Nghệ An đẩy mạnh phát triển kinh tế biển

Có đầy đủ lợi thế

Nghệ An có vị trí địa lý thuận lợi, nằm trên trục giao thông Bắc - Nam, có cửa ngõ ra biển thuận tiện cho giao thương quốc tế. Hệ thống cảng biển lâu đời, có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn, tạo điều kiện phát triển dịch vụ logistics và xuất nhập khẩu.

Là tỉnh có nguồn tài nguyên biển phong phú với nhiều ngư trường lớn, đa dạng sinh học cao, thuận lợi cho phát triển thủy sản. Bên cạnh đó, bờ biển đẹp là lợi thế lớn để tỉnh phát triển du lịch nghỉ dưỡng, giải trí. Những năm qua, Nghệ An chú trọng phát triển kinh tế biển, tỉnh đã ban hành nhiều chính sách để hỗ trợ ngư dân, thu hút đầu tư và phát triển hạ tầng ven biển. Các lĩnh vực chủ lực như khai thác và nuôi trồng thủy sản; du lịch biển; vận tải biển; công nghiệp ven biển đều có bước phát triển vượt bậc.

Năm 2025, tổng sản lượng thủy sản của tỉnh đạt 301.485 tấn, đạt 112,08% so với kế hoạch năm. Trong đó, sản lượng khai thác thuỷ sản ước đạt 221.135 tấn; sản lượng nuôi trồng thuỷ sản ước đạt 80.350 tấn, diện tích nuôi trồng thủy sản đạt 22.448 ha.

Trong quý I/2026, tổng sản lượng thủy sản ước đạt 62.186 tấn. Trong đó, sản lượng khai thác thủy sản ước đạt 42.622 tấn, sản lượng nuôi trồng thuỷ sản ước đạt 19.564 tấn.

Nghệ An có đội tàu khai thác thủy sản lớn, trong đó nhiều tàu công suất cao hoạt động khai thác xa bờ. Ngư dân địa phương có kinh nghiệm trong đánh bắt và nuôi trồng thuỷ sản.

Về chế biến thủy sản, toàn tỉnh hiện có trên 500 cơ sở chế biến thủy sản với khoảng 200 kho đông lạnh, hàng nghìn hộ dân chế biến nước mắm truyền thống, sản lượng 15 triệu lít/năm và thủy sản khô đạt hơn 20.000 tấn/năm. Cùng với đó, Nghệ An có 600 ha sản xuất muối cho sản lượng hơn 67 nghìn tấn/năm. 

Song song đó, Nghệ An có tiềm năng khai thác cát biển, titan, muối natri clorua và các khoáng chất khác từ muối biển. Đây là những khoáng chất được sử dụng nhiều trong y tế, nông nghiệp, dược phẩm, góp phần vào phát triển công nghiệp chế biến và xuất khẩu.Vùng biển rộng lớn của Nghệ An cũng có lợi thế về năng lượng tái tạo, cụ thể là năng lượng gió, điện mặt trời, phù hợp với xu hướng phát triển năng lượng sạch.

Đặc biệt, du lịch biển luôn là điểm sáng, với các địa danh nổi tiếng như Cửa Lò, Biển Quỳnh, Bãi Lữ, Đông Hồi, Diễn Hải thu hút hàng triệu du khách trong và ngoài tỉnh mỗi năm. Cùng với đó, hệ thống hạ tầng ven biển, đặc biệt là Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An đang được đầu tư mạnh mẽ, thu hút nhiều dự án công nghiệp, năng lượng và logistics.

Đối với giao thông vận tải biển, Nghệ An có 25 cầu cảng, 6 cửa lạch, thuận lợi cho hoạt động giao thương kết nối. Hiện nay, hệ thống cảng biển của tỉnh đang tiếp tục được nâng cấp và mở rộng nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải biển ngày càng tăng. Trong năm 2025, tổng sản lượng hàng hóa qua các cảng biển của tỉnh đạt gần 15 triệu tấn.

Để đẩy mạnh khai thác kinh tế biển, tỉnh Nghệ An đã ban hành kế hoạch thực hiện Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030, kinh tế của vùng ven biển chiếm khoảng 57-60% tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) và bình quân tốc độ tăng trưởng đạt khoảng 12,5-13,5%/năm. Điều này thể hiện quyết tâm của tỉnh nhằm phát huy lợi thế biển gắn với phát triển hành lang kinh tế ven biển.

Tiếp động lực từ dòng vốn quốc tế

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Văn Đệ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An chia sẻ, trong tháng 4, đoàn công tác của Ngân hàng Thế giới đã có buổi làm việc với UBND tỉnh Nghệ An nhằm rà soát công tác chuẩn bị và thúc đẩy tiến trình phê duyệt dự án phát triển thủy sản bền vững trên địa bàn.

Theo đó, Ngân hàng Thế giới sẽ tài trợ nguồn vốn với tổng mức đầu tư 500 tỷ đồng để tỉnh đầu tư đồng bộ hệ thống cảng cá, khu neo đậu tàu thuyền và khu tránh trú bão, tạo nền tảng hạ tầng vững chắc cho hoạt động khai thác hải sản. Khi hoàn thành, hệ thống này sẽ đáp ứng nhu cầu cho khoảng 2.000 tàu cá, với sản lượng khai thác trung bình hằng năm dự kiến đạt khoảng 70.000 tấn.

Song song với khai thác, dự án sẽ xây dựng và hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ nuôi tôm tập trung tại các vùng trọng điểm, đảm bảo yêu cầu an toàn sinh học, hạn chế dịch bệnh và bảo vệ môi trường. Hệ thống cấp, thoát nước sẽ phục vụ diện tích mặt nước khoảng 734,4 ha, với tổng diện tích nuôi hằng năm khoảng 1.200 ha, sản lượng trung bình đạt khoảng 4.500 tấn.

“Đây là một dự án trọng điểm nhằm tái cấu trúc ngành thủy sản theo hướng hiện đại, bền vững, gắn với nâng cao giá trị gia tăng và thích ứng. Dự án sẽ tạo cú hích quan trọng cho kinh tế biển. Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, dự án còn góp phần hoàn thiện hạ tầng phục vụ kiểm soát hoạt động khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), đồng thời tạo nền tảng cho phát triển nuôi tôm thâm canh tại vùng nuôi trọng điểm lớn nhất tỉnh”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ nói.

Tỉnh Nghệ An đang chỉ đạo các sở, ngành phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Thế giới để sớm đưa dự án vào thực tiễn, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trong thời gian tới.

Với nền tảng, tiềm năng sẵn có cùng định hướng phát triển rõ ràng, kinh tế biển không chỉ là một trong những trụ cột tăng trưởng quan trọng mà còn giữ vai trò chiến lược trong định hướng phát triển dài hạn của Nghệ An. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và yêu cầu phát triển bền vững, kinh tế biển chính là “cửa mở” để Nghệ An vươn ra không gian phát triển mới, khẳng định vị thế là trung tâm kinh tế biển năng động của khu vực Bắc Trung Bộ.

Toàn tỉnh Nghệ An hiện có 2.629/2.629 tàu cá được đăng ký, đạt 100% tổng số tàu cá thuộc diện phải đăng ký và đã được cập nhật lên hệ thống cơ sở dữ liệu Vnfishbase. Năm 2026, kế hoạch tăng trưởng về thuỷ sản được nâng cao hơn, mục tiêu đặt ra là khoảng 80.000 tấn, tăng trưởng 2 con số và sẽ tiếp tục nâng lên trong những năm tiếp theo.