Phát hiện, xử lý hơn 2.100 vụ việc vi phạm an toàn thực phẩm

Xử lý 2.124 vụ, xử phạt 16,9 tỷ đồng

Phát biểu tại Diễn đàn “Ngăn chặn thực phẩm bẩn - Trách nhiệm và hành động” do Báo Công an nhân dân tổ chức vào sáng 2/7, ông Trần Việt Hùng - Trưởng phòng Phòng Nghiệp vụ quản lý thị trường - Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết: Thời gian qua, tình hình sản xuất, kinh doanh thực phẩm không bảo đảm an toàn, hàng giả, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ vẫn diễn biến phức tạp.

Thực tiễn kiểm tra cho thấy, một số vụ việc có quy mô lớn, số lượng hàng hóa vi phạm lên đến hàng tấn. Điển hình như vụ phát hiện hơn 20 tấn nội tạng động vật đông lạnh không rõ nguồn gốc tại Thành phố Hồ Chí Minh; hơn 7 tấn nội tạng động vật không có hóa đơn, chứng từ tại Hà Nội; hơn 2,5 tấn sản phẩm động vật đông lạnh nhập lậu, không rõ xuất xứ tại Quảng Bình.

Đặc biệt, theo ông Trần Việt Hùng, phương thức, thủ đoạn vi phạm ngày càng đa dạng. Các đối tượng thường lợi dụng thời điểm nhu cầu tiêu dùng tăng cao như Tết Nguyên đán, Tết Trung thu, mùa lễ hội để đưa hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc ra thị trường.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương và Ban Chỉ đạo 389 quốc gia đã kiểm tra, kiểm soát thị trường, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và các hành vi vi phạm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.

Theo đó, toàn lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra 23.715 vụ; phát hiện, xử lý 19.937 vụ việc với 22.669 hành vi vi phạm. Tổng số tiền xử lý là 330,776 tỷ đồng, trong đó tiền phạt vi phạm hành chính là 305,883 tỷ đồng; trị giá hàng hóa vi phạm 208,822 tỷ đồng; trị giá hàng hóa tịch thu 81,708 tỷ đồng, trị giá hàng hóa buộc tiêu hủy 127,113 tỷ đồng. Có 128 vụ việc có dấu hiệu tội phạm được chuyển cơ quan điều tra để xem xét, xử lý theo quy định.

Riêng lĩnh vực an toàn thực phẩm, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra, xử lý 2.124 vụ việc vi phạm, xử phạt khoảng 16,9 tỷ đồng. Các hành vi vi phạm chủ yếu gồm sản xuất, kinh doanh thực phẩm không bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm; kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ; không tuân thủ quy định về kiểm nghiệm, quản lý, bảo quản, chế biến, hạn sử dụng; ghi nhãn, công bố, tự công bố sản phẩm không đúng quy định. Đây là nhóm vi phạm tác động trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng, cần tiếp tục được kiểm tra thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm.

Đối với thương mại điện tử, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, theo dõi hoạt động kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và nền tảng số; phối hợp với cơ quan chức năng xác minh, xử lý tổ chức, cá nhân lợi dụng môi trường mạng để kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Kết quả, trong 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra 514 vụ việc trong lĩnh vực thương mại điện tử, xử lý 424 vụ, xử phạt khoảng 7,9 tỷ đồng.

Thời gian qua, để công tác kiểm soát an toàn thực phẩm đạt hiệu quả, Bộ Công an và Bộ Công Thương đã ban hành Kế hoạch số 440/KH-BCA-BCT ngày 2/6/2026 về phối hợp tổng rà soát, kiểm tra, phát hiện, xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến an toàn thực phẩm.

Đặc biệt, trong 6 tháng đầu năm, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 31/2026/TT-BCT quy định về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương. Theo đó, thương nhân có thể triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc thông qua Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa của Bộ Công Thương hoặc hệ thống truy xuất nguồn gốc nội bộ có kết nối với hệ thống VeriGoods.

“Quy định này góp phần nâng cao tính minh bạch của hàng hóa lưu thông, hỗ trợ cơ quan quản lý xác định nguồn gốc, lô hàng, đường đi của sản phẩm và trách nhiệm của từng khâu trong chuỗi cung ứng” - ông Trần Việt Hùng thông tin.

Triển khai nghiêm xử lý vi phạm an toàn thực phẩm

Bên cạnh kết quả đạt được, theo ông Trần Việt Hùng, công tác kiểm tra, kiểm soát an toàn thực phẩm đang đối mặt với những khó khăn.

Thứ nhất, do hoạt động kinh doanh thực phẩm qua thương mại điện tử, mạng xã hội, nền tảng trực tuyến diễn biến nhanh, giao dịch qua nhiều khâu trung gian, gây khó khăn trong xác định chủ thể vi phạm, kho hàng, dòng tiền và số lượng hàng hóa đã tiêu thụ.

Thứ hai, công tác kiểm nghiệm, giám định chất lượng thực phẩm còn mất nhiều thời gian; năng lực kiểm nghiệm của một số cơ sở còn hạn chế, chỉ kiểm nghiệm được một số chỉ tiêu hoặc một số nhóm chất nhất định. Nhiều hành vi vi phạm về chất lượng, công dụng, thành phần, chỉ tiêu an toàn chỉ có thể kết luận khi có kết quả kiểm nghiệm, trong khi kinh phí lấy mẫu, kiểm nghiệm và tiêu hủy tang vật còn hạn chế.

Thứ ba, việc bảo quản, xử lý tang vật là thực phẩm, nhất là thực phẩm đông lạnh, sản phẩm gia súc, gia cầm, thủy hải sản tươi sống, nội tạng động vật, gặp nhiều khó khăn do yêu cầu bảo quản đặc biệt, dễ hư hỏng, phát sinh chi phí lớn và có nguy cơ ảnh hưởng môi trường nếu không xử lý kịp thời.

Thứ tư, một số nhóm hàng hóa, thực phẩm chưa có tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hoặc quy định cụ thể về chỉ tiêu chất lượng, chỉ tiêu an toàn, gây khó khăn trong quản lý, kiểm tra, xử lý vi phạm. Bên cạnh đó, nhân sự làm công tác an toàn thực phẩm tại cấp cơ sở còn hạn chế, nhiều công chức kiêm nhiệm, chưa được đào tạo đầy đủ về nghiệp vụ lấy mẫu, nhận diện vi phạm, lập hồ sơ xử lý vi phạm hành chính.

Để khắc phục tình trạng này, thời gian tới, lực lượng Quản lý thị trường tiếp tục quán triệt, triển khai nghiêm các nghị quyết, công điện, chỉ thị, kế hoạch, văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia và Bộ Công Thương về chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và bảo đảm an toàn thực phẩm; tập trung thực hiện hiệu quả các kế hoạch cao điểm, kế hoạch chuyên đề đã được phê duyệt.

Bên cạnh đó, ông Trần Việt Hùng cũng kiến nghị, tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định pháp luật về quản lý an toàn thực phẩm, nhất là quản lý thực phẩm kinh doanh trên thương mại điện tử, mạng xã hội; trách nhiệm của sàn thương mại điện tử, nền tảng số, đơn vị vận chuyển, trung gian thanh toán và chủ thể kinh doanh trực tuyến.

Đồng thời, tăng cường nguồn lực cho công tác kiểm tra, kiểm nghiệm, giám định thực phẩm; bổ sung kinh phí lấy mẫu, kiểm nghiệm, bảo quản, tiêu hủy tang vật; nâng cao năng lực cho các phòng kiểm nghiệm, rút ngắn thời gian trả kết quả nhưng vẫn bảo đảm khách quan, chính xác, đủ căn cứ xử lý vi phạm.

Bên cạnh đó, UBND cấp tỉnh tiếp tục chỉ đạo các cơ quan quản lý, lực lượng chức năng trên địa bàn phối hợp chặt chẽ trong quản lý, trao đổi thông tin, kiểm tra, xử lý vi phạm về an toàn thực phẩm; bố trí nguồn lực cho cấp xã, phường; coi bảo đảm an toàn thực phẩm là nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Ông Trần Việt Hùng - Trưởng phòng Phòng Nghiệp vụ quản lý thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương): Để khắc phục tình trạng vi phạm an toàn thực phẩm, cần xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu liên ngành về an toàn thực phẩm, hàng giả, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Cùng với đó, tăng cường kết nối thông tin giữa cơ quan quản lý nhà nước, lực lượng kiểm tra, nền tảng thương mại điện tử, doanh nghiệp logistics, doanh nghiệp phân phối và người tiêu dùng.