Nhận diện cơ hội và thách thức ngành nhôm thép trước cạnh tranh thương mại quốc tế

Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung gia tăng khi Mỹ tiến hành tăng thuế đối với hàng loạt các mặt hàng xuất khẩu từ Trung Quốc.
Ngành nhôm tránh bị động, bất ngờ trước các vụ kiện lẩn tránh phòng vệ thương mại Triển vọng ngành nhôm dưới góc nhìn ‘xanh hoá’

Trong đó có nhôm, thép đều là những hàng hoá thế mạnh của Việt Nam. Điều này sẽ tạo ra cơ hội cho các doanh nghiệp trong nước gia tăng tỷ trọng xuất khẩu, nhưng các thách thức cũng sẽ không hề nhỏ.

Hàng rào thuế quan Mỹ - Trung

Vào khoảng giữa tháng 5 vừa qua, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã công bố kế hoạch tăng thuế với một loạt hàng hóa Trung Quốc có tổng giá trị nhập khẩu vào Mỹ đạt hơn 18 tỷ USD. Trong đó, nhôm và thép cũng có mặt trong danh sách sản phẩm bị đánh thuế, với mức thuế được điều chỉnh từ 7,5% vào năm 2019 lên tới 25% bắt đầu từ năm 2024.

Thực tế, tác động thuế quan đến ngành thép của Trung Quốc được đánh giá tương đối hạn chế, do Trung Quốc chiếm chưa đến 1% lượng thép nhập khẩu của Mỹ trong 2 tháng đầu năm 2024. Đồng thời, kinh tế Trung Quốc cũng khó bị ảnh hưởng vì Mỹ chỉ chiếm 0,8% lượng thép xuất khẩu của nước này.

Đối với nhôm, Trung Quốc chiếm 5,2% lượng nhôm nhập khẩu của Mỹ trong quý IV năm ngoái. Thuế quan có thể có tác động nhiều hơn đến thị trường kim loại này do nhôm còn bị ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt bổ sung đối với thương mại của Nga. Tuy nhiên, so với Canada chiếm lĩnh tới 50% lượng nhôm nhập khẩu vào Mỹ, thị phần của Trung Quốc vẫn còn khá khiêm tốn.

Nhận diện cơ hội và thách thức ngành nhôm thép trước cạnh tranh thương mại quốc tế
Thuế quan của Mỹ đối với một số mặt hàng Trung Quốc

Ông Nguyễn Ngọc Quỳnh, Phó Tổng giám đốc Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) cho biết: “Nếu xét toàn bộ danh sách mặt hàng mà Mỹ đánh thuế, có thể thấy các lĩnh vực quan trọng như xe điện, chất bán dẫn, pin xe điện, pin mặt trời, linh kiện pin,… đều được áp dụng mức thuế suất mới rất cao. Mặt khác, kim loại nói chung, bao gồm nhôm, thép lại đóng vai trò đầu vào không thể thiếu nhằm chế tạo ra các sản phẩm này. Nói cách khác, chính sách áp thuế sẽ ảnh hưởng gián tiếp tới lĩnh vực nhôm và thép của Trung Quốc”.

Nhận diện cơ hội và thách thức ngành nhôm thép trước cạnh tranh thương mại quốc tế
Ông Nguyễn Ngọc Quỳnh, Phó Tổng giám đốc Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam

Trong khi đó, cũng là quốc gia xuất khẩu nhôm và thép lớn sang thị trường Mỹ, Việt Nam lại được kỳ vọng có thể hưởng lợi từ bối cảnh nêu trên, nếu như các doanh nghiệp trong nước nỗ lực và tận dụng tốt các cơ hội hợp tác quốc tế.

Cơ hội xuất khẩu của Việt Nam

Trong những năm gần đây, xu hướng dịch chuyển sản xuất khỏi Trung Quốc giúp Việt Nam hưởng lợi không nhỏ nhờ lợi thế về khoảng cách địa lý, chi phí nhân công và không bị áp thuế chống cạnh tranh.

Xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ hiện chiếm gần 30% kim ngạch xuất khẩu cả nước, là một trong những đối tác chiến lược. Đối với ngành thép, trung bình năm 2023, Mỹ chiếm gần 10% thị phần xuất khẩu thép Việt, đứng thứ 3 sau Ý và Campuchia.

Theo dữ liệu từ Tổng cục Hải quan Việt Nam, trong 4 tháng đầu năm 2024, hoạt động xuất khẩu sắt thép của nước ta rất tích cực. Trong đó, Mỹ vươn lên trở thành thị trường tiêu thụ nhiều nhất các loại sắt thép của Việt Nam, chiếm 13% trong tổng lượng và chiếm 15,4% trong tổng kim ngạch xuất khẩu sắt thép của cả nước, đạt 563.990 tấn, tương đương 496,38 triệu USD, tăng 129,3% về lượng và tăng 156,6% về kim ngạch.

Nhận diện cơ hội và thách thức ngành nhôm thép trước cạnh tranh thương mại quốc tế
Xuất khẩu sắt thép của Việt Nam

Ngoài ra, Việt Nam cũng chiếm tới 7,6% tổng kim ngạch xuất khẩu nhôm và các sản phẩm từ nhôm đối với Mỹ, đứng thứ 4 trong số các quốc gia xuất khẩu nhiều nhất trên thị trường này.

Ngoài các sản phẩm nhôm, thép trực tiếp được hưởng lợi, cơ hội của Việt Nam còn được rộng mở hơn đối với các lĩnh vực sản xuất trong lĩnh vực năng lượng xanh như pin mặt trời, pin xe điện,… vốn rất cần quá trình gia công các mặt hàng kim loại. Chất bán dẫn cũng là một mặt hàng tiềm năng tương tự như vậy.

Với độ mở kinh tế rất cao và hàng loạt hiệp định tự do thương mại đa phương, song phương…, Việt Nam được đánh giá sẽ có rất nhiều cơ hội để nâng cao hiệu quả xuất khẩu, đồng thời trở thành điểm đến hấp dẫn cho dòng vốn đầu tư quốc tế.

Mặc dù vậy, căng thẳng thương mại Mỹ - Trung cũng tạo ra không ít thách thức, do Trung Quốc vốn là công xưởng sản xuất lớn nhất trên thế giới. Năng lực cạnh tranh của Việt Nam sẽ cần phải được nâng cao rất nhiều mới có thể “chắc chân” trên thị trường quốc tế.

Nhận diện thách thức

Đối với sản phẩm kim loại thế mạnh của Việt Nam như thép hay nhôm, các mặt hàng được đem đi xuất khẩu, nhưng thực tế “vẫn cần nhập khẩu”. Việt Nam xuất khẩu thép thành phẩm, nhưng cũng nhập khẩu nguyên liệu thép như thép phế liệu, thép cuộn cán nóng,… nhằm phục vụ cho quá trình sản xuất.

Đối với ngành bauxite Việt Nam, toàn bộ lượng alumin sản xuất đều được xuất khẩu. Nhưng doanh nghiệp trong ngành vẫn phụ thuộc vào nhôm thỏi, phôi nhôm nhập khẩu để sản xuất các sản phẩm từ nhôm, do chưa có năng lực luyện nhôm. Như vậy, tác động cung cầu và xu hướng giá quốc tế vẫn sẽ ảnh hưởng rất lớn tới thị trường trong nước.

“Hiện nay, giá sắt thép thế giới liên tục suy yếu trong bối cảnh nguồn cung có xu hướng dồi dào so với nhu cầu suy yếu. Xuất khẩu thép của Trung Quốc chiếm khoảng 10% sản lượng thế giới, dẫn đến thách thức cho các thị trường khác trong việc hấp thụ lượng xuất khẩu tăng vọt của nước này. Điều này có thể sẽ dẫn đến việc các quốc gia khác áp dụng biện pháp tự vệ, hạn chế năng lực cạnh tranh”, ông Nguyễn Ngọc Quỳnh cho biết thêm.

Mặt khác, giá nhôm thế giới có chiều hướng tăng cao trước rủi ro thiếu hụt nguồn cung, sẽ làm tăng chi phí nhập khẩu đối với các doanh nghiệp Việt Nam, trong khi rõ ràng năng lực xuất khẩu nhôm sơ chế của nước ta rất tiềm năng.

Nhận diện cơ hội và thách thức ngành nhôm thép trước cạnh tranh thương mại quốc tế
Diễn biến giá sắt và nhôm thế giới

Thực trạng này sẽ làm giảm cơ hội của Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh thương mại quốc tế đang tạo ra nhiều điều kiện rất tốt, đòi hỏi cần nhanh chóng nâng cao năng lực ngành.

Một trong những điểm trọng tâm nhất đó là việc chủ động được nguồn nguyên liệu và chuỗi sản xuất, nhằm bảo vệ chuỗi giá trị ngành. Ngoài ra, việc liên kết với các lĩnh vực khác cũng cần được phát huy, đặc biệt là những ngành tiềm năng và có giá trị cao như năng lượng tái tạo, công nghiệp chất bán dẫn. Khi đó, Việt Nam mới có thể tận dụng tối ưu cơ hội quốc tế về cạnh tranh thương mại như hiện nay, và nâng cao giá trị xuất khẩu các ngành công nghiệp thế mạnh. Muốn vậy, sẽ rất cần sự nỗ lực thu hút đầu tư nước ngoài, học hỏi, phát triển và liên tục ứng dụng công nghệ.

Ngoài ra, về dài hạn, các lĩnh vực sản xuất nhôm, thép cũng rất cần thiết phải tính toán luôn tới bài toán phát triển bền vững, thì mới có thể nâng cao năng lực cạnh tranh phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế, nhằm chinh phục các đối tác thương mại hàng đầu.

Hồng Hạnh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: thị trường Trung Quốc

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Giá hàng hóa sẽ còn biến động trước thay đổi khó đoán của cung cầu

Giá hàng hóa sẽ còn biến động trước thay đổi khó đoán của cung cầu

Thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới khép lại nửa đầu năm 2024 với nhiều điểm sáng khi một loạt các mặt hàng đua nhau tăng lên mức cao kỷ lục.
Sắp diễn ra Hội nghị phổ biến Nghị định số 60/2024/NĐ-CP về phát triển và quản lý chợ

Sắp diễn ra Hội nghị phổ biến Nghị định số 60/2024/NĐ-CP về phát triển và quản lý chợ

Hội nghị phổ biến Nghị định số 60/2024/NĐ-CP ngày 5/6/2024 của Chính phủ về phát triển quản lý chợ được Bộ Công Thương tổ chức vào ngày 26/7/2024, tại Hà Nội.
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 24/7/2024: Lực bán áp đảo quay lại thị trường nguyên liệu thế giới

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 24/7/2024: Lực bán áp đảo quay lại thị trường nguyên liệu thế giới

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), đóng cửa giao dịch hôm qua (23/7), lực bán áp đảo đã quay lại thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới.
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 23/7/2024: Thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới hồi phục tích cực

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 23/7/2024: Thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới hồi phục tích cực

Theo MXV, sau 6 ngày giảm liên tiếp, đóng cửa giao dịch ngày đầu tuần (22/7), sắc xanh đã quay lại thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới.
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 22/7/2024: Chỉ số MXV-Index xuống mức thấp nhất kể từ đầu tháng 3

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 22/7/2024: Chỉ số MXV-Index xuống mức thấp nhất kể từ đầu tháng 3

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), sắc đỏ bao trùm thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới trong tuần giao dịch qua (15 - 21/7).

Tin cùng chuyên mục

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 19/7/2024: Lực bán áp đảo trên thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 19/7/2024: Lực bán áp đảo trên thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), đóng cửa phiên giao dịch ngày hôm qua (18/7), giá hàng hóa nguyên liệu thế giới diễn biến trái chiều.
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 18/7/2024: Thị trường kim loại chìm trong sắc đỏ

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 18/7/2024: Thị trường kim loại chìm trong sắc đỏ

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), đóng cửa ngày 17/7, thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới phân hóa rõ nét.
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 17/7/2024: Chỉ số MXV-Index về mức thấp nhất trong vòng 4 tháng qua

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 17/7/2024: Chỉ số MXV-Index về mức thấp nhất trong vòng 4 tháng qua

Đóng cửa phiên giao dịch ngày 16/7, chỉ số MXV-Index rơi xuống mức thấp nhất trong vòng 4 tháng qua khi giảm tiếp 0,88% về 2.216 điểm.
Đề xuất bổ sung mức thuế tuyệt đối với mặt hàng thuốc lá, tăng 5.000 đồng/bao

Đề xuất bổ sung mức thuế tuyệt đối với mặt hàng thuốc lá, tăng 5.000 đồng/bao

Bộ Tài chính đề xuất áp dụng thuế hỗn hợp, đồng thời bổ sung mức thuế tuyệt đối với mặt hàng thuốc lá, dự kiến tăng 5.000 đồng/bao từ năm 2026.
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 16/7/2024: Giá nông sản và năng lượng đồng loạt suy yếu

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 16/7/2024: Giá nông sản và năng lượng đồng loạt suy yếu

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), sắc đỏ chiếm áp đảo trong ngày giao dịch hôm qua (15/7).
Giải mã thiết bị giảm 50% tiền điện, dùng điều hòa chỉ hết 4.000 đồng/đêm

Giải mã thiết bị giảm 50% tiền điện, dùng điều hòa chỉ hết 4.000 đồng/đêm

Loạt clip của Gia dụng 888 về thiết bị giảm 50% tiền điện, dùng điều hòa chỉ hết 4000 đồng/đêm đang gây xôn xao. Vậy sự thật về thiết bị 'thần thánh' này là gì?
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 15/7/2024: Thị trường hàng hóa nguyên liệu trải qua tuần giao dịch biến động

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 15/7/2024: Thị trường hàng hóa nguyên liệu trải qua tuần giao dịch biến động

Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) cho biết thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới vừa trải qua tuần giao dịch biến động.
Chương trình Khuyến mại tập trung tại các địa phương năm nay có gì mới?

Chương trình Khuyến mại tập trung tại các địa phương năm nay có gì mới?

Chương trình Khuyến mại tập trung tại các địa phương năm nay có nhiều điểm mới nhằm kích cầu tiêu dùng đến cả những người dân có thu nhập thấp.
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 12/7/2024: Sắc xanh quay lại thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 12/7/2024: Sắc xanh quay lại thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới

Theo Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam (MXV), kết thúc phiên giao dịch hôm qua (11/7), thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới diễn biến phân hóa.
4 chiếc điện thoại Vertu khiến doanh nhân Việt đặc biệt ấn tượng khi chọn làm quà tặng

4 chiếc điện thoại Vertu khiến doanh nhân Việt đặc biệt ấn tượng khi chọn làm quà tặng

Giới mộ điệu luôn chọn điện thoại Vertu làm quà tặng để biểu thị tâm ý đến đối tác… không chỉ từ vị thế và giá trị của thương hiệu lâu đời.
Kẻ lỗ nặng, người lãi to, UNIQLO có gì khi quyết tâm đầu tư vào thị trường bán lẻ?

Kẻ lỗ nặng, người lãi to, UNIQLO có gì khi quyết tâm đầu tư vào thị trường bán lẻ?

Bức tranh thị trường bán lẻ Việt Nam đang đan xen những sắc màu và việc mở rộng cửa hàng của UNIQLO sẽ mang lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng.
Hỏi đáp Giao dịch Hàng hóa (Số 69): Các chiến lược trong giao dịch Hợp đồng quyền chọn (Phần 4)

Hỏi đáp Giao dịch Hàng hóa (Số 69): Các chiến lược trong giao dịch Hợp đồng quyền chọn (Phần 4)

Chiến lược mua quyền chọn mua (Long Call) được thực hiện bằng việc mua quyền chọn mua một loại tài sản cơ sở ở mức giá thực hiện nhất định.
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 11/7/2024: Thị trường nông sản thế giới chịu sức ép bán mạnh mẽ

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 11/7/2024: Thị trường nông sản thế giới chịu sức ép bán mạnh mẽ

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), thị trường nông sản và nguyên liệu công nghiệp chìm trong sắc đỏ khi đóng cửa phiên giao dịch ngày hôm qua (10/7).
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 10/7/2024: Giá dầu nối dài đà giảm sang phiên thứ 3 liên tiếp

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 10/7/2024: Giá dầu nối dài đà giảm sang phiên thứ 3 liên tiếp

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), đóng cửa phiên giao dịch ngày 9/7, thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới diễn biến phân hoá.
Doanh nghiệp thuỷ sản kỳ vọng lớn ở thị trường nội địa

Doanh nghiệp thuỷ sản kỳ vọng lớn ở thị trường nội địa

Thị trường nội địa dù là thị trường tiềm năng, song không phải là thị trường dễ dàng cho doanh nghiệp xuất khẩu.
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 9/7/2024: Giá ngô giảm xuống mức thấp nhất trong 4 năm

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 9/7/2024: Giá ngô giảm xuống mức thấp nhất trong 4 năm

Số liệu từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) cho thấy, đóng cửa phiên giao dịch ngày 8/7, thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới chìm trong sắc đỏ.
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 8/7/2024: Giá hàng hoá nguyên liệu thế giới biến động mạnh

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 8/7/2024: Giá hàng hoá nguyên liệu thế giới biến động mạnh

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới giao dịch sôi động trong tuần vừa qua (1/7 – 7/7).
Nâng cao nghiệp vụ quản trị rủi ro thông qua các chương trình tập huấn chuyên biệt

Nâng cao nghiệp vụ quản trị rủi ro thông qua các chương trình tập huấn chuyên biệt

Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) đã tổ chức chương trình tập huấn “Quản trị rủi ro danh mục hàng hóa phái sinh” với sự tham dự của hơn 300 khách mời.
Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 5/7/2024: Giá dầu tăng do yếu tố nguồn cung và vĩ mô

Thị trường hàng hóa hôm nay ngày 5/7/2024: Giá dầu tăng do yếu tố nguồn cung và vĩ mô

Số liệu từ MXV cho thấy, thị trường hàng hóa nguyên liệu diễn biến khá trầm lắng trong ngày hôm qua (4/7) khi nhiều mặt hàng đóng cửa nghỉ lễ Quốc khánh Mỹ.
Quảng Bình: Kiểm tra cửa hàng văn phòng phẩm, thấy sách giả tràn lan

Quảng Bình: Kiểm tra cửa hàng văn phòng phẩm, thấy sách giả tràn lan

Qua kiểm tra 2 cửa hàng kinh doanh văn phòng phẩm tại TP. Đồng Hới và huyện Lệ Thuỷ, cơ quan chức năng đã phát hiện lượng lớn đầu sách vở giả được bày bán.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động