Nghị định hoá đơn, chứng từ điện tử: Chú trọng giảm thủ tục hành chính

Lấy người nộp thuế làm trung tâm

Phát biểu tại Hội thảo góp ý hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Quản lý thuế và Nghị định Quy định về hoá đơn điện tử, chứng từ điện tử do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Bộ Tài chính tổ chức vào sáng 27/3, bà Phạm Thị Minh Hiền - Phó trưởng ban Chính sách thuế quốc tế, Cục Thuế (Bộ Tài chính) - đại diện cơ quan soạn thảo nghị định cho biết: Nghị định Quy định về hoá đơn điện tử, chứng từ điện tử bao gồm 5 chương và 43 Điều. So với nghị định hiện hành với 61 Điều, dự thảo nghị định lần này đã có sự rút gọn hơn, vì một số nội dung tại nghị định đã được đưa tới cấp thông tư.

Bộ Tài chính cũng đưa ra 5 quan điểm về xây dựng dự thảo nghị định, bao gồm:

Thứ nhất, thể chế hóa chủ trương của Đảng về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật, đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật để tạo khung khổ pháp lý đồng bộ, thống nhất cho việc chuyển đổi số trong quản lý thuế. Đồng thời, tái thiết kế quy trình và hệ thống công nghệ thông tin theo hướng tự động hóa, tích hợp, ra quyết định thông minh, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ công tác quản lý thuế.

Thứ hai, đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất với các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan. Việc xây dựng nghị định thực hiện theo đúng quy định, đảm bảo công khai, minh bạch, đảm bảo khả thi, hiệu quả trong công tác xây dựng pháp luật.

Thứ ba, kế thừa những nội dung còn phù hợp; bổ sung, hoàn thiện khung pháp lý để phù hợp với quy định của hóa đơn, chứng từ; sửa đổi, bổ sung những quy định đang là vướng mắc, không còn phù hợp để kịp thời giải quyết những vấn đề bất cập phát sinh trong thực tế, đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của doanh nghiệp cũng như yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội; quy định rõ ràng, dễ hiểu nhằm đảm bảo công bằng.

Thứ tư, giảm tối đa thủ tục hành chính, đơn giản hoá các thủ tục hành chính, rà soát, cắt giảm, đơn giản hoá và lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ. Thủ tục hành chính được gắn với trách nhiệm của cơ quan thuế, cơ quan nhà nước, tổ chức khác có liên quan, phân định rõ trách nhiệm giữa các cơ quan liên quan.

Thứ năm, đảm bảo mục tiêu hội nhập kinh tế quốc tế, tuân thủ các điều ước quốc tế và thông lệ quốc tế tốt, phù hợp với xu hướng phát triển, cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Cải cách theo tinh thần Nghị quyết 68

Cũng Bộ Tài chính, mục đích của ban hành Nghị định Quy định hoá đơn, chứng từ điện tử phù hợp với nội dung được giao tại Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và bám sát nguyên tắc cải cách mạnh mẽ công tác quản lý thuế, đẩy mạnh hiện đại hoá và ứng dụng công nghệ dữ liệu, chuyển đổi số trong quản lý thuế với 3 trụ cột, bao gồm: Tạo thuận lợi cho người nộp thuế; nâng cao hiệu lực và trình độ quản lý thuế; thúc đẩy số hoá quy trình quản lý thuế.

Cùng với đó, đẩy mạnh thực hiện thủ tục hành chính thuế trên môi trường điện tử, thực hiện các thủ tục hành chính trực tuyến cho người dân, doanh nghiệp, tổ chức không phụ thuộc địa giới hành chính. Xây dựng các thủ tục hành chính toàn trình theo hướng tạo lập “một cửa sổ” tập trung, duy nhất. Đồng thời, tăng cường vai trò, trách nhiệm của người nộp thuế, các bộ, cơ quan tổ chức có liên quan trong kết nối, chia sẻ dữ liệu liên thông.

Phát biểu tại sự kiện, đại diện các doanh nghiệp, hiệp hội đánh giá cao những nội dung được nêu ra tại Nghị định quy định về hoá đơn điện tử, chứng từ điện tử. Cụ thể, đại diện Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (AmCham), bà Nguyễn Việt Hà đánh giá cao tinh thần cầu thị, cởi mở của cơ quan soạn thảo nghị định được thể hiện tại dự thảo, đặc biệt là những nội dung liên quan đến giải quyết các vướng mắc của doanh nghiệp.

Cùng quan điểm, ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI ghi nhận tinh thần đổi mới mạnh mẽ của cơ quan soạn thảo nghị định. Bà Lê Thị Duyên Hải - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA) khẳng định, việc tuân thủ nghĩa vụ thuế về hoá đơn chứng từ đã được cơ quan soạn thảo đưa vào nghị định và giải quyết sát sao. Đồng thời, nội dung nghị định cũng rõ ràng, khyến khích người dân, doanh nghiệp và cơ quan thuế ứng dụng công nghệ và tạo thuận lợi cho người nộp thuế.

Theo số liệu từ Bộ Tài chính, số lượng hoá đơn điện tử được phát hành tại Việt Nam tăng mạnh trong những năm qua. Cụ thể, năm 2023 là trên 6,272 tỷ hoá đơn điện tử; năm 2024 là trên 5,5 tỷ và năm 2025 là trên 9 tỷ. Tổng số hoá đơn điện tử đã phát hành đến hời điểm hiện tại là 20,896 tỷ hoá đơn điện tử.

Ông Đậu Anh Tuấn cho rằng, với hơn 20 tỷ hoá đơn điện tử đã phát hành, cho thấy lĩnh vực thuế Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng. Tuy nhiên, trong quá trình soạn thảo Nghị định Quy định về hoá đơn điện tử, chứng từ điện tử, cơ quan soạn thảo cần lưu ý các nội dung được nêu ra tại Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, đó là thực hiện cắt giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục hành chính, chi phí tuân thủ pháp luật và 30% điều kiện kinh doanh trong giai đoạn tới.

Nghị định Quy định về hoá đơn điện tử, chứng từ điện tử đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ và Bộ Tài chính.