NSMO kích hoạt mọi nguồn lực giữ vững an ninh điện mùa nắng nóng

Đưa nguồn điện mới vào thử nghiệm ngay trong giờ cao điểm

Những đợt nắng nóng kéo dài từ cuối tháng 5 đến nay đã đẩy nhu cầu sử dụng điện trên cả nước tăng mạnh, liên tục xác lập các mức phụ tải mới. Trong bối cảnh hệ thống điện phải vận hành ở cường độ cao, việc bảo đảm cung ứng điện an toàn, liên tục không chỉ phụ thuộc vào năng lực của các nhà máy điện mà còn là bài toán điều hành tổng thể đối với đơn vị vận hành hệ thống.

Trao đổi với Báo Công Thương, ông Nguyễn Quốc Trung, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện quốc gia (NSMO), cho biết, ngay từ đầu mùa khô, đơn vị đã xây dựng nhiều kịch bản vận hành với mục tiêu cao nhất là không để xảy ra thiếu điện trong mọi tình huống.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, NSMO đồng thời triển khai nhiều nhóm giải pháp trên cả nguồn điện, lưới điện và phía phụ tải. Đối với lưới điện, NSMO phối hợp chặt chẽ với các đơn vị quản lý, sửa chữa và bảo dưỡng nhằm duy trì mức khả dụng cao nhất của hệ thống truyền tải, đặc biệt là các công trình phục vụ cấp điện cho miền Bắc. Hệ thống đường dây 500 kV Bắc - Nam được khai thác tối đa để truyền tải công suất từ miền Trung và miền Nam ra miền Bắc, nhiều thời điểm vận hành ở 100% khả năng truyền tải.

Trong khi đó, các nhà máy thủy điện được yêu cầu vận hành linh hoạt, chủ động tích nước trong giai đoạn phù hợp để dành nguồn phát cho các đợt nắng nóng và các khung giờ cao điểm. NSMO cũng phối hợp điều chỉnh biểu đồ phát điện của toàn bộ 301 nhà máy thủy điện nhỏ tại miền Bắc với tổng công suất khoảng 3.500 MW nhằm tăng cường hỗ trợ hệ thống vào những thời điểm nhu cầu điện cao nhất.

Đối với nguồn nhiệt điện than, các tổ máy khả dụng được huy động ở mức tối đa. Những tổ máy gặp ảnh hưởng bởi nhiệt độ nước làm mát cao được điều chỉnh giảm công suất vào giờ thấp điểm để dành khả năng phát cao nhất vào giờ cao điểm. Cùng với đó, các đơn vị phát điện được đôn đốc khắc phục nhanh các sự cố, nâng cao độ khả dụng của thiết bị.

Ở nhóm nguồn điện khí và dầu, NSMO phối hợp với PV GAS tối ưu nguồn cung khí, linh hoạt chuyển đổi giữa khí nội địa, LNG và dầu DO để vừa đáp ứng nhu cầu phụ tải vừa giảm chi phí vận hành hệ thống. Trong những thời điểm cần thiết, các nguồn điện LNG và cả các tổ máy chạy dầu có chi phí cao vẫn được huy động nhằm bảo đảm an toàn cung ứng điện.

Song song với các giải pháp kỹ thuật, NSMO còn phối hợp với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các tổng công ty điện lực triển khai đồng bộ các chương trình tiết kiệm điện, giảm chiếu sáng công cộng, tạm dừng hoạt động các trạm sạc xe điện trong giờ cao điểm tại các ngày nắng nóng, đồng thời đề xuất áp dụng khung giờ cao điểm, bình thường và thấp điểm mới trong tháng 6/2026 để điều tiết nhu cầu sử dụng điện phù hợp với đặc điểm phụ tải mùa hè. Bên cạnh đó, đơn vị cũng phối hợp với các bên liên quan tăng cường nhập khẩu điện từ Trung Quốc trong một số thời điểm, góp phần bổ sung nguồn cung cho hệ thống khi điều kiện kỹ thuật cho phép.

Một trong những giải pháp đáng chú ý của NSMO trong mùa khô năm nay là phối hợp với các nhà máy điện mới để thực hiện thử nghiệm công suất cao ngay trong các khung giờ cao điểm. Theo ông Nguyễn Quốc Trung, việc này không chỉ phục vụ mục tiêu kiểm tra kỹ thuật mà còn giúp bổ sung thêm nguồn điện cho hệ thống đúng vào thời điểm nhu cầu tăng mạnh.

Điển hình là Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I. NSMO đã phối hợp với chủ đầu tư và đơn vị vận hành xây dựng phương án thử nghiệm phù hợp với nhu cầu thực tế của hệ thống. "Việc đưa tổ máy vận hành thử ở mức công suất cao ngay trong các khung giờ cao điểm không chỉ giúp kiểm chứng khả năng đáp ứng kỹ thuật của thiết bị mà còn cho phép hệ thống sớm tiếp cận phần công suất bổ sung trong giai đoạn phụ tải tăng mạnh. Kết quả thử nghiệm cũng là cơ sở để hoàn thiện các thông số tổ máy, đánh giá khả năng mang tải của lưới điện khu vực và chuẩn bị điều kiện để sớm đưa nhà máy vào vận hành chính thức", ông Nguyễn Quốc Trung nhấn mạnh.

Dịch chuyển phụ tải - "nguồn điện" rẻ nhất của hệ thống

Không chỉ tập trung vào việc huy động thêm nguồn phát, NSMO còn xác định tiết kiệm điện và điều chỉnh phụ tải (Demand Response - DR) là giải pháp tình thế hay mang tính phong trào, mà xem đây là những "nguồn công suất dự phòng" đặc biệt quan trọng, có chi phí rẻ nhất và thực hiện nhanh nhất để bảo đảm an ninh hệ thống.

Thực tế vận hành đã chứng minh hiệu quả của giải pháp này. Khi phụ tải miền Bắc áp sát ngưỡng 30.000 MW vào ngày 27/05 vừa qua, việc các doanh nghiệp tích cực đồng hành thực hiện điều chỉnh phụ tải (DR) và dịch chuyển giờ sản xuất trong các khung giờ cao điểm đã giúp giảm bớt áp lực cho hệ thống điện, đảm bảo an toàn và nâng cao độ tin cậy cung cấp điện.

Theo ông Trung, việc kiểm soát công suất đỉnh giờ cao điểm giúp hệ thống tránh được việc phải huy động các nguồn chạy dầu giá cao, từ đó tối ưu hóa chi phí vận hành cho thị trường điện, đồng thời giảm rủi ro sự cố cho các tổ máy phát điện truyền thống. Ngoài ra, việc giảm áp lực phủ đỉnh vào các giờ cao điểm giúp tiết kiệm và bảo toàn được lượng nước quý giá tại các hồ thủy điện chiến lược đa mục tiêu, đạt được cả mục tiêu đảm bảo dự phòng để sẵn sàng ứng phó cho các đợt nắng nóng cực đoan tiếp theo trong suốt mùa khô. Cùng lượng nước để phát điện đó nếu thay bằng dầu thì chúng ta đã tiết kiệm cả chục tỉ đồng.

Áp lực cung ứng điện được dự báo sẽ còn gia tăng trong những năm tới khi nhu cầu tiêu thụ điện không ngừng tăng. Vì vậy, cùng với việc bổ sung nguồn điện mới, điều hành linh hoạt hệ thống, khai thác tối ưu lưới truyền tải và thúc đẩy tiết kiệm điện sẽ tiếp tục là những giải pháp then chốt để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. NSMO cho biết sẽ tiếp tục bám sát diễn biến phụ tải, chủ động các phương án vận hành nhằm bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định cho phát triển kinh tế - xã hội.