Lo ngại thiếu nguồn cung
Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang tạo ra cú sốc lớn đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Những diễn biến mới của xung đột Trung Đông, đặc biệt liên quan đến nguy cơ gián đoạn vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz, đã khiến giá dầu thế giới tăng mạnh và làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng nguồn cung năng lượng.

Bể chứa dầu tại kho dự trữ ở Kagoshima, Nhật Bản. Ảnh: TTXVN
Theo báo cáo mới nhất của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), cuộc xung đột hiện nay có thể gây ra “sự gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ”. Cơ quan này ước tính nguồn cung dầu toàn cầu trong tháng 3 có thể giảm khoảng 8 triệu thùng/ngày, tương đương gần 8% nhu cầu toàn cầu, chủ yếu do dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz bị đình trệ.
Trên thị trường, giá dầu Brent - chuẩn tham chiếu toàn cầu đã có thời điểm tăng lên 119,5 USD/thùng, trước khi hạ nhiệt quanh mức gần 97 USD/thùng, phản ánh tâm lý lo ngại của nhà đầu tư trước nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.
Một trong những yếu tố khiến thị trường năng lượng toàn cầu đặc biệt lo ngại là tình hình tại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược giữa Iran và Oman. Đây là nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ và LNG của thế giới.
Các báo cáo thị trường cho thấy, việc vận chuyển dầu qua khu vực này đã bị gián đoạn nghiêm trọng khi căng thẳng quân sự leo thang. Hoạt động của nhiều tàu chở dầu buộc phải tạm dừng, trong khi chi phí vận chuyển tăng vọt. Giá thuê siêu tàu chở dầu từ Trung Đông sang châu Á đã vượt 400.000 USD/ngày, mức cao kỷ lục trong ngành vận tải năng lượng.
Theo các chuyên gia của Goldman Sachs, nếu dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz không sớm được khôi phục, giá dầu thế giới có thể vượt mốc 100 USD/thùng trong thời gian ngắn.
Ngành hoá dầu chịu tác động trực tiếp
Ngành hóa dầu là một trong những lĩnh vực chịu tác động nhanh nhất từ biến động của giá dầu thế giới, bởi dầu thô và khí tự nhiên là nguyên liệu đầu vào chủ chốt cho sản xuất nhựa, hóa chất công nghiệp và nhiều loại vật liệu tổng hợp.
Các nhà phân tích thị trường năng lượng cho rằng khi giá dầu tăng mạnh, chi phí nguyên liệu đầu vào của các nhà máy hóa dầu sẽ gia tăng đáng kể, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp và buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh sản xuất.
Bên cạnh đó, việc gián đoạn nguồn cung dầu từ Trung Đông cũng ảnh hưởng trực tiếp tới các nhà máy lọc dầu và hóa dầu tại châu Á - khu vực phụ thuộc lớn vào dầu nhập khẩu từ Trung Đông. Theo một số báo cáo thị trường, khoảng 75% lượng dầu xuất khẩu từ vùng Vịnh được vận chuyển sang châu Á, khiến các nền kinh tế trong khu vực đặc biệt nhạy cảm với biến động của xung đột Trung Đông.
Trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu biến động mạnh, vai trò của Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và các quốc gia sản xuất dầu lớn trở nên đặc biệt quan trọng. Các quyết định về sản lượng của OPEC có thể góp phần ổn định cung - cầu và giảm bớt biến động của giá dầu thế giới.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định, khi yếu tố địa chính trị từ xung đột Trung Đông chi phối mạnh mẽ thị trường, các biện pháp điều tiết sản lượng của OPEC cũng khó có thể hoàn toàn ổn định thị trường năng lượng.
Các nhà phân tích cảnh báo, nếu căng thẳng tiếp tục kéo dài và hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz chưa được khôi phục, giá dầu thế giới có thể tiếp tục duy trì ở mức cao, kéo theo áp lực chi phí đối với ngành hóa dầu và nhiều lĩnh vực công nghiệp khác.
Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp hóa dầu đang tăng cường dự trữ nguyên liệu, đa dạng hóa nguồn cung và điều chỉnh chiến lược sản xuất nhằm giảm thiểu rủi ro từ biến động của thị trường năng lượng toàn cầu.




