Nhận diện đầy đủ những vướng mắc, bất cập
Phát biểu chỉ đạo, định hướng tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh yêu cầu việc tổng rà soát phải bám sát các tiêu chí đã đề ra, bảo đảm nhận diện đầy đủ những vướng mắc, bất cập, khoảng trống pháp lý và các quy định chưa bảo đảm tính khả thi.
Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp, yêu cầu đặt ra đối với đợt tổng rà soát lần này rất toàn diện. Kết quả tổng kết rà soát không chỉ dừng lại ở việc chỉ ra thực trạng mà phải gắn với các đề xuất, kiến nghị xử lý hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu thể chế hóa đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật theo các nghị quyết, kết luận của Trung ương. Việc hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật phải bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, khả thi và tạo thuận lợi cho quá trình tổ chức thi hành.
Quang cảnh buổi họp.
Thứ trưởng Bộ Tư pháp cho rằng, cần tiếp cận công tác tổ chức thi hành pháp luật theo toàn bộ vòng đời của văn bản, từ đánh giá thực trạng, nghiên cứu, soạn thảo, ban hành đến hướng dẫn, triển khai thực hiện và xử lý những vướng mắc phát sinh. Khi một quy định không đi vào cuộc sống, cần xác định rõ nguyên nhân xuất phát từ bất cập thể chế hay từ khâu tổ chức thực thi để có giải pháp tương ứng.
Đối với những vướng mắc thuộc về thể chế, cần kiến nghị sửa đổi, bổ sung quy định. Nếu vướng mắc xuất phát từ tổ chức thực hiện, phải xác định rõ trách nhiệm của bộ, ngành, địa phương và cơ quan liên quan. Với những vấn đề liên ngành, liên lĩnh vực, cần làm rõ cơ quan chủ trì giải quyết, trách nhiệm của từng cơ quan theo nguyên tắc “sáu rõ”. Bộ Tư pháp thực hiện vai trò theo dõi, đôn đốc, tổng hợp, góp phần siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong tổ chức thi hành pháp luật.
Nhấn mạnh yêu cầu nâng cao tính khả thi của pháp luật, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh đề nghị kết quả tổng rà soát phải trở thành căn cứ quan trọng để sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện các quy định pháp luật, trong đó có Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản hướng dẫn thi hành. Công tác tổ chức thi hành pháp luật cần phát huy tính chủ động, trách nhiệm của các cơ quan thực thi, đồng thời tăng cường ứng dụng dữ liệu trong quá trình triển khai.
Một nội dung được Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh đặc biệt lưu ý là yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Theo Thứ trưởng, dữ liệu là yếu tố đặc biệt quan trọng, nhưng muốn khai thác hiệu quả phải bảo đảm dữ liệu sạch, có cấu trúc và có khả năng phục vụ việc xử lý, phân tích bằng công nghệ.
Chủ động đề xuất giải pháp, bảo đảm tiến độ tổng rà soát
Tại cuộc họp, các ý kiến tập trung vào yêu cầu nâng cao chất lượng kết quả tổng rà soát, nhất là việc nhận diện và xử lý những vướng mắc có tính chất liên ngành, liên lĩnh vực. Việc tổng hợp kết quả không chỉ dừng ở thống kê văn bản cần sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc ban hành mới, mà cần làm rõ căn cứ, sự cần thiết và phương án xử lý đối với từng vấn đề.
Một nội dung được nhấn mạnh là cần phân biệt rõ những bất cập xuất phát từ quy định pháp luật với những hạn chế trong tổ chức thi hành. Việc xác định đúng nguyên nhân có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn giải pháp, tránh tình trạng đề xuất sửa đổi văn bản khi vấn đề chủ yếu nằm ở khâu thực thi, hoặc chưa nhận diện đầy đủ những khoảng trống, mâu thuẫn trong hệ thống pháp luật.
Kết luận cuộc họp, Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp Hồ Quang Huy đề nghị các đơn vị tiếp tục hoàn thiện lập luận, căn cứ chứng minh sự cần thiết phải sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc ban hành mới văn bản, bám sát 6 tiêu chí rà soát và các định hướng mới được cấp có thẩm quyền chỉ đạo.
Ông Hồ Quang Huy đề nghị Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật phối hợp với các đơn vị liên quan của Bộ cập nhật, bổ sung những nội dung theo định hướng mới của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật, đặc biệt là các vấn đề có tính chất liên ngành, liên lĩnh vực, tác động đến văn bản thuộc phạm vi quản lý của các Bộ, ngành khác. Đây là nội dung mới, có tính chất phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị và cần được phản ánh đầy đủ trong kết quả tổng rà soát.
Đối với các vấn đề liên ngành, liên lĩnh vực, ý kiến của các đại biểu cho rằng, cần xác định rõ cơ quan chủ trì xử lý, trách nhiệm phối hợp của các cơ quan liên quan và lộ trình thực hiện. Các đề xuất phải bảo đảm tính khả thi, có căn cứ và gắn với yêu cầu hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật.