Nâng tầm đối ngoại địa phương, huy động nguồn lực phục vụ phát triển

Đối ngoại địa phương góp phần huy động các nguồn lực quốc tế

Chiều 2/8, tại Hà Nội, Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22 diễn ra với chủ đề “Nâng tầm công tác đối ngoại địa phương, huy động hiệu quả các nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển”.

Hội nghị có sự tham dự trực tiếp của hơn 300 đại biểu đến từ các ban, bộ, ngành Trung ương; lãnh đạo các địa phương, cơ quan ngoại vụ; các Đại sứ, Tổng lãnh sự Việt Nam ở nước ngoài; đại diện các cơ quan, đơn vị chức năng, hiệp hội doanh nghiệp, doanh nghiệp và các đơn vị thuộc Bộ Ngoại giao.

Trình bày báo cáo trung tâm về triển khai công tác đối ngoại địa phương từ sau Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 21, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn cho biết, công tác đối ngoại địa phương được duy trì trong điều kiện tình hình thế giới có nhiều biến động và tổ chức bộ máy trong nước có nhiều thay đổi. Nhận thức về vai trò của đối ngoại đối với phát triển từng bước được nâng lên; nội dung hoạt động được mở rộng; phối hợp giữa Trung ương và địa phương có chuyển biến.

Theo Thứ trưởng Ngô Lê Văn, công tác đối ngoại địa phương thời gian qua đạt được 4 kết quả quan trọng.

Thứ nhất, công tác đối ngoại địa phương được triển khai tương đối đồng bộ, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc và củng cố quan hệ với các đối tác.

Các địa phương tiếp tục phối hợp triển khai đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, bám sát đường lối đối ngoại của Đảng, sự quản lý thống nhất của Nhà nước và yêu cầu của từng địa bàn. Quan hệ với các đối tác, nhất là các địa phương láng giềng và đối tác truyền thống, được duy trì; giao lưu nhân dân góp phần tăng cường hiểu biết và củng cố nền tảng xã hội trong quan hệ giữa Việt Nam với các nước.

Thứ hai, ngoại giao phục vụ phát triển được coi trọng hơn, phạm vi huy động nguồn lực quốc tế từng bước được mở rộng. Thứ trưởng Ngô Lê Văn cho biết, nhiều địa phương đã gắn kết hoạt động đối ngoại chặt chẽ hơn với thu hút đầu tư, mở rộng thị trường, phát triển du lịch, tranh thủ công nghệ, tri thức, nhân lực và kinh nghiệm quản trị. Đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục là nguồn lực quan trọng. Bên cạnh số lượng và quy mô dự án, một số địa phương đã quan tâm hơn đến trình độ công nghệ, liên kết với doanh nghiệp trong nước, đào tạo nhân lực và khả năng tham gia chuỗi cung ứng.

Thứ ba, công tác ngoại giao văn hóa, giáo dục, thông tin đối ngoại, lãnh sự và người Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục được triển khai gắn với yêu cầu của địa phương. Ngoại giao văn hóa được gắn với quảng bá hình ảnh, bảo tồn di sản, phát triển du lịch và xây dựng thương hiệu địa phương. 

Công tác lãnh sự, bảo hộ công dân và quản lý hoạt động có yếu tố nước ngoài được thực hiện trong điều kiện các vấn đề phát sinh trên biên giới ngày càng gia tăng. Các địa phương đã phối hợp xử lý hàng nghìn vụ việc liên quan đến ngư dân, ngư trường và người lao động. Công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài được triển khai theo hướng duy trì gắn kết cộng đồng với quê hương, phát huy nguồn lực kiều bào về trí thức, công nghệ, đầu tư và quảng bá hình ảnh.

Thứ tư, phối hợp giữa Bộ Ngoại giao, các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và địa phương được tăng cường; năng lực thực hiện từng bước được củng cố. Thứ trưởng Ngô Lê Văn cho biết, từ năm 2024 đến nay, Bộ Ngoại giao đã tổ chức 270 đoàn công tác làm việc tại địa phương, chủ trì 9 hội nghị kết nối quy mô lớn với gần 2.000 cuộc tiếp xúc, tổ chức hơn 700 hoạt động xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch.

Bước sang giai đoạn 2026 - 2028, Thứ trưởng Ngô Lê Văn cho biết, công tác đối ngoại địa phương tiếp tục bám sát đường lối đối ngoại của Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết số 06-NQ/TW của Bộ Chính trị và yêu cầu phát triển của đất nước. Trong đó, tập trung vào: nâng cao chất lượng xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình đối ngoại địa phương phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội; nâng cao hiệu quả hoạt động hợp tác quốc tế, trọng tâm là ngoại giao kinh tế, thu hút đầu tư chất lượng cao, mở rộng thị trường; tăng cường quản lý biên giới và phối hợp trong triển khai công tác đối ngoại, kiện toàn tổ chức bộ máy; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác ngoại vụ địa phương theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại.

Đưa đối ngoại trở thành nguồn lực trọng yếu cho phát triển

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh, trong quá trình tiến hành công cuộc đổi mới, các kỳ Đại hội Đảng đều xác định rõ vị trí và tầm quan trọng của công tác đối ngoại. Đến Đại hội XIII của Đảng, đối ngoại được xác định có vai trò tiên phong.

Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, Nghị quyết số 06-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển đối ngoại đến năm 2030 tiếp tục đặt ra yêu cầu phát huy vai trò của đối ngoại trong tiến trình phát triển đất nước.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định, đối ngoại và hội nhập quốc tế là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, không phải nhiệm vụ riêng của ngành ngoại giao hay các cơ quan làm công tác đối ngoại. Yêu cầu đặt ra là phải làm cho công tác đối ngoại đóng góp một cách thực chất vào sự phát triển chung của đất nước và của từng địa phương.

Theo Bộ trưởng, đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu cụ thể, thực chất hơn. Các mục tiêu phát triển cần được hiện thực hóa bằng những kết quả cụ thể, qua đó đòi hỏi mỗi cấp, mỗi ngành, mỗi địa phương phải có nhận thức mới, cách làm mới và quyết tâm cao hơn.

Bộ trưởng nhấn mạnh, công tác đối ngoại địa phương cần được gắn chặt với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, hướng tới những sản phẩm và kết quả thực chất. Việc đánh giá hiệu quả công tác đối ngoại cần được thực hiện thông qua những sản phẩm cụ thể, gắn với yêu cầu về tiến độ và chất lượng. Để nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại địa phương, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề nghị tiếp tục đổi mới cơ chế phối hợp giữa các cơ quan Trung ương với địa phương, giữa Bộ Ngoại giao với các bộ, ngành và giữa các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài với các địa phương.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh vai trò của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương trong lãnh đạo công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế; đồng thời đề nghị các địa phương tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp với Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài theo hướng thực chất, hiệu quả. Các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài cần chủ động hơn trong hỗ trợ địa phương; các địa phương cần tạo điều kiện để việc phối hợp được triển khai có kế hoạch, có trọng tâm và phù hợp với điều kiện thực tế, qua đó phát huy vai trò cầu nối giữa địa phương với các đối tác quốc tế.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cũng đề nghị các địa phương phản ánh thẳng thắn những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các quy định, cơ chế và chính sách hiện hành; làm rõ nhu cầu về công tác cán bộ, đào tạo, hành lang pháp lý và hỗ trợ nghiệp vụ. Trên cơ sở đó, Bộ Ngoại giao sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống hướng dẫn, tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế và tăng cường hỗ trợ các địa phương trong triển khai công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết, Bộ Ngoại giao sẽ tiếp tục nghiên cứu, quán triệt và cụ thể hóa những định hướng lớn trong các phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thành các chương trình hành động, tài liệu hướng dẫn và giải pháp cụ thể; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các địa phương xây dựng định hướng về đối ngoại và hội nhập quốc tế phù hợp cho giai đoạn tới.

Tại Hội nghị, các đại biểu đã trình bày các tham luận về mở rộng không gian phát triển, huy động nguồn lực phục vụ tăng trưởng địa phương và nâng cao năng lực đối ngoại địa phương trong thời gian tới. Bên cạnh đó, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung và Lãnh đạo Bộ Ngoại giao trao Bằng khen của Bộ trưởng Ngoại giao, Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Ngoại giao Việt Nam.