còn trong một số văn bản pháp luật ở một số lĩnh vực.

Chẳng hạn, liên quan đến kê khai giá cước một số loại hình vận tải hành khách, thủ tục kê khai giá cước vận tải hành khách bằng xe ô tô theo tuyến cố định, xe buýt và xe taxi, mới đây, khi sửa đổi Thông tư liên tịch 152/2014/TTLT-BTC-BGTVT, cơ quan soạn thảo đưa ra qui định: “Trước ít nhất 05 ngày làm việc khi thực hiện theo giá cước kê khai, doanh nghiệp, hợp tác xã kinh doanh vận tải phải gửi văn bản kê khai giá cước tới Sở Giao thông vận tải nơi doanh nghiệp có trụ sở chính (hoặc chi nhánh hạch toán độc lập). Sở Giao thông vận tải rà soát văn bản kê khai giá, yêu cầu doanh nghiệp giải trình nếu chưa rõ ràng về lý do điều chỉnh giá cước. Doanh nghiệp sẽ không được áp dụng mức giá đăng ký điều chỉnh khi phần giải trình lý do điều chỉnh giá cước không phù hợp, không liên quan đến việc tăng hoặc giảm giá cước.

Trình tự, thủ tục nêu trên cho thấy, cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ xem xét các yếu tố cấu thành giá cước, quyết định việc tăng hoặc giảm giá cước có hợp lý không, không cho phép thực hiện mức giá mà doanh nghiệp đề xuất nếu thấy bất hợp lý. Đây được xem là biện pháp can thiệp trực tiếp vào quyền tự định giá của doanh nghiệp, chưa phù hợp với pháp luật về giá. Theo quy định của Luật Giá, thì dịch vụ vận tải hành khách bằng xe ô tô theo tuyến cố định, xe buýt và xe taxi, không thuộc nhóm dịch vụ nhà nước thực hiện bình ổn giá. Mặt khác, hoạt động kinh doanh vận tải theo tuyến cố định, taxi đang có thị trường cạnh tranh, nếu xếp nhóm này vào lĩnh vực phải thực hiện thủ tục để phục vụ cho quản lý giá dường như chưa thật hợp lý.

Hay trong hoạt động thẩm định giá, việc cơ quan quản lý yêu cầu số lượng tối thiểu bộ “chứng thư và báo cáo kết quả thẩm định giá phải ký trong năm” đối với thẩm định viên về giá, nếu không đạt được số lượng nhất định, thì doanh nghiệp sẽ không được đăng ký hành nghề trong năm liền kề tiếp theo. VCCI cho rằng, đây là biện pháp hành chính can thiệp trực tiếp vào thị trường, vì doanh nghiệp không thể biết trong năm họ sẽ có bao nhiêu khách hàng, cung cấp được bao nhiêu dịch vụ mà phụ thuộc vào thị trường. Quy định này sẽ khiến nhiều doanh nghiệp phải đình chỉ hoạt động, do các thẩm định viên về giá “không ký đủ số chứng thư và báo cáo kết quả thẩm định giá”, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị trường cạnh tranh lĩnh vực này.
Ngọc Quỳnh

Tin mới nhất

Thực thi minh bạch, hiệu quả gói hỗ trợ kinh tế 350 nghìn tỷ đồng

Thực thi minh bạch, hiệu quả gói hỗ trợ kinh tế 350 nghìn tỷ đồng

Với gói chính sách tài khóa, tiền tệ lớn nhất từ trước tới nay, gần 350 nghìn tỷ đồng sẽ là "lực đẩy" quan trọng để thúc đẩy đạt được mục tiêu tăng trưởng bình quân 6,5-7%/năm trong giai đoạn 2021-2025. Tuy nhiên, điều cần thiết chính là kế hoạch hành động cụ thể để thực thi hiệu quả, hiện thực hóa các mục tiêu đề ra.
Năm 2022: Việt Nam có thể đạt mức tăng trưởng GDP từ 6-6,5%

Năm 2022: Việt Nam có thể đạt mức tăng trưởng GDP từ 6-6,5%

Tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Việt Nam trong năm 2021 đạt 2,58%, dù thấp hơn mức tăng trưởng năm 2020 với 2,91%, nhưng vẫn được đánh giá là mức tăng trưởng khá trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, tác động nặng nề đến nền kinh tế-xã hội. Dự báo, năm 2022 Việt Nam hoàn toàn có niềm tin để đạt mức tăng trưởng GDP từ 6-6,5%.
Niềm tin khởi sắc cho kinh tế Việt Nam năm 2022

Niềm tin khởi sắc cho kinh tế Việt Nam năm 2022

2021 là một năm nhiều tiếc nuối với nền kinh tế Việt Nam do những tác động bất lợi từ dịch Covid-19, nhưng các chuyên gia kinh tế vẫn cho rằng, bức tranh kinh tế nước ta vẫn còn những điểm sáng để có thể kỳ vọng vào một năm mới, một giai đoạn mới tươi sáng hơn, thành công hơn.
Tái cơ cấu nền kinh tế 2021-2025: Nâng cao chất lượng phát triển doanh nghiệp

Tái cơ cấu nền kinh tế 2021-2025: Nâng cao chất lượng phát triển doanh nghiệp

Số lượng, chất lượng, cấu trúc, năng suất… trong bức tranh doanh nghiệp (DN) Việt Nam còn rất nhiều bất cập. Thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế giai đoạn 2021-2025 cần có các giải pháp và chính sách để cải thiện cả về số lượng và chất lượng phát triển DN tại Việt Nam.
Logistics Việt Nam: Làm gì để có tên trên bản đồ thế giới?

Logistics Việt Nam: Làm gì để có tên trên bản đồ thế giới?

Logistics hiện là một trong những ngành tăng trưởng nhanh và ổn định nhất của Việt Nam, với mức tăng trung bình 14 - 16% mỗi năm và đóng góp vào GDP từ 4 - 5%. Hiện cả nước có khoảng 30.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này trong đó có khoảng 5.000 doanh nghiệp hoạt động chuyên nghiệp.

Tin cùng chuyên mục

Toà nhà, chung cư cao tầng: Cần thực hiện nghiêm quy định phòng cháy chữa cháy

Toà nhà, chung cư cao tầng: Cần thực hiện nghiêm quy định phòng cháy chữa cháy

Để đáp ứng nhu cầu chỗ ở của người dân tại các khu đô thị, thời gian qua, trên cả nước đã có hàng nghìn toà nhà chung cư cao tầng ra đời. Tuy nhiên vấn đề phòng cháy, chữa cháy (PCCC) vẫn chưa được sự quan tâm đúng mức dẫn đến nhiều vụ cháy nổ xảy ra, gây thiệt hại về người và tài sản.
Việt Nam có nhiều cơ hội phát triển nền kinh tế số

Việt Nam có nhiều cơ hội phát triển nền kinh tế số

Mặc dù bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch Covid-19, nhưng kinh tế số của Việt Nam trong năm 2021 dự kiến đạt 21 tỷ USD, tăng 31% so với năm 2020.
Mekong Connect 2021: Phục hồi kinh tế và liên kết phát triển trong bình thường mới

Mekong Connect 2021: Phục hồi kinh tế và liên kết phát triển trong bình thường mới

Mekong Connect 2021 - Diễn đàn “Liên kết phát triển TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành Đồng bằng sông Cửu Long 2021” sẽ chính thức khai mạc vào ngày 17/12/2021 tới đây, tại TP. Hồ Chí Minh.
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Nội lực là cơ bản cho phục hồi và phát triển

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Nội lực là cơ bản cho phục hồi và phát triển

Mô hình tăng trưởng chưa dựa nhiều trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng còn chậm sẽ là trở ngại lớn cho đà phục hồi sau đại dịch. Và dù trong quá trình hồi phục hay phát triển thì nội lực luôn là cơ bản.
Đổi mới mô hình tăng trưởng để thoát “bẫy” thu nhập trung bình

Đổi mới mô hình tăng trưởng để thoát “bẫy” thu nhập trung bình

Đó là thông tin được đưa ra tại Đối thoại chuyên đề: “Đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế: Thoát bẫy thu nhập trung bình và bứt phá” diễn ra ngày 4/12 theo hình thức trực tuyến.
Tập trung các giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô

Tập trung các giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô

Bức tranh kinh tế tháng 11 bên cạnh những điểm sáng liên quan đến xuất nhập khẩu, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài thì vẫn tiềm ẩn rất nhiều rủi ro, theo đó, để hạn chế rủi ro cho quá trình phục hồi kinh tế, vấn đề kiểm soát dịch bệnh và các giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô cần được tập trung thực hiện.
Chương trình phục hồi kinh tế dự kiến kéo dài 2 năm

Chương trình phục hồi kinh tế dự kiến kéo dài 2 năm

Theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương, Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội dự kiến sẽ được trình Quốc hội tại phiên họp bổ sung vào thời điểm cuối năm 2021. Chương trình có thời gian thực hiện kéo dài khoảng 2 năm (2022-2023) và tập trung vào 5 nhóm giải pháp.
Chính sách tài khóa và kinh nghiệm phục hồi kinh tế từ thế giới

Chính sách tài khóa và kinh nghiệm phục hồi kinh tế từ thế giới

Tăng trưởng kinh tế của Việt Nam phục hồi chậm so với các quốc gia trong khu vực và trên thế giới, có thể do chúng ta còn tồn tại cả vấn đề cấu trúc chứ không đơn thuần chỉ là "tai nạn" y tế. Đó là thông tin được đưa ra tại Tọa đàm Dẫn mạch phục hồi – Tăng trưởng kinh tế tổ chức sáng nay (30/11) theo hình thức trực tuyến.
Điều chỉnh nguồn cần tính đến bài toán giá và đảm bảo an ninh cung cấp điện

Điều chỉnh nguồn cần tính đến bài toán giá và đảm bảo an ninh cung cấp điện

Theo nhiều ý kiến cho rằng, để Việt Nam hiện thực hóa được mục tiêu đạt mức phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050, cần các giải pháp tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo vào hệ thống lưới điện Việt Nam và cắt giảm các nguồn gây phát thải. Tuy nhiên, theo ông Hà Đăng Sơn, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Năng lượng và Tăng trưởng xanh, việc điều chỉnh cơ cấu nguồn điện cần tính toán đến bài toán giá điện và đảm bảo hệ thống an ninh cung ứng điện.
Phát triển điện gió tại Việt Nam cần tính đến nhiều yếu tố tổng thể

Phát triển điện gió tại Việt Nam cần tính đến nhiều yếu tố tổng thể

Mới đây, công ty tư vấn McKinsey đã công bố báo cáo về năng lượng gió tại Việt Nam, trong đó đưa ra một số khuyến nghị nhằm phát triển nguồn điện này để phù hợp với xu hướng chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải khí cacbon. Để rõ hơn về một số lợi ích cũng như kinh nghiệm quốc tế về lĩnh vực điện gió, lãnh đạo(*) McKinsey đã có những trao đổi với phóng viên xung quanh vấn đề này.
Để mía đường không đắng: Cần cơ cấu lại ngành và từng doanh nghiệp đường

Để mía đường không đắng: Cần cơ cấu lại ngành và từng doanh nghiệp đường

Đề cập đến một số vấn đề của ngành mía đường hiện nay và các giải pháp tháo gỡ, tại Hội thảo “Để mía không đắng”, tổ chức mới đây, Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, đã đưa ra khuyến nghị nêu trên.
Kinh tế tuần hoàn: Hợp tác nhiều bên để thúc đẩy

Kinh tế tuần hoàn: Hợp tác nhiều bên để thúc đẩy

Không chỉ đưa ra khuyến nghị nêu trên, nhiều bên có liên quan đã và đang nỗ lực trong việc kết nối, phổ biến, hợp tác để hỗ trợ, thúc đẩy và lan tỏa phát triển hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn (KTTH) tại Việt Nam.
Tập trung cải cách thể chế để phục hồi tăng trưởng kinh tế

Tập trung cải cách thể chế để phục hồi tăng trưởng kinh tế

Đây là thông tin được đưa ra tại Hội nghị tham vấn cao cấp Cải cách hướng tới phát triển bền vững và hội nhập kinh tế quốc tế: Trọng tâm và lộ trình đến năm 2025, do Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) và Chương trình Australia hỗ trợ cải cách kinh tế Việt Nam (Aus4Reform) tổ chức sáng nay (29/10).
Phát triển tài chính số: Mở và quản không nên thái quá

Phát triển tài chính số: Mở và quản không nên thái quá

Phát triển tài chính số là xu thể khó có thể đảo ngược. Vấn đề là, làm thế nào để thúc đẩy tài chính số phát triển mạnh, nhưng vẫn có thể quản lý tốt, đó là bài toán về hoạch định chính sách cần phải quan tâm.
VEPR tiếp tục hạ dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam

VEPR tiếp tục hạ dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam

Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) vừa công bố 2 kịch bản tăng trưởng của Việt Nam trong năm 2021, theo đó, ở kịch bản xấu, Việt Nam có thể đạt mức tăng trưởng từ 1,0-1,5% và kịch bản tốt, có thể đạt từ 2,0-2,5%. Thấp hơn rất nhiều so với dự báo tăng trưởng được tổ chức này đưa ra hồi tháng 7/2021, tuy nhiên, để đạt được mức 2,0-2,5% vẫn là một thách thức không nhỏ.
Nâng cao năng lực của khu vực kinh tế tư nhân

Nâng cao năng lực của khu vực kinh tế tư nhân

Báo cáo “Nâng cao năng lực của khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam trong giai đoạn mới” được Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) công bố cho thấy, quy mô và số lượng khu vực kinh tế tư nhân đã được cải thiện trong thời gian qua. Tuy nhiên, năng lực cạnh tranh của khu vực này vẫn còn thấp và chậm được cải thiện.
Khắc phục “rào cản” để kinh tế số phát triển

Khắc phục “rào cản” để kinh tế số phát triển

Có nhiều tiềm năng, cơ hội phát triển, nhưng kinh tế số (KTS) vẫn đối mặt với những “rào cản” cần được khắc phục trong thời gian tới. Đó là thông tin được đưa ra tại Hội thảo “Tiềm năng KTS Việt Nam” vừa được Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) - Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Tập đoàn Google tổ chức vào chiều 18/10.
Dự báo 2 kịch bản tăng trưởng GDP năm 2021

Dự báo 2 kịch bản tăng trưởng GDP năm 2021

Tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2021 được dự báo đạt 0,2% ở kịch bản thấp và khoảng 1,8% ở kịch bản cao. Đó là nhận định của các chuyên gia tại buổi trao đổi về chủ đề "Đánh giá tình trạng kinh tế Việt Nam 2021 và dự báo những rủi ro trong năm 2022", do Trung tâm Nghiên cứu kinh tế và chiến lược Việt Nam (VESS), tổ chức sáng 18/10.
Chuyển dịch năng lượng để phát triển bền vững

Chuyển dịch năng lượng để phát triển bền vững

Đây là nội dung chính của Diễn đàn “Chuyển dịch năng lượng của Việt Nam hướng đến phát triển bền vững” diễn ra tại Hà Nội ngày 13/10/2021. Diễn đàn do Vụ Dầu khí và Than - Bộ Công Thương phối hợp với Tạp chí Năng lượng sạch Việt Nam và các đơn vị liên quan tổ chức.
Chia sẻ kinh nghiệm mô hình nhà máy xanh thích ứng tình hình mới

Chia sẻ kinh nghiệm mô hình nhà máy xanh thích ứng tình hình mới

Để duy trì hoạt động sản xuất, không làm đứt gãy chuỗi cung ứng, góp phần thêm giải pháp hỗ trợ các nhà máy phục hồi sản xuất trong bối cảnh sống chung với dịch bệnh, ngày 6/10, Liên minh hỗ trợ công nghiệp (VISA) đã phối hợp với trung tâm phát triển công nghiệp hỗ trợ Tp. Hồ Chí Minh tổ chức “Hội thảo giới thiệu mô hình nhà máy xanh” theo hình thức trực tuyến.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động