Nâng cao chất lượng vận hành, năng lực phục vụ và kiến tạo phát triển của bộ máy mới

Dự hội nghị có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Lê Minh Hưng, Thủ tướng Chính phủ; Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Quốc hội; Trần Cẩm Tú, Thường trực Ban Bí thư; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư; Ủy viên Trung ương Đảng; lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; lãnh đạo các ban, bộ, ngành, đảng ủy trực thuộc Trung ương và địa phương.

Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến từ điểm cầu chính Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội đến 3.651 điểm cầu ở Trung ương, cấp tỉnh, cấp xã, cơ quan, đơn vị.

Trình bày báo cáo tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương, Trưởng Ban Chỉ đạo sơ kết cho biết: Qua một năm vận hành, dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện, quyết liệt của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, toàn hệ thống đã hoàn thành khối lượng công việc rất lớn; giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị hoạt động liên tục, thông suốt, không để khoảng trống quyền lực, không để gián đoạn phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Theo đó, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành 4 văn kiện; Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành 61 kết luận. Quốc hội, Chính phủ, Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Ban thường vụ các tỉnh ủy, thành ủy đã cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương, tập trung chỉ đạo thực hiện việc sắp xếp tổ chức bộ máy, kết thúc hoạt động cấp huyện và vận hành mô hình hệ thống chính trị, chính quyền địa phương 2 cấp tại các tỉnh, thành phố.

Mô hình mới đã khẳng định tính ưu việt so với mô hình cũ, thể hiện tính đúng đắn; là bước phát triển về lý luận và thực tiễn, chuyển mạnh tư duy từ quản trị hành chính sang kiến tạo phát triển. Đây là nền tảng đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, tạo bước chuyển về chất trong quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, gắn phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực. Bộ máy được tổ chức tinh gọn, hiệu lực, cắt giảm khâu trung gian, tiết kiệm ngân sách phục vụ phát triển, tối ưu hóa không gian kinh tế xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh và tiềm lực quốc phòng an ninh.

Tinh thần chủ động, dám nghĩ, dám làm ở các cấp cơ sở được phát huy. Các xã, phường, đặc khu từng bước trở thành trung tâm vận hành mới, gần dân, sát dân, giảm thiểu chi phí tuân thủ, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, chuẩn bị tâm thế, khát vọng và hành trang đưa đất nước vững bước phát triển trong giai đoạn tới.

Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn còn một số hạn chế. Đó là, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật cần tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung nhằm tạo khung khổ pháp lý đầy đủ hơn để mô hình chính quyền 3 cấp vận hành thông suốt, hiệu quả. Bộ máy được sắp xếp chưa đồng đều, số đầu mối giảm nhưng hiệu quả quản trị chưa tương xứng, nhất là cấp cơ sở. Chất lượng đội ngũ cán bộ chưa đồng đều, cơ cấu chuyên môn mất cân đối ở một số vùng, lĩnh vực. Công tác đồng bộ dữ liệu còn chậm. Việc quản lý tài chính, ngân sách, đầu tư công ở một số xã, phường chưa theo kịp yêu cầu; tiến độ xử lý, khai thác trụ sở, tài sản công dôi dư còn chậm.

Hội nghị đã nghe một số nội dung trọng tâm tại kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp. Theo kết luận, tại phiên họp ngày 26/6/2026, Bộ Chính trị, Ban Bí thư cơ bản thống nhất tờ trình, báo cáo và kiến nghị, đề xuất của Ban Tổ chức Trung ương.

Bộ Chính trị, Ban Bí thư đồng thời yêu cầu Đảng ủy Chính phủ; Đảng ủy Quốc hội; Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương; Ban Tổ chức Trung ương và các cơ quan liên quan triển khai một số công việc sau ngày 1/7/2026 theo chức năng, nhiệm vụ phân công.

Thống nhất với đánh giá về kết quả đạt được, các tham luận gửi đến và trình bày tại hội nghị chỉ rõ các hạn chế, nêu giải pháp tháo gỡ “điểm nghẽn” từ sớm, từ xa; đổi mới phương thức quản trị, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp.

Phát biểu tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm biểu dương, đánh giá cao nỗ lực thời gian qua của các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị-xã hội, địa phương, lực lượng vũ trang và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động cả nước; ghi nhận những ý kiến sâu sắc, thẳng thắn, trách nhiệm của các đại biểu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá: Đây là cuộc cải cách có phạm vi rất rộng, rất khó, rất quyết liệt, tác động đến hầu hết các cơ quan, cán bộ, công chức, người lao động trong hệ thống chính trị, từ Trung ương đến cơ sở. Sau một năm thực hiện, chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả là hoàn toàn đúng đắn, cần thiết; có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển đất nước. Nhiệm vụ tiếp theo là nâng cao chất lượng vận hành, năng lực phục vụ và năng lực kiến tạo phát triển của bộ máy mới.

Từ những kết quả, hạn chế và yêu cầu thực tiễn đặt ra, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị cần tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng vận hành của mô hình mới trong thời gian tới. Đó là, tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế về pháp luật và tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Tiếp tục rà soát, hoàn thiện đồng bộ pháp luật tất cả các lĩnh vực, văn bản hướng dẫn thi hành, bảo đảm thống nhất, rõ ràng, minh bạch, thuận lợi cho tổ chức thực hiện ở 3 cấp chính quyền. Việc sửa luật phải xuất phát từ điểm nghẽn thực tế.

Nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị và xã hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, cấp ủy phải lãnh đạo bằng định hướng chiến lược, bằng thể chế, bằng công tác cán bộ, bằng kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả; bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, nhưng không làm thay, không buông lỏng, không can thiệp hành chính không cần thiết vào chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội.

Cấp tỉnh tập trung vai trò chiến lược, quy hoạch, điều phối, phân bổ nguồn lực, tổ chức không gian phát triển, kiểm tra, giám sát và liên kết vùng. Cấp xã phải được tổ chức như tuyến đầu của quản trị công: tiếp nhận, xử lý và phản hồi kịp thời nhu cầu của người dân, doanh nghiệp; đồng thời phát hiện sớm các vấn đề về an sinh, trật tự, đất đai, xây dựng, môi trường, dịch vụ công và các rủi ro phát sinh tại địa bàn. Trên cơ sở đó, hoàn thiện mô hình tổ chức và cơ chế vận hành của chính quyền địa phương 2 cấp.

Lưu ý vấn đề đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với bảo đảm nguồn lực và kiểm soát quyền lực, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ: Phân cấp, phân quyền phải thực chất, bảo đảm cấp được giao nhiệm vụ có đủ thẩm quyền, nhân lực, kinh phí, công cụ quản lý để thực hiện. Xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu của mô hình mới là vấn đề then chốt, trong đó, năng lực thực thi của cấp xã là thước đo kiểm định thành công của mô hình mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định: Phải coi dữ liệu là tài sản, là nguồn lực, là nền tảng của quản trị hiện đại; nâng cao chất lượng hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin, hạ tầng số; đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn hệ thống chính trị. Phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội là kênh giám sát xã hội quan trọng đối với hiệu quả vận hành của chính quyền cơ sở, tăng cường đồng thuận xã hội và khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Xử lý tài sản công, trụ sở và hồ sơ, tài liệu sau sắp xếp phải coi là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tăng cường nắm tình hình từ cơ sở, kết hợp kiểm tra trực tiếp với giám sát dựa trên dữ liệu, phát hiện sớm, xử lý sớm các vấn đề, không để những khó khăn nhỏ tích tụ thành những vấn đề lớn; đổi mới mạnh mẽ công tác kiểm tra, giám sát và phương thức chỉ đạo, điều hành. Đối với các lĩnh vực liên ngành còn giao thoa, khẩn trương rà soát, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ theo nguyên tắc: Một việc phải có một cơ quan chủ trì, một đầu mối chịu trách nhiệm chính; một nguồn dữ liệu dùng chung; một quy trình phối hợp liên thông; đồng thời có cơ chế kiểm tra, giám sát và quy trách nhiệm rõ ràng.

Trên tinh thần nhất quán tổ chức mới phải tạo ra năng lực mới, cơ chế phân cấp - phân quyền mới phải song hành với trách nhiệm mới, dữ liệu mới phải tạo ra phương thức quản trị mới, và bộ máy mới phải đem lại chất lượng phục vụ mới cho người dân và doanh nghiệp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các cơ quan có liên quan khẩn trương tiếp thu đầy đủ ý kiến của hội nghị, hoàn thiện báo cáo, dự thảo kết luận và chương trình hành động. Mỗi nhiệm vụ phải rõ nội dung, rõ cơ quan chủ trì, rõ cơ quan phối hợp, rõ thời hạn, rõ nguồn lực, rõ trách nhiệm; đồng thời, phải rõ chỉ số đánh giá kết quả, rõ cơ chế theo dõi tiến độ và rõ chế độ báo cáo định kỳ để kịp thời tháo gỡ vướng mắc phát sinh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp sẽ tiếp tục được hoàn thiện, vận hành hiệu quả, góp phần xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, liêm chính, kiến tạo và phục vụ nhân dân.