Nhiều nghiên cứu khoa học và công nghệ phục vụ phòng, tránh thiên tai

Mới đây, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tổ chức hội nghị tổng kết đánh giá kết quả thực hiện Chương trình trọng điểm cấp Nhà nước “Nghiên cứu khoa học và công nghệ phục vụ phòng, tránh thiên tai, bảo vệ môi trường và sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên” (mã số KC.08/11-15).
Hội nghị tổng kết Chương trình KC08/11-15

PGS.TS Lê Mạnh Hùng, Chủ nhiệm Chương trình KC08/11-15, giai đoạn 2011 – 2015, Chương trình KC.08/11-15 đã triển khai 34 đề tài, 2 dự án sản xuất thử nghiệm, 5 đề tài tiềm năng với sự tham gia của nhiều viện nghiên cứu chuyên ngành, trường đại học và nhiều tổ chức KHCN trên địa bàn cả nước.

Kết quả thực hiện các đề tài thuộc chương trình đã đóng góp quan trọng vào việc giải quyết các vấn đề cấp bách nhất ở Việt Nam như thiên tai, những tác động bất lợi do xây dựng cơ sở hạ tầng, đường giao thông, các công trình thủy điện thượng nguồn, xử lý ô nhiễm và suy thoái môi trường do chất thải từ các hoạt động sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, đề xuất các giải pháp sử dụng hợp lý các dạng tài nguyên.

Chẳng hạn, như đề tài nghiên cứu “Xây dựng quy trình công nghệ dự báo quỹ đạo và cường độ bão trên khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương và Biển Đông hạn 5 ngày” đã hoàn thành quy trình công nghệ dự báo, cảnh báo bão với cường độ chính xác đạt trình độ khu vực. Quy trình công nghệ dự báo bão này đã được ứng dụng cho các trận bão xảy ra trong quá khứ như các trận bão xảy ra vào cuối năm 2013 và 2 trận bão năm 2014. Sản phẩm chính của đề tài đã được chuyển giao cho Đài khí tượng Đông Bắc, Phòng khí tượng Bộ Tư lệnh Hải quân, Trung tâm khí tượng thủy văn Trung ương.

Hay đề tài “Nghiên cứu phát triển công nghệ và giải pháp quản lý môi trường, ngăn ngừa và xử lý ô nhiễm môi trường tại một số làng nghề vùng đồng bằng sông Cửu Long” đã đưa ra nhiều mô hình và xử lý ô nhiễm mới. Như mô hình xử lý ô nhiễm cho hộ dệt nhuộm chiếu ở xã Định An, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp, công suất hệ thống xử lý nước thải đạt 1,5-2m3/ngày, giảm thiểu ô nhiễm 70% cho các chỉ tiêu COD, độ màu. Đồng thời, còn mang lại lợi nhuận cho các hộ dân từ việc tận dụng, thu hồi và tái chế chất thải.

Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Công Tạc đánh giá cao kết quả của chương trình đã có những đóng góp mới về lý luận cũng như thực tiễn trong chiến lược phòng, tránh thiên tai, bảo vệ môi trường và sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên của nước ta. Đồng thời, các nghiên cứu của chương trình trong việc đổi mới công nghệ, đổi mới sản phẩm, nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp, tạo thêm việc làm, tăng doanh thu, giảm ô nhiễm môi trường, nâng cao sức khoẻ cho cộng đồng... góp phần quan trọng vào sự phát triển nhiều ngành kinh tế trong công cuộc công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước.

Tuy nhiên, để chương trình này có những đóng góp lớn hơn cho sự nghiệp phát triển đất nước, cần đổi mới các khâu tuyển chọn nhiệm vụ, tuyển chọn cơ quan chủ trì và cá nhân chủ nhiệm đề tài để có được sản phẩm khoa học có giá trị thiết thực và có khả năng ứng dụng thực tiễn cao. Đồng thời, đổi mới các đánh giá nghiệm thu đề tài và có hình thức thưởng phạt nghiêm với các chủ nhiệm đề tài có sản phẩm ứng dụng tốt vào thực tế và ngược lại. Bên cạnh đó, để việc chuyển giao kết quả khoa học của các đề tài cho các đối tượng hưởng thụ một cách dễ dàng, cần có những quy định cụ thể về cơ chế chuyển giao kết quả khoa học…

Quỳnh Nga