Tin Khu Vực
UBND TP. Hồ Chí Minh đang lấy ý kiến các tổ chức, cá nhân về dự thảo Nghị quyết của HĐND Thành phố, quy định chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ giai đoạn 2027-2030. Dự thảo do Sở Công Thương chủ trì xây dựng, được lấy ý kiến đến ngày 17/11/2026, dự kiến có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027.
Từ hành lang pháp lý đến nhu cầu hỗ trợ thực tế
Việc xây dựng chính sách hỗ trợ điện mặt trời mái nhà xuất phát từ yêu cầu phát triển nguồn điện phân tán, khuyến khích người dân chủ động sản xuất và sử dụng điện. Khoản 2 Điều 22 Luật Điện lực năm 2024 đã giao HĐND cấp tỉnh căn cứ điều kiện kỹ thuật, kinh tế và khả năng ngân sách từng thời kỳ để ban hành chính sách hỗ trợ tài chính cho hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống lưu trữ điện.
Định hướng này tiếp tục được nhấn mạnh tại Nghị quyết số 55-NQ/TW về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia; Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Quy hoạch điện VIII điều chỉnh cũng đặt mục tiêu đến năm 2030 có 50% tòa nhà công sở và 50% hộ gia đình sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Các chỉ đạo của Chính phủ trong năm 2026 yêu cầu địa phương nghiên cứu cơ chế khuyến khích phù hợp, trong đó chú trọng kết hợp hệ thống lưu trữ để góp phần giảm phụ tải giờ cao điểm.
Tỷ lệ hộ gia đình có nhà ở riêng lẻ tại TP. Hồ Chí Minh lắp đặt điện mặt trời mái nhà hiện mới đạt 0,77%.
Theo báo cáo đánh giá tác động của Sở Công Thương, TP. Hồ Chí Minh hiện có 28.383 hệ thống điện mặt trời mái nhà, tổng công suất 1.926 MWp. Tuy nhiên, nếu xét riêng nhóm hộ có nhà ở riêng lẻ thuộc phạm vi dự kiến áp dụng chính sách, trong hơn 3,08 triệu hộ ký hợp đồng mua bán điện sinh hoạt chỉ có 23.732 hộ đã lắp đặt, tương đương 0,77%.
Khoảng cách giữa quy mô nguồn điện mặt trời mái nhà hiện có và tỷ lệ hộ gia đình tham gia cho thấy dư địa phát triển còn lớn. Sở Công Thương cũng chỉ ra chi phí đầu tư hệ thống điện mặt trời và pin lưu trữ vẫn cao so với khả năng tài chính của nhiều gia đình, nhất là hộ thu nhập thấp. Bên cạnh đó, người dân còn thiếu thông tin về lựa chọn thiết bị, đơn vị thi công, yêu cầu kỹ thuật, an toàn điện, khả năng chịu lực của mái nhà và phòng cháy, chữa cháy.
Với các địa bàn có điều kiện tiếp cận khó khăn như xã đảo Thạnh An và đặc khu Côn Đảo, chi phí vận chuyển thiết bị, nhân công, thi công và bảo trì còn cao hơn. Nếu chỉ áp dụng một mức hỗ trợ chung, nhóm hộ tại những khu vực này có thể khó tiếp cận chính sách.
Hỗ trợ theo quy mô, khuyến khích đầu tư lưu trữ
Từ thực trạng trên, dự thảo nghị quyết của HĐND TP. Hồ Chí Minh đề xuất hỗ trợ một phần kinh phí cho hộ gia đình có nhà ở riêng lẻ lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ trong giai đoạn 2027-2030. Mức hỗ trợ được phân theo công suất lắp đặt, thay vì áp dụng đồng loạt cho mọi hộ.
Cụ thể, hệ thống có công suất từ 1 kWp đến dưới 2 kWp được hỗ trợ 2 triệu đồng; từ 2 kWp đến dưới 3 kWp là 3 triệu đồng; từ 3 kWp đến dưới 4 kWp là 4 triệu đồng; từ 4 kWp trở lên là 5 triệu đồng. Trường hợp lắp đặt đồng bộ hệ thống lưu trữ điện, hộ gia đình được hỗ trợ thêm từ 2-5 triệu đồng tùy dung lượng pin. Như vậy, mức hỗ trợ cho hệ thống điện mặt trời kết hợp lưu trữ có thể lên đến 10 triệu đồng/hộ theo các ngưỡng công suất, dung lượng trong dự thảo.
TP. Hồ Chí Minh kỳ vọng khuyến khích thêm nguồn lực đầu tư từ người dân, thúc đẩy thị trường thiết bị, tư vấn, thi công và bảo trì điện mặt trời mái nhà.
Chính sách cũng dành mức hỗ trợ cao hơn cho những nhóm có điều kiện tiếp cận khó khăn. Hộ gia đình tại xã đảo Thạnh An và đặc khu Côn Đảo được áp dụng mức hỗ trợ bằng hai lần mức thông thường. Hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều cũng được hỗ trợ gấp đôi, trừ nhóm hộ nghèo, cận nghèo tại hai địa bàn đảo đã có cơ chế riêng. Đối với hộ nghèo, cận nghèo ở Thạnh An và Côn Đảo, dự thảo đề xuất hỗ trợ toàn bộ chi phí lắp đặt hệ thống điện mặt trời kèm lưu trữ phù hợp nhu cầu sử dụng, tối đa 50 triệu đồng/hộ.
Gắn hỗ trợ tài chính với an toàn và khả năng cân đối ngân sách
Để bảo đảm nguồn ngân sách đến đúng đối tượng, dự thảo đặt ra các điều kiện cụ thể. Hệ thống điện mặt trời phải có công suất từ 1 kWp trở lên; nếu lắp pin lưu trữ, dung lượng tối thiểu là 2 kWh. Hộ gia đình phải thực hiện thông báo hoặc đăng ký phát triển nguồn điện theo quy định, cam kết sử dụng hệ thống đúng mục đích ít nhất ba năm và chỉ được hỗ trợ một lần tại mỗi địa chỉ nhà ở. Hệ thống được hỗ trợ phải hoàn thành lắp đặt, đưa vào vận hành sau ngày chính sách có hiệu lực, trừ trường hợp đặc biệt dành cho hộ nghèo, cận nghèo tại địa bàn đảo.
Thủ tục hỗ trợ dự kiến giao UBND cấp xã tiếp nhận, giải quyết. Người dân có thể nộp hồ sơ trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính công ích hoặc trực tuyến trên Cổng dịch vụ công quốc gia, ứng dụng định danh quốc gia. Với hồ sơ hợp lệ, thời gian xem xét, quyết định hỗ trợ tối đa 10 ngày làm việc; việc chuyển kinh phí được thực hiện trong 5 ngày tiếp theo. Tổng thời gian giải quyết và chi trả không quá 15 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Về nguồn lực, báo cáo đánh giá tác động ước tính tổng nhu cầu hỗ trợ trong 4 năm khoảng 5.135 tỷ đồng, bình quân khoảng 1.283 tỷ đồng mỗi năm.
Với chính sách hỗ trợ một phần chi phí, TP. Hồ Chí Minh kỳ vọng khuyến khích thêm nguồn lực đầu tư từ người dân, thúc đẩy thị trường thiết bị, tư vấn, thi công và bảo trì điện mặt trời mái nhà. Hiệu quả tiết kiệm điện và thời gian hoàn vốn sẽ tùy thuộc điều kiện mái nhà, mức độ sử dụng điện tại chỗ, chất lượng thiết bị và tuổi thọ pin lưu trữ.