Phú Thọ: Trà hoa vàng nở rộ trước Tết, mở 'mùa vàng' tỷ đồng

Trà hoa vàng được mùa, thị trường Tết sôi động

Những ngày giáp tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, dưới chân dãy núi Tam Đảo, các vườn trà hoa vàng tại xã Tam Dương Bắc (tỉnh Phú Thọ) khoác lên mình sắc vàng rực rỡ. Hoa nở dày trên tán lá xanh thẫm, báo hiệu một vụ mùa bội thu, mang lại niềm vui và kỳ vọng lớn cho người trồng trà trong những ngày cuối năm.

Chúng tôi có dịp được chiêm ngưỡng những “bông vàng” quý giá tại khu vườn trà hoa vàng của anh Nguyễn Văn Đại, một trong những người tiên phong gây dựng vùng trà hoa vàng tại tỉnh Phú Thọ. Anh Đại chia sẻ: “Năm nay thời tiết thuận lợi, cây sinh trưởng tốt, tỉ lệ ra hoa cao, hầu như vườn nào cũng 'trĩu vàng'. Dù giá bán không tăng so với năm trước, song sức mua dịp Tết khá ổn định, nhiều thương lái và đối tác đã đến tận vườn đặt hàng từ sớm để làm quà biếu, quà tặng cao cấp".

Theo anh Đại, bên cạnh tiêu thụ hoa và trà thành phẩm, nhu cầu mua giống về trồng cũng gia tăng, cho thấy sức hút và tiềm năng lâu dài của loại cây dược liệu quý này.

“Trà hoa vàng tuy khó trồng, chăm sóc cầu kỳ, nhưng nếu thích nghi được với thổ nhưỡng, khí hậu thì giá trị kinh tế mang lại rất lớn”, anh Đại nói.

Trà hoa vàng hay còn gọi là kim hoa trà, từ lâu được mệnh danh là “nữ hoàng của các loại trà” bởi độ quý hiếm và giá trị sinh học đặc biệt. Các nghiên cứu cho thấy, trà hoa vàng chứa hơn 400 hợp chất sinh học, trong đó nhiều hoạt chất có tác dụng hỗ trợ phòng ngừa bệnh tim mạch, tiểu đường, cao huyết áp, giảm cholesterol và ức chế sự phát triển của khối u.

Tại Việt Nam hiện ghi nhận khoảng 26 loài trà hoa vàng, song vùng dưới chân núi Tam Đảo (tỉnh Phú Thọ) được đánh giá là một trong những khu vực có điều kiện tự nhiên lý tưởng nhất để phát triển loài cây này. Khí hậu mát mẻ, độ ẩm cao đã tạo nên hương vị chát quyện ngọt, thơm dịu rất riêng cho trà hoa vàng nơi đây.

Tuy nhiên, đã có thời điểm, trà hoa vàng gần như biến mất khỏi tự nhiên do bị khai thác bừa bãi. Việc “hồi sinh” loài cây quý này tại Phú Thọ gắn liền với nỗ lực bền bỉ của những người nông dân tâm huyết, trong đó có anh Nguyễn Văn Đại.

Kỳ vọng “mùa vàng” bền vững

Bắt đầu từ những gốc trà rừng ít ỏi, anh Đại đã dày công nhân giống, nghiên cứu kỹ thuật trồng và thành lập Công ty TNHH Tân Đại Dương Vĩnh Phúc, liên kết với người dân địa phương để mở rộng vùng nguyên liệu. Hiện nay, vùng trồng trà hoa vàng liên kết đạt gần 10 ha, áp dụng quy trình VietGAP, đảm bảo chất lượng và an toàn sản phẩm.

Từ nguồn nguyên liệu này, doanh nghiệp đã phát triển nhiều sản phẩm giá trị gia tăng như trà hoa vàng sấy thăng hoa, trà túi lọc, đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Đặc biệt, sản phẩm trà hoa vàng sấy thăng hoa đã đạt chứng nhận OCOP 4 sao, được xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Nhật Bản, Mỹ, Đức, Australia, Bỉ và đang được định hướng nâng hạng lên OCOP 5 sao trong thời gian tới.

Theo anh Đại, bí quyết nằm ở việc đầu tư công nghệ chế biến hiện đại, đặc biệt là hệ thống sấy lạnh ở nhiệt độ âm 60 độ C, giúp giữ nguyên màu sắc, hương vị và hàm lượng hoạt chất quý trong hoa trà. “10 kg hoa tươi mới cho ra 1 kg trà khô, nhưng giá bán có thể lên tới 24 triệu đồng/kg”, anh Đại cho biết.

Với giá trị như vậy, bình quân mỗi hecta trà hoa vàng mang lại doanh thu trên 1 tỷ đồng mỗi năm, trở thành cây trồng chủ lực mới, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân vùng núi Tam Đảo. Mô hình liên kết sản xuất – chế biến – tiêu thụ không chỉ giúp ổn định đầu ra, mà còn tạo việc làm thường xuyên cho hàng chục lao động địa phương.

Cùng với anh Đại, nhiều hộ dân khác tại xã Tam Dương Bắc cũng mạnh dạn đầu tư mở rộng diện tích trồng trà hoa vàng. Điển hình như anh Trịnh Hoàng Trọng (thôn Nhân Lý), hiện sở hữu trang trại gần 10 ha với hơn 30.000 cây trà, đầu tư dây chuyền chế biến theo công nghệ Nhật Bản. Sản phẩm trà hoa vàng của gia đình anh luôn trong tình trạng “cung không đủ cầu”, đặc biệt vào dịp trước Tết, khi nhu cầu làm quà biếu cao cấp tăng mạnh.

Đáng chú ý, sau khi khảo sát vùng trồng trà hoa vàng tại Tam Đảo, ông Nakamura, Phó Chủ tịch Tập đoàn Today (Nhật Bản) từng đánh giá trà hoa vàng nơi đây có hàm lượng saponin cao, tác dụng chống ung thư vượt trội so với nhiều vùng trồng khác. Nhận định này càng củng cố vị thế của trà hoa vàng Phú Thọ trên thị trường quốc tế, mở ra triển vọng hợp tác, xuất khẩu sâu rộng hơn trong tương lai.

Không dừng lại ở giá trị nông nghiệp và dược liệu, trà hoa vàng đang mở ra hướng phát triển du lịch sinh thái – trải nghiệm tại Phú Thọ. Vào mùa hoa nở, những vườn trà vàng rực giữa núi rừng Tam Đảo trở thành điểm đến hấp dẫn du khách, nhất là du khách yêu thiên nhiên, thích tìm hiểu các sản phẩm nông nghiệp đặc hữu.

Việc kết hợp tham quan vườn trà, trải nghiệm thu hái, chế biến và thưởng thức sản phẩm tại chỗ được kỳ vọng góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch, nâng cao giá trị chuỗi trà hoa vàng, đồng thời quảng bá hình ảnh nông nghiệp xanh, bền vững của Phú Thọ.

Khi những bông trà hoa vàng đang vào độ rực rỡ nhất, thương lái, doanh nghiệp và người trồng trà đều kỳ vọng một vụ mùa thắng lợi, không chỉ trước mắt mà còn lâu dài. Từ một loài cây rừng quý hiếm từng đứng trước nguy cơ mai một, trà hoa vàng Phú Thọ đang từng bước khẳng định vị thế là sản phẩm OCOP tiêu biểu, hàng hóa xuất khẩu giá trị cao và tài nguyên du lịch, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.