Pú Nhung: Từ đất lửa, xanh những mùa hy vọng

Trên những triền núi từng chở che du kích, màu xanh mắc ca, cà phê đang viết tiếp câu chuyện Pú Nhung. Vùng quê cách mạng gắn với tên tuổi Anh hùng Vừ A Dính hôm nay bền bỉ vun đắp cuộc sống mới, mang theo khát vọng ấm no trong từng nếp nhà, từng mùa gieo trồng.

Mạch nguồn từ vùng đất anh hùng

Nắng chiều trải mỏng trên sườn núi, men theo những con đường dẫn vào các bản làng Pú Nhung (xã Pú Nhung, tỉnh Điện Biên). Núi tiếp núi, rồi những triền đồi ôm lấy mái nhà bình yên. Giữa khung cảnh hiền hòa ấy, khó hình dung vùng đất này từng trải qua những tháng năm khói lửa. Nhưng lịch sử vẫn hiện diện trong ký ức của người đi trước, trong những địa chỉ tưởng niệm và niềm tự hào được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Sau Cách mạng Tháng Tám, khi thực dân Pháp quay trở lại chiếm đóng Lai Châu, dưới sự lãnh đạo của Chi bộ Đảng Tuần Lai, người dân Pú Nhung đã đứng lên cầm vũ khí. Đội du kích do đội trưởng Sùng Phái Sinh chỉ huy cùng đồng bào các dân tộc tổ chức nhiều trận đánh táo bạo tại đồn bản Chăn, đồn Phiêng Pi. Giữa núi cao hiểm trở, lòng dân trở thành chỗ dựa cho phong trào cách mạng. Trong những trang sử ấy, người thiếu niên dân tộc Mông Vừ A Dính đã trở thành biểu tượng của lòng quả cảm. Sự hy sinh của anh để lại niềm kính phục, nhắc các thế hệ về giá trị của độc lập và cuộc sống thanh bình. Với Pú Nhung, tên tuổi Vừ A Dính là niềm tự hào của quê hương, là lời nhắc sống động về trách nhiệm gìn giữ thành quả cha ông để lại.

Tháng 7/1998, Đảng bộ, quân và dân xã Pú Nhung được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Vinh dự ấy ghi nhận những đóng góp, hy sinh của một vùng quê cách mạng. Trong hành trình xây dựng cuộc sống mới, truyền thống anh hùng tiếp tục là nguồn động viên để người dân vượt khó, tìm cách làm ăn hiệu quả trên chính mảnh đất quê nhà.

Được hợp nhất từ ba xã Pú Nhung, Ta Ma và Rạng Đông, xã Pú Nhung có 21 bản, hơn 2.400 hộ với trên 12.300 nhân khẩu thuộc 9 dân tộc. Đồng bào Mông chiếm hơn 66%, đồng bào Kháng chiếm 25%. Không gian phát triển rộng hơn cũng đặt ra yêu cầu chăm lo đời sống người dân, để sự đổi thay đến được với từng bản, từng gia đình.

Ông Nguyễn Văn Bách, Chủ tịch UBND xã Pú Nhung, chia sẻ: “Phát huy truyền thống cách mạng là nền tảng tinh thần để Pú Nhung vươn lên”. Theo ông, phát triển kinh tế phải đi đôi với giữ gìn bản sắc văn hóa, bảo đảm an sinh xã hội và quốc phòng, an ninh. Đích đến của những nỗ lực ấy là để người dân thực sự được hưởng thành quả đổi mới.

Gieo sinh kế trên những triền đồi

Ở bản Chua Lú, câu chuyện chuyển đổi cây trồng của gia đình ông Cà Văn Lả cho thấy cách người dân đang tìm hướng đi mới. Từng gắn bó với ngô, sắn nhưng hiệu quả thấp, ông chuyển sang trồng dứa, mắc ca. Hơn một héc-ta vừa xuống giống mang theo hy vọng cải thiện kinh tế gia đình. Có cán bộ khuyến nông hướng dẫn kỹ thuật, ông thêm tin tưởng vào lựa chọn của mình. “Trước kia chỉ trồng ngô, sắn, hiệu quả thấp. Từ ngày chuyển sang trồng dứa, mắc ca, được cán bộ khuyến nông xã hướng dẫn kỹ thuật, cây phát triển tốt”, ông Lả cho biết. Cây mới đang trong quá trình sinh trưởng, song việc mạnh dạn thay đổi cho thấy người dân đã bắt đầu tính toán lại cách sử dụng đất, tìm sinh kế phù hợp hơn thay vì duy trì tập quán canh tác cũ.

Một hướng đi của Pú Nhung là phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với liên kết doanh nghiệp. Mô hình hợp tác với Công ty Cổ phần Thực phẩm Xuất khẩu Đồng Giao (DOVECO) hỗ trợ giống, chuyển giao kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm. Với người trồng, sự đồng hành này góp phần giải quyết nỗi lo đầu ra, tạo thêm cơ sở để chuyển đổi cây trồng, từng bước tổ chức sản xuất theo nhu cầu thị trường.

Chủ tịch UBND xã Pú Nhung Nguyễn Văn Bách chia sẻ thêm: “Toàn xã đã chuyển đổi trên 1.000ha cây trồng ngắn ngày kém hiệu quả sang cây dài ngày. Các vùng sản xuất tập trung dần hình thành với hơn 1.111ha mắc ca, trên 705ha cà phê và 244ha cây ăn quả. Những con số cho thấy sự chuyển dịch trong sản xuất. Cùng với sản xuất, hạ tầng từng bước được đầu tư. Những con đường kiên cố nối trung tâm xã với các bản; trường học, trạm y tế, nhà văn hóa ngày càng khang trang. Hệ thống viễn thông phủ sóng đến 95% khu dân cư, gần 95% dân số sử dụng điện lưới quốc gia. Điện, đường và thông tin liên lạc tạo điều kiện thuận lợi hơn cho sinh hoạt, học tập, giao thương của đồng bào vùng cao”.

Các phong trào “dân vận khéo”, “nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi” góp phần khuyến khích người dân tham gia xây dựng quê hương. Theo tư liệu địa phương, tình trạng tảo hôn, phá rừng làm nương giảm rõ rệt, an ninh trật tự được giữ vững. Sự thay đổi trong cách nghĩ, cách làm cũng là nền tảng để nâng chất lượng cuộc sống, bên cạnh những công trình và diện tích cây trồng mới. Thu nhập bình quân đạt 34,7 triệu đồng/người/năm; xã hoàn thành 14/19 tiêu chí nông thôn mới, có ba bản đạt chuẩn. Đến năm 2030, Pú Nhung đặt mục tiêu thu nhập bình quân đạt 50 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ hộ nghèo dưới 5%, cơ bản đạt chuẩn nông thôn mới.

Chia tay Pú Nhung, màu xanh trên những triền đồi vẫn níu bước chân người trở về. Màu xanh của mắc ca, cà phê, của những mùa cây đang bén rễ cũng là màu của niềm tin được vun bồi qua từng ngày lao động. Trên vùng đất từng chở che những người con kiên trung của cách mạng, khát vọng ấm no hôm nay được gửi vào mỗi vạt nương chuyển đổi, mỗi con đường nối bản, mỗi mái trường khang trang.

Những kết quả bước đầu đã tạo thêm điểm tựa để đồng bào nơi đây mạnh dạn thay đổi cách nghĩ, cách làm, gắn bó và dựng xây quê hương. Từ mạch nguồn truyền thống, cùng những sinh kế đang được gây dựng, Pú Nhung mang hy vọng vào những mùa thu hoạch tốt hơn, những nếp nhà đủ đầy hơn. Để mai này trở lại, màu xanh trên triền đồi đã kết thành những “mùa no ấm”.