Lợi nhuận ngân hàng chững lại?

Chi phí vốn tăng nhẹ

Theo Báo cáo dự báo kết quả kinh doanh mới công bố của Công ty cổ phần Chứng khoán MB (MBS), bức tranh lợi nhuận quý IV/2025 của ngành Ngân hàng Việt Nam được dự báo có sự chững lại so với các quý trước, chủ yếu do mức nền so sánh cao của cùng kỳ năm 2024. Đặc biệt, nhóm ngân hàng quốc doanh lớn như: Vietcombank, BIDV và VietinBank đều từng ghi nhận kết quả kinh doanh rất tích cực trong quý IV/2024, khiến tốc độ tăng trưởng lợi nhuận năm nay có xu hướng chậm lại khi đặt lên cùng bàn cân so sánh.

Dù vậy, MBS nhấn mạnh, toàn ngành Ngân hàng vẫn duy trì tăng trưởng lợi nhuận dương trong quý cuối năm, song mức độ phân hóa giữa các ngân hàng ngày càng rõ nét. Bên cạnh những nhà băng tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận cao, một bộ phận ngân hàng được dự báo có thể đối mặt với tình trạng lợi nhuận suy giảm riêng trong quý IV, phản ánh sự khác biệt về cấu trúc nguồn vốn, khả năng tăng trưởng tín dụng, diễn biến biên lãi ròng cũng như chiến lược trích lập dự phòng rủi ro.

Theo đánh giá của MBS, tăng trưởng tín dụng toàn ngành Ngân hàng trong năm 2025 được kỳ vọng đạt khoảng 20%, phản ánh nhu cầu vốn phục hồi cùng với đà tăng trưởng kinh tế và việc đẩy mạnh đầu tư công. Tuy nhiên, biên lãi ròng (NIM) của các ngân hàng trong quý IV được dự báo đi ngang so với mức ghi nhận sau 9 tháng đầu năm.

Nguyên nhân chính đến từ việc trong quý cuối năm, lãi suất huy động và lãi suất trên thị trường liên ngân hàng có xu hướng nhích nhẹ nhằm đáp ứng nhu cầu thanh khoản tăng cao theo chu kỳ, qua đó tạo áp lực nhất định lên chi phí vốn. Ở chiều ngược lại, lãi suất cho vay đối với các khoản vay mới cũng được điều chỉnh tăng tương ứng, giúp NIM toàn ngành không bị ảnh hưởng quá lớn.

Tuy nhiên, trên thực tế, tác động của diễn biến lãi suất tới từng ngân hàng là khác nhau. Những ngân hàng có tỷ trọng tiền gửi không kỳ hạn (CASA) cao, cấu trúc nguồn vốn ổn định và khả năng điều chỉnh lãi suất đầu ra linh hoạt sẽ ít chịu áp lực hơn so với các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn huy động có kỳ hạn. Điều này góp phần lý giải cho xu hướng phân hóa lợi nhuận ngày càng rõ rệt trong quý IV.

Về chất lượng tài sản, MBS cho rằng, chi phí trích lập dự phòng rủi ro tín dụng của toàn ngành Ngân hàng trong quý IV/2025 chỉ tăng nhẹ khoảng 2,7% so với cùng kỳ. Chất lượng tài sản đã có dấu hiệu cải thiện từ quý II, trong khi hoạt động xử lý và thu hồi nợ xấu của nhiều ngân hàng tiếp tục duy trì tích cực, giúp giảm áp lực trích lập mới trong ngắn hạn.

Trên cơ sở đó, lợi nhuận sau thuế quý IV của các ngân hàng trong phạm vi theo dõi của MBS được dự báo tăng khoảng 13% so với cùng kỳ, đưa tăng trưởng lợi nhuận sau thuế cả năm 2025 lên xấp xỉ 16%. Tuy nhiên, con số bình quân này không phản ánh đầy đủ bức tranh toàn ngành khi sự khác biệt giữa các ngân hàng là rất lớn.

Phân hóa lợi nhuận sáng, tối đan xen

Trong nhóm ngân hàng được dự báo tăng trưởng lợi nhuận cao trong quý IV, MBS đặc biệt nhấn mạnh Techcombank, HDBank, VPBank và TPBank. Các ngân hàng này được kỳ vọng ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận sau thuế trên 30% so với cùng kỳ, nhờ tăng trưởng tín dụng cao, NIM duy trì ở mức tương đối tốt và nền lợi nhuận cùng kỳ thấp hơn.

Ở chiều ngược lại, MBS chỉ ra 5 ngân hàng có khả năng ghi nhận lợi nhuận suy giảm trong quý IV/2025, bao gồm Eximbank, ACB, Sacombank, VIB và OCB. Mức độ sụt giảm và nguyên nhân cụ thể tại mỗi ngân hàng có sự khác biệt rõ ràng.

Với Eximbank, lợi nhuận sau thuế quý IV được dự báo đạt khoảng 1.400 tỷ đồng, giảm 2% so với cùng kỳ. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc tăng trưởng tín dụng cả năm 2025 được điều chỉnh giảm xuống khoảng 15% do diễn biến kém khả quan trong 9 tháng đầu năm. Bên cạnh đó, NIM quý IV của Eximbank được dự báo giảm khoảng 0,3 điểm phần trăm so với cùng kỳ, xuống quanh mức 2,4%, phản ánh áp lực chi phí vốn gia tăng trong khi khả năng cải thiện lãi suất cho vay còn hạn chế. Dù chi phí trích lập dự phòng dự kiến giảm so với cùng kỳ, lợi nhuận cả năm của ngân hàng này vẫn chỉ hoàn thành khoảng 83% kế hoạch đề ra.

Đối với ACB, MBS dự báo lợi nhuận sau thuế quý IV giảm 5% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận cả năm 2025 chỉ tăng khoảng 2%. Dù tăng trưởng tín dụng cả năm được kỳ vọng đạt khoảng 20%, NIM quý IV của ACB đi ngang so với 9 tháng đầu năm ở mức 2,9% nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, chi phí trích lập dự phòng trong quý IV được dự báo tăng hơn 115% so với cùng kỳ, phản ánh xu hướng thận trọng hơn trong bối cảnh môi trường kinh doanh còn nhiều biến động, qua đó kéo giảm lợi nhuận ròng.

Sacombank cũng nằm trong nhóm ngân hàng có lợi nhuận quý IV suy giảm theo dự báo của MBS. Dù lợi nhuận cả năm 2025 của Sacombank vẫn được kỳ vọng tăng khoảng 16%, lợi nhuận sau thuế riêng quý IV có thể giảm tới 11% so với cùng kỳ. Nguyên nhân chủ yếu là NIM quý IV dự kiến giảm xuống khoảng 3,4% khi ngân hàng không còn ghi nhận các khoản phải thu lớn liên quan đến xử lý nợ tồn đọng như các năm trước. Bên cạnh đó, chi phí trích lập dự phòng năm 2025 được dự báo tăng mạnh so với cùng kỳ do nền so sánh thấp của năm trước, khi Sacombank từng ghi nhận hoàn nhập lớn trong quý IV/2024.

VIB được dự báo đạt lợi nhuận sau thuế quý IV khoảng 1.679 tỷ đồng, giảm 13% so với cùng kỳ. Mặc dù tăng trưởng tín dụng cả năm 2025 có thể đạt khoảng 22%, hoàn thành kế hoạch đề ra, NIM quý IV của VIB được dự báo đi ngang ở mức 3,1%. Thu nhập ngoài lãi có cải thiện nhờ nền thấp của năm trước nhưng chưa đủ bù đắp cho áp lực chi phí và mức trích lập dự phòng tăng nhẹ, khiến lợi nhuận quý IV khó tránh khỏi sụt giảm.

OCB là ngân hàng được MBS dự báo có mức sụt giảm lợi nhuận mạnh nhất trong quý IV/2025. Lợi nhuận sau thuế quý IV của OCB có thể chỉ đạt khoảng 650 tỷ đồng, giảm tới 44% so với cùng kỳ. Nguyên nhân chính đến từ việc chi phí trích lập dự phòng tăng mạnh, gấp 2,5 lần so với quý trước, trong bối cảnh ngân hàng chủ động củng cố bộ đệm rủi ro tín dụng. Dù tăng trưởng tín dụng cả năm được kỳ vọng đạt khoảng 17 - 18% và NIM duy trì quanh mức 3%, áp lực chi phí vẫn khiến lợi nhuận quý IV chịu tác động đáng kể, kéo theo lợi nhuận cả năm chỉ hoàn thành khoảng 79% kế hoạch.

Theo MBS, bức tranh lợi nhuận ngành Ngân hàng trong quý IV/2025 và cả năm tiếp tục cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Những ngân hàng có lợi thế về quy mô, khả năng mở rộng tín dụng, kiểm soát chi phí vốn và chất lượng tài sản tốt vẫn duy trì được đà tăng trưởng. Ngược lại, các ngân hàng chịu áp lực NIM thu hẹp, tăng trưởng tín dụng chậm hoặc phải gia tăng trích lập dự phòng sẽ đối mặt với nguy cơ lợi nhuận suy giảm trong ngắn hạn, đặc biệt là trong quý cuối năm.