Ngăn chặn những vi phạm gian lận trên sàn thương mại điện tử

Năm 2021, lực lượng quản lý thị trường và Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số kiểm tra hơn 3.000 vụ lợi dụng thương mại điện tử để kinh doanh hàng lậu, với số

Tác động của dịch COVID-19 sau 2 năm qua đã thúc đẩy nhanh sự tăng trưởng thương mại điện tử và xu hướng mua sắm đa kênh có sự tăng trưởng vượt bậc, nhiều nhất trong nhóm người tiêu dùng phục hồi sau dịch.

Giao diện trang thương mại điện tử Tiki
Giao diện trang thương mại điện tử Tiki

Tuy nhiên, mỗi năm, một sàn thương mại điện tử phát hiện hàng nghìn thương hiệu vi phạm sở hữu trí tuệ hoặc kém chất lượng và thực hiện ngăn chặn, gỡ bỏ ra khỏi sàn. Dù vậy, đến nay tình trạng này vẫn chưa thể ngăn chặn triệt để và đã làm giảm độ tin cậy đối với người tiêu dùng.

Còn nhiều kẽ hở

Hiện nay, các hình thức gian lận trong thương mại truyền thống đã diễn ra trên sàn thương mại điện tử với nhiều thủ đoạn mới, tinh vi.

Thống kê của Bộ Công Thương cho thấy doanh thu thương mại điện tử Việt Nam năm 2021 đạt 13,7 tỷ USD, tăng 16% so với năm 2020 và thuộc nhóm 3 quốc gia có tốc độ tăng trưởng thị phần bán lẻ trực tuyến cao nhất khu vực Đông Nam Á.

Báo cáo Toàn cảnh kinh doanh sàn thương mại điện tử nửa đầu năm 2022 cũng nêu rõ Việt Nam đang trở thành thị trường thương mại điện tử lớn thứ 2 tại Đông Nam Á, chỉ sau Indonesia.

Một số ngành hàng làm đẹp, thời trang nữ, gia dụng là những sản phẩm được quan tâm, mua sắm nhiều nhất trên 4 sàn Shopee, Lazada, Tiki và Sendo.

Đáng lưu ý, mức giá trên sàn thương mại điện tử Việt Nam nửa đầu năm 2022, phân khúc giá từ 200 nghìn đồng tới 5 triệu đồng dễ "chốt đơn" nhất trên tất cả sàn thương mại điện tử. Bởi những sản phẩm có giá trị cao, cần sự tư vấn và bảo hành lâu dài vẫn được người tiêu dùng ưu tiên mua sắm tại hệ thống cửa hàng, showroom uy tín.

Nhận định từ các chuyên gia cho thấy bên cạnh những kết quả tích cực, hiện nay thương mại điện tử vẫn còn nhiều thách thức với những hạn chế trong khả năng kiểm soát rủi ro liên quan đến chất lượng hàng hóa, phương thức thanh toán, thiết lập các tuyến vận chuyển linh hoạt, xử lý thủ tục thông quan hàng hóa với chi phí vận hành tối ưu.

Thực tế cho thấy, nhiều sàn thương mại điện tử mải chạy theo việc thu hút người bán tham gia mà chưa chặt chẽ các khâu kiểm soát, xác minh các loại hàng hóa nên đã tạo kẽ hở cho hàng giả, hàng nhái chen chân.

Ông Nguyễn Đức Lê - Phó Cục trưởng Cục Nghiệp vụ Tổng cục Quản lý thị trường (Bộ Công Thương), chia sẻ lợi dụng sự phát triển nhanh của thương mại điện tử và phương thức mua bán không tiếp xúc, thanh toán qua internet dễ dàng, nhiều tổ chức, cá nhân tìm mọi cách để trục lợi, do vậy, tình trạng kinh doanh hàng hóa nhập lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng xảy ra trong thời gian qua có chiều hướng gia tăng rõ rệt.

Theo ông Nguyễn Đức Lê chia sẻ thương mại điện tử trước đây chỉ là bán hàng trên website của doanh nghiệp, cao hơn là trên các sàn thương mại điện tử. Nhưng hiện nay, các mạng xã hội như Facebook, Zalo, Tiktok cũng bán được hàng và đây mới chỉ là bước đầu của nền kinh tế số.

Chưa kể, mô hình thương mại điện tử không chỉ ở một nơi, mà đa quốc gia, lãnh thổ, lĩnh vực. Vì vậy, việc đấu tranh chống hàng lậu, hàng giả, xâm phạm bản quyền sẽ gặp nhiều khó khăn trên không gian mạng.

Đơn cử như vụ thu giữ ở Thanh Hóa vừa qua, đối tượng sử dụng 2-3 địa điểm, nơi bán hàng riêng, nơi livestream riêng và kho lại ở một chỗ khác. Trong khi rất khó tiếp cận các địa điểm này vì đối tượng ở khu vực quân sự có đơn vị chức năng bảo vệ, ra vào rất khó khăn. Hoặc đối tượng sử dụng nhà riêng là nơi tập kết hàng, muốn khám nhà ở là nơi cất giấu theo luật phải có quyết định của Chủ tịch ủy ban nhân dân cấp quận, huyện.

Trong năm 2021, lực lượng quản lý thị trường đã phối hợp với Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) thực hiện kiểm tra hơn 3.000 vụ việc lợi dụng thương mại điện tử để kinh doanh hàng hóa nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ với số tiền xử phạt lên tới hơn 20 tỷ đồng.

Dự báo trong từ 2-3 năm tới, tỷ lệ gian lận trên thương mại điện tử sẽ chiếm từ 50- 60% so với tổng thể các hình thức gian lận thương mại nói chung.

Cũng trong năm 2021, các đơn vị chức năng của Bộ Công Thương cũng đã yêu cầu các nền tảng thương mại điện tử rà soát và gỡ bỏ gần 14.000 sản phẩm, thiết bị hỗ trợ điều trị COVID-19... có dấu hiệu vi phạm trên gần 4.300 gian hàng.

Một thống kê khác của Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Bộ Công Thương) cho thấy, mỗi năm cơ quan này nhận được khoảng 1.500 đơn khiếu nại của người tiêu dùng; trong đó, 50% số khiếu nại liên quan tới các giao dịch mua bán trên các nền tảng trực tuyến, gồm hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ và mua bán không có hóa đơn chứng từ.

Ông Vũ Anh - Giám đốc chiến lược sàn thương mại điện tử Vỏ Sò cũng cho rằng thực tế các sàn thương mại điện tử cố chạy theo mục tiêu mở rộng thu hút được nhiều người bán trên đó. Vì thế nên các sàn thương mại điện tử làm chưa chặt chẽ các khâu kiểm soát, xác minh các loại hàng hóa.

Điều này tạo ra tình trạng trong số các hàng hóa đưa lên sàn có rất nhiều mặt hàng giả, hàng nhái. Thêm vào đó là, có tình trạng mặc dù không phải là hàng giả hàng nhái nhưng tiêu chuẩn chất lượng một số mặt hàng không đảm bảo, gây thiệt hại cho chính người tiêu dùng.

Gắn trách nhiệm với chủ sàn

Thừa nhận những hạn chế tại các sàn thương mại điện tử hiện nay, ông Nguyễn Ngọc Dũng - Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) cho biết để bán hàng qua mạng, hầu hết các đơn vị đều phải đầu tư rất nhiều nhưng chỉ cần một đơn hàng giao không đúng, bị tố trên mạng xã hội thì phải rất lâu mới vực lại kinh doanh.

Ngan chan nhung vi pham gian lan tren san thuong mai dien tu hinh anh 2
Bán hàng online là phương thức được nhiều cơ sở, doanh nghiệp áp dụng

Bởi vậy, nên hiện nay các đơn vị đều phải có chính sách hậu mãi, không phải hàng mua rồi miễn đổi trả như trước. Do đó, người tiêu dùng thậm chí có thể trả hàng khi không hài lòng, không cần là hàng kém chất lượng.

Thời gian qua, để “lọc” hàng giả, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, một số sàn thương mại điện tử đã dùng công nghệ “máy học” (một ứng dụng của trí tuệ nhân tạo AI) như Tiki, Sendo, Chotot... Thế nhưng, chủ các sàn thương mại điện tử cũng thừa nhận, dù áp dụng giải pháp nhưng vẫn chưa thể ngăn chặn triệt để tình trạng hàng giả, hàng nhái.

Chẳng hạn, nếu người bán cố tình khai báo gian dối thông tin, lấy hình ảnh của sản phẩm khác đăng lên sàn để vượt qua bộ lọc chỉ có thể ngăn chặn, tháo gỡ sản phẩm, khóa shop bằng phản ứng nhanh của khách hàng qua report hoặc đường dây nóng…Ngoài ra, sàn áp dụng các biện pháp lọc kết hợp AI và thủ công.

Đại diện Sendo thông tin, ước tính bộ lọc có thể lọc chính xác từ 80-85% trường hợp hàng giả, hàng nhái và 100% với trường hợp hàng cấm theo quy định của pháp luật. Còn lại sẽ phát hiện thủ công dựa theo các mặt hàng thường bị làm giả và theo review của shop.

Để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, các sàn thương mại điện tử đang áp dụng chế độ đền bù cho khách hàng không may mua phải hàng giả, hàng nhái trên sàn. Theo đó, người mua thanh toán hàng hóa qua nền tảng của sàn thương mại điện tử từ 3-7 ngày sau khi giao hàng thành công nếu không có khiếu nại của khách hàng, sàn sẽ hoàn tiền cho người bán.

Tuy nhiên, việc ngăn chặn hàng kém chất lượng, hàng giả, hàng nhái không còn là vấn đề của một vài cá nhân, tổ chức hay công ty, mà là trách nhiệm của toàn xã hội và nhà nước.

Nhằm kiểm soát hàng giả hàng nhái trên thương mại điện tử, theo ông Vũ Anh, khi các đối tác đưa sản phẩm hàng hóa lên sàn bán, điều đầu tiên phải làm là mã số thuế, các thông tin của doanh nghiệp bán hàng phải đầy đủ.

Hơn nữa, các sàn cũng nên hợp tác, phối hợp với các đơn vị truy xuất nguồn gốc, hoặc các tổ chức tiêu chuẩn chất lượng… để xác minh đúng tiêu chuẩn và nguồn gốc hàng hóa.

Ông Nguyễn Đức Lê cũng cho rằng để việc đấu tranh chống hàng giả, buôn lậu trên các nền tảng thương mại điện tử đạt được hiệu quả cao lực lượng quản lý thị trường, cần được đào tạo thêm để có thể phát hiện, nhận diện được ngay các sản phẩm vi phạm trên nền tảng thương mại điện tử.

Bên cạnh đó, vai trò của các chủ sàn thương mại điện tử, nhà cung cấp nền tảng kinh doanh cần được thể hiện rõ hơn, còn hiện nay chủ yếu mới chỉ là theo dõi đơn hàng.

Một vấn đề bức xúc cho người tiêu dùng nữa là việc khiếu nại với sàn thương mại điện tử cũng còn bất cập, do khi xảy ra khiếu nại khách hàng thường không được sàn giải quyết hoặc nếu có giải quyết thì rất chậm.

Bởi vậy, nếu các sàn thương mại điện tử làm tốt hơn khâu này sẽ đảm bảo tiêu chí vừa bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và chung tay chống hàng hóa nhập lậu, hàng kém chất lượng...

Theo Kế hoạch đấu tranh, phòng chống hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ giai đoạn 2021-2025 (Kế hoạch 888), Tổng cục Quản lý thị trường đặt mục tiêu cụ thể hàng năm để đấu tranh chống hàng giả, xâm phạm bản quyền hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ không những ở thương mại truyền thống mà cả không gian thương mại điện tử.

Ngoài ra, Tổng cục Quản lý thị trường cũng kết hợp với các cơ quan chức năng trao đổi thường xuyên hơn thông tin về hàng giả hàng nhái; kết hợp các hiệp hội, cơ quan báo chí để xử lý và ngăn chặ nnhững vi phạm, tạo môi trường lành mạnh cho doanh nghiệp chân chính và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng./.

Theo TTXVN

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 28/6: Khai phá thị trường mới cho nông sản Việt

Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 28/6: Khai phá thị trường mới cho nông sản Việt

Công Thương qua góc nhìn báo chí, chủ đề xuất nhập khẩu, thương mại, thị trường là nội dung được đưa lên trang nhất nhiều tờ báo trong ngày 28/6.
Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 25/6: Nhiều dư địa cho tăng trưởng xuất khẩu

Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 25/6: Nhiều dư địa cho tăng trưởng xuất khẩu

Xuất khẩu là chủ đề được nhiều cơ quan báo chí quan tâm trong ngày 25/6, trong đó có nhiều nhận định lạc quan về tăng trưởng xuất khẩu trong thời gian tới.
Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 22/6: Vì sao xe máy khan hàng, tăng giá chóng mặt?

Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 22/6: Vì sao xe máy khan hàng, tăng giá chóng mặt?

Bộ Công Thương lý giải vì sao xe máy khan hàng, tăng giá chóng mặt?
Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 21/6: Kết thúc "có hậu" của 100 container hạt điều

Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 21/6: Kết thúc "có hậu" của 100 container hạt điều

Diễn đàn báo chí ngày 21/6 đăng tải nhiều thông tin liên quan đến việc doanh nghiệp Việt Nam đã nhận lại 100 container hạt điều nghi bị lừa đảo tại Italia.
Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 18/6: Nông sản, thực phẩm Việt: Rộng cửa vào châu Âu

Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 18/6: Nông sản, thực phẩm Việt: Rộng cửa vào châu Âu

Diễn đàn báo chí hôm nay tiếp tục đưa tin nông sản, thực phẩm Việt rộng cửa vào châu Âu.

Tin cùng chuyên mục

Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 11/6: Cần phát triển đội tàu biển quốc tế

Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 11/6: Cần phát triển đội tàu biển quốc tế

Chủ đề xuất nhập khẩu, công nghiệp, năng lượng... là các nội dung nổi bật được phản ánh qua góc nhìn báo chí trong ngày hôm nay 11/6.
Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 7/6: Giá xăng trong nước sẽ giảm nhẹ?

Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 7/6: Giá xăng trong nước sẽ giảm nhẹ?

Giá xăng dầu tiếp tục là chủ đề nóng được báo chí quan tâm. Trong đó thông tin giá xăng, dầu nhập khẩu hạ nhiệt sẽ giúp giá xăng trong nước có cơ hội giảm giá.
Bộ Công Thương: Sẽ không xảy ra tình trạng thiếu điện trong năm 2022

Bộ Công Thương: Sẽ không xảy ra tình trạng thiếu điện trong năm 2022

Điện năng sản xuất, nhập khẩu toàn hệ thống điện 7 tháng còn lại của năm 2022 ước đạt 166,641 tỷ kWh (bao gồm sản lượng điện mặt trời mái nhà bán vào hệ thống).
Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 31/5: Thực thi RCEP, xuất khẩu thêm ưu đãi

Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 31/5: Thực thi RCEP, xuất khẩu thêm ưu đãi

Hiệp định RCEP là FTA mới nhất đi vào thực thi từ đầu năm 2022. Hiệp định này đang được các ngành hàng, doanh nghiệp tận dụng để tăng tốc xuất khẩu.
Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 30/5: Xuất nhập khẩu, sản xuất công nghiệp khởi sắc

Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 30/5: Xuất nhập khẩu, sản xuất công nghiệp khởi sắc

Xuất nhập khẩu tăng mạnh, chỉ số sản xuất công nghiệp khởi sắc trong 5 tháng đầu năm 2022 là điểm sáng được nhiều trang báo đề cập trong ngày hôm nay (30/5).
Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 29/5: Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên làm rõ giải pháp ổn định giá vật tư?

Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 29/5: Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên làm rõ giải pháp ổn định giá vật tư?

Tiếp chuỗi hoạt động của Thủ tướng Phạm Minh Chính tại Sơn La, sáng nay, diễn đàn báo chí đăng nhiều bài viết về Hội nghị Thủ tướng đối thoại với nông dân.
Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 28/5: Phát triển ngành công nghiệp sữa xanh, bền vững

Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 28/5: Phát triển ngành công nghiệp sữa xanh, bền vững

Ngày 28/5 diễn ra lễ khởi công dự án Thiên đường sữa Mộc Châu của Vinamilk tại tỉnh Sơn La, kỳ vọng tiếp tục phát triển ngành công nghiệp sữa xanh, bền vững.
Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 26/5: Hệ thống cơ sở dữ liệu quản lý và điều hành xăng dầu quốc gia

Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 26/5: Hệ thống cơ sở dữ liệu quản lý và điều hành xăng dầu quốc gia

Diễn đàn báo chí ngày 26/5 nổi bật các vấn đề của ngành Công Thương: Hội nhập, công nghiệp, thương mại,…
Giao thương qua cửa khẩu biên giới phía Bắc dần ổn định

Giao thương qua cửa khẩu biên giới phía Bắc dần ổn định

Theo đại diện Bộ Công Thương, đến thời điểm này, tình hình ùn tắc tại các cửa khẩu biên giới phía Bắc đã được khắc phục, hoạt động giao thương hàng hoá cơ bản trở lại bình thường.
Bộ Công Thương: Đảm bảo đủ nguồn cung xăng dầu cho tiêu dùng quý 2

Bộ Công Thương: Đảm bảo đủ nguồn cung xăng dầu cho tiêu dùng quý 2

Bộ Công Thương đã chỉ đạo các doanh nghiệp đầu mối thực hiện kế hoạch phân giao tổng nguồn và hạn mức nhập khẩu tối thiểu bổ sung đã được giao trong quý 2 nhằm bảo đảm duy trì nguồn cung xăng dầu.
Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 22/5: Giá xăng dầu ngày 23/5 diễn biến thế nào?

Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 22/5: Giá xăng dầu ngày 23/5 diễn biến thế nào?

Ngày 23/5 là ngày điều chỉnh giá xăng dầu theo quy định. Dự báo, giá xăng sẽ tăng trong đợt điều chỉnh này.
Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 21/5: Tăng kết nối giao thương, tăng hiệu quả tiêu thụ hàng Việt

Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 21/5: Tăng kết nối giao thương, tăng hiệu quả tiêu thụ hàng Việt

Kết nối giao thương, giá xăng dầu, Luật Bảo vệ người tiêu dùng áp dụng trên nền tảng thương mại điện tử... là những thông tin mà báo chí phản ánh ngày hôm nay.
Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 20/5: Công nghiệp hỗ trợ tìm đường vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 20/5: Công nghiệp hỗ trợ tìm đường vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Chủ đề sản xuất công nghiệp hỗ trợ, tiêu dùng... vẫn tiếp tục là các nội dung nổi bật được báo chí phản ánh trong ngày hôm nay 20/5.
Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 17/5: Chủ đề công nghiệp, thương mại được quan tâm

Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 17/5: Chủ đề công nghiệp, thương mại được quan tâm

Công nghiệp, thương mại, thị trường là những chủ đề của ngành Công Thương được đề cập nhiều trên diễn đàn báo chí ngày 17/5.
Làm thế nào để hạ nhiệt giá xăng dầu?

Làm thế nào để hạ nhiệt giá xăng dầu?

Các chuyên gia cho rằng đã đến lúc Việt Nam cần xây dựng chiến lược dự trữ quốc gia về giá xăng dầu để ổn định nguồn cung, chủ động điều tiết giá.
Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 16/5: Cần thu hút doanh nghiệp sản xuất thép đầu tư vùng duyên hải miền Trung

Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 16/5: Cần thu hút doanh nghiệp sản xuất thép đầu tư vùng duyên hải miền Trung

Báo chí ngày 16/5 đề cập tới những vấn đề đang được dư luận tiếp tục quan tâm, như: Ưu tiên doanh nghiệp sản xuất thép phát triển, hạ nhiệt giá xăng dầu...
Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 14/5: “Điểm nhấn” 71 năm Ngày truyền thống ngành Công Thương

Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 14/5: “Điểm nhấn” 71 năm Ngày truyền thống ngành Công Thương

Diễn đàn báo chí ngày 14/5, điểm nhấn 71 năm Ngày truyền thống ngành Công Thương Việt Nam.
Bộ Công Thương đồng hành cùng tỉnh Bắc Giang “vượt dịch” thành công

Bộ Công Thương đồng hành cùng tỉnh Bắc Giang “vượt dịch” thành công

Trong giai đoạn khó khăn vì dịch bệnh Covid -19, tỉnh Bắc Giang đã nhận được sự quan tâm, hỗ trợ rất hiệu quả của Bộ Công Thương.
Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 13/5: Lĩnh vực hội nhập - xuất nhập khẩu được quan tâm

Công Thương qua góc nhìn báo chí ngày 13/5: Lĩnh vực hội nhập - xuất nhập khẩu được quan tâm

Những vấn đề nóng trong lĩnh vực hội nhập – xuất nhập khẩu là nội dung được các cơ quan báo chí nhắc đến nhiều trong ngày hôm nay 13/5.
Bộ Công Thương: Cần chính sách đặc thù để phát triển ngành thép

Bộ Công Thương: Cần chính sách đặc thù để phát triển ngành thép

Năng lực cạnh tranh của ngành thép Việt Nam được nhận định là khá thấp khi phần lớn các nguyên liệu đầu vào để sản xuất thép phải nhập khẩu.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động